II SA/Gl 1655/13
WyrokWSA w Gliwicach2013-12-18
Skład orzekający: Łucja Franiczek, Elżbieta Kaznowska, Maria Taniewska-Banacka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna w wysokości 10.000 zł nałożona na podstawie art. 79c ust. 3 ustawy o odpadach za nieterminowe złożenie zbiorczego zestawienia danych o odpadach, w brzmieniu obowiązującym od 12 marca 2010 r. do 19 lipca 2011 r., była zgodna z Konstytucją RP, w szczególności z zasadą proporcjonalności i państwa prawnego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że kara pieniężna nałożona na podstawie art. 79c ust. 3 ustawy o odpadach w brzmieniu obowiązującym od 12 marca 2010 r. do 19 lipca 2011 r. jest niezgodna z Konstytucją RP. Podstawą rozstrzygnięcia był wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 października 2013 r. (sygn. akt P 26/11), który stwierdził niezgodność tego przepisu z art. 2 Konstytucji RP z uwagi na brak możliwości miarkowania kary i nadmierną dolegliwość.Stan faktyczny
Spółka "A" sp. z o.o. została ukarana karą pieniężną w wysokości 10.000 zł za nieterminowe złożenie zbiorczego zestawienia danych o odpadach za rok [...]. Zarówno decyzja Marszałka Województwa, jak i decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymały karę w mocy. Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, argumentując, że kara jest nadmiernie represyjna i nieproporcjonalna, zwłaszcza że opóźnienie było jednorazowe. Sąd zawiesił postępowanie w związku z pytaniem prawnym skierowanym do Trybunału Konstytucyjnego.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, zasądza na rzecz skarżącej kwotę 400 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi "A" sp. z o. o. w O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o odpadach 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...] r. nr [...], 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza na rzecz skarżącej Spółki od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. kwotę 400 (czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją Nr [...] z dnia [...] r. Marszalek Województwa [...], działając na podstawie art. 79c ust. 3, art. 79d ust. 3 i art. 37 ust. 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. (tjedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 185, poz. 1243) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego wymierzył "A" Sp. z .o. o. w O. przy ulicy [...], karę pieniężną w wysokości 10.000 zł za nieterminowe złożenie zbiorczego zestawienia danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania odpadów za [...] rok, informując jednocześnie o obowiązku wpłacenia powyższej kwoty na podany numer konta, w terminie 14 dni od dnia ostateczności decyzji ustalającej jej wysokość. W uzasadnieniu wyjaśniono, iż na podstawie posiadanych danych ustalono, że firma "A" Sp. z o.o. będąc obowiązanym do sporządzenia zbiorczego zestawienia danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania odpadów za [...] rok i przekazania go marszałkowi województwa właściwego ze względu na miejsce wytwarzania, odbierania odpadów komunalnych, zbierania, odzysku lub unieszkodliwiania odpadów wywiązał się z tego obowiązku nieterminowo. Spółka wywiązała się z tego obowiązku nieterminowo.
Zgodnie z art. 36 ust. 1 ustawy o odpadach posiadacz odpadów jest obowiązany do prowadzenia ilościowej i jakościowej ewidencji odpadów zgodnie z przyjętym katalogiem odpadów i listą odpadów niebezpiecznych. Na podstawie art. 3 ust. 3 pkt 13 ustawy przez posiadacza odpadów rozumie się każdego, kto faktycznie włada odpadami (wytwórcę odpadów, inną osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną) z wyłączeniem prowadzącego działalność w zakresie transportu odpadów.
Z kolei w myśl art. 37 ust. 1 i ust. 3 tej ustawy posiadacz odpadów prowadzący ewidencję odpadów jest obowiązany sporządzić na formularzu zbiorcze zestawienie danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania odpadów na podstawie Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 25 maja 2007 r. w sprawie zakresu informacji oraz wzorów formularzy służących do sporządzania i przekazywania zbiorczych zestawień danych i przekazać je właściwemu marszałkowi województwa w terminie do końca pierwszego kwartału za poprzedni rok kalendarzowy (dla sprawozdań za lata [...]-[...]). Oznacza to, że podmiot zobowiązany był zrealizować nałożony na niego obowiązek sporządzenia i nadesłania przedmiotowego sprawozdania za [...] r. w okresie od [...] do [...] r. Zbiorcze zestawienie danych o rodzajach i ilości odpadów "A" wpłynęło do Kancelarii Ogólnej Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...] w Katowicach dnia [...] r. (data stempla pocztowego – [...] r.).
W niniejszej sprawie po wszczęciu postępowania, strona zwróciła się z pismem z dnia [...] r. o umorzenie postępowania w sprawie. Na podstawie art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego postępowanie można umorzyć, gdy stało się ono bezprzedmiotowe. W niniejszej sprawie zbiorcze zestawienie danych o rodzajach i ilości odpadów zostało przesłane po ustawowym terminie. Nie można zatem uznać, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe. W związku z powyższym na podstawie art. 79c ust. 3 ustawy o odpadach posiadacz odpadów który będąc obowiązanym do prowadzenia ewidencji odpadów lub przekazywania wymaganych informacji lub sporządzania podstawowej charakterystyki odpadów nie wykonuje tego obowiązku lub wykonuje go nieterminowo lub niezgodnie ze stanem rzeczywistym podlega karze pieniężnej w wysokości 10.000 zł wymierzanej przez marszałka województwa.
W związku z powyższym marszałek województwa nie miał podstaw prawnych do pozytywnego rozpatrzenia wniosku strony i stąd należało orzec jak na wstępie.
Nie godząc się z powyższą decyzją pismem z dnia [...] r. "A" Sp. z o.o. w O. złożyła odwołanie. Pełnomocnik Spółki wniósł o uchylenie decyzji w całości. Przytaczając obowiązujące przepisy, a w szczególności art. 79c ust. 3 ustawy o odpadach, pełnomocnik przyznając fakt złożenia zbiorczego zestawienia o ilości i rodzajach odpadów w dniu [...] r. (zatem po upływie ustawowego terminu), podkreślił, że z treści przytoczonego przepisu jednoznacznie wynika, że karę pieniężną nakłada się na podmiot, który wykonuje określone obowiązki nieterminowo, a więc nie gdy strona jeden raz się spóźniła z wykonaniem ustawowego obowiązku, ale gdy czyni to co najmniej powtórnie. Tak więc karę nakłada się przy powtarzającej się sytuacji nieterminowego wykonania obowiązku. W przeciwnym razie przepis ten rodzi nadmierny rygoryzm. Wymierzana przez organ kara pieniężna ma na celu mobilizowanie podmiotów do terminowego i prawidłowego wykonywania obowiązków na rzecz państwa, a jej istotą jest przymuszenie do respektowania obowiązków. W orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego podkreśla się, że kwestia dopuszczalności stosowania sankcji represyjnych winna być oceniana z punktu widzenia funkcji, jaką sankcja ta ma spełnić. Wydaje się więc, że skoro w przedmiotowej sprawie cel został już osiągnięty, to zastosowanie przez organ kary pieniężnej wykracza poza ramy konieczny, a więc narusza Konstytucję.
Reasumując pełnomocnika stwierdził, iż w sytuacji niewielkiego i jednostkowego opóźnienia w realizacji przedmiotowego obowiązku , który ma charakter pernamentny, zastosowanie wymierzenia kary pieniężnej uznać należy za zbyt represyjne i nieproporcjonalne, a tym samym naruszające art. 2 i art. 7 Konstytucji oraz art.6 i art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Po rozpoznaniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, iż stosowanie do art. 36 ust. 1 ustawy o odpadach posiadacz odpadów jest obowiązany do prowadzenia ilościowej i jakościowej ewidencji zgodnie z przyjętym katalogiem odpadów i listą odpadów niebezpiecznych. Art. 37 ust. ustawy stanowi, że posiadacz prowadzący ewidencję odpadów jest obowiązany sporządzić na formularzu zbiorcze zestawienie danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwianiu tych odpadów. Zestawienie takie winno zawierać ściśle określone przepisami dane. Wzór formularza określa rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 25 maja 2007 r. w sprawie zakresu informacji oraz wzorów formularzy służących do sporządzania i przekazywania zbiorczych zestawień danych.
Ustawa przewiduje także środki dyscyplinujące w przypadku niewywiązywania się z obowiązku składani zbiorczych zestawień danych. Art. 79c ust. 3 ustawy – z rozdziału 9a- Kary pieniężne- stanowi, że jeżeli posiadacz odpadów, będąc obowiązany do prowadzenia ewidencji odpadów lub przekazywania wymaganych informacji lub sporządzania i przekazywania zbiorczego zestawienia danych lub sporządzania podstawowej charakterystyki odpadów lub przeprowadzania testów zgodności, nie wykonuje tego obowiązku albo wykonuje go nieterminowo lub niezgodnie ze stanem rzeczywistym podlega karze pieniężnej w wysokości 10.000 zł, którą wymierza w drodze decyzji właściwy marszałek województwa.
Rozdział 9a, a także przepisy art. 37 ust. 3a, ust.3b i ust.3c ustawy dodane zostały nowelizacją dokonaną przez ustawę z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 28, poz. 145). W omawianym zakresie ustawa nowelizująca nie zawiera przepisów przejściowych, dlatego też zgodnie z zasadą natychmiastowego działania prawa przepisy te weszły w życie w terminie w niej określonym, tj. w dniu 12 marca 2010 r.
Ze zgromadzonego w sprawie materiału wynika, że strona nie dopełniła obowiązku przedłożenia zbiorczego zestawienia danych w ustawowym terminie, tj. do dnia [...] r. za poprzedni rok kalendarzowy – czyli za rok [...]. Przedstawiła to zestawienie w dniu [...] r. Dlatego też organ pierwszej instancji uznając naruszenie wskazanego obowiązku wszczął postepowanie umożliwiając wypowiedzenie się w sprawie zainteresowanemu.
Po analizie zgromadzonych w sprawie dokumentów, po rozważeniu stanu faktycznego i prawnego sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło prawidłowość zaskarżonej decyzji i jej zgodność z obowiązującymi przepisami.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że cytowane przepisy ustawy o odpadach regulują dwie drogi postępowania organu właściwego w sprawach ochrony środowiska – marszałka województwa, w zakresie obowiązku przedkładania zbiorczych zestawień zawierających informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska.
Posiadacz odpadów (jego definicja w art.3 ust. 3 pkt 13 ustawy) prowadzący ewidencję odpadów ma ustawowy obowiązek sporządzenia na formularzu zbiorczego zestawienia danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania odpadów i przekazania go właściwemu marszałkowi województwa w terminie do [...] za poprzedni rok kalendarzowy. Organ pierwszej instancji zobligowany jest do weryfikacji zgłoszonych danych, a w razie ustalenia jego niezgodności ze stanem faktycznym organ ten wydaje decyzję administracyjną, w której zobowiązuje posiadacza odpadów do dokonania stosownej korekty, wyznaczając odpowiedni termin do jej złożenia. Jeśli posiadacz odpadów nie zastosuje się do decyzji, uznać należy, że nie wykonał on obowiązku przekazania zbiorczego zestawienia danych. W takim przypadku winno być wszczęte postępowanie w sprawie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej wprowadzonej art.79c ust. 3 ustawy.
Jeśli posiadacz odpadów w ogóle nie zastosuje się do ustawowego obowiązku terminowego przedłożenia zbiorczego zestawienia danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania tych odpadów, to wówczas organ ochrony środowiska – marszałek województwa obowiązany jest – bez uprzedniego wezwania do wykonania obowiązku – do wszczęcia postępowania w sprawie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej.
Organ odwoławczy stwierdził, że przepisy o obowiązku przedkładania marszałkowi województwa zbiorczego zestawienia danych o odpadach od momentu wejścia w życie ustawy o odpadach, Kary za naruszenie tego obowiązku wprowadzone zostały do ustawy nowelizacją z dnia [...] r., a weszły w życie z dniem [...] r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozumiejąc sytuację strony, podniosło, iż organy administracji publicznej zobowiązane są do orzekania na podstawie przepisów prawa powszechnie obowiązującego i nie mogą ich w żaden sposób modyfikować, ani oceniać ich słuszności czy celowości.
W sprawach wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za nieprzedłożenie zbiorczego zestawienia danych o rodzajach i ilości odpadów ustawodawca nie pozostawił organom administracji żadnej swobody decyzyjnej, która mogłaby wynikać ze szczególnej sytuacji, w jakiej znalazł się posiadacz odpadów albo też z tzw. interesu społecznego. Dlatego też w niniejszej sprawie nie mogło zapaść inne rozstrzygnięcie.
"A" Sp. z. o. o. w O. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, domagając się wstrzymania wykonania decyzji z dnia [...] r., uchylenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego i utrzymanej przez nią decyzji Marszałka Województwa [...] oraz zasądzania kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi przyznała, że będąc zobowiązaną do sporządzenia zbiorczego zestawienia danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania tych odpadów za [...] rok i przekazania go Marszałkowi Województwa [...] – wywiązała się z obowiązku, chociaż uczyniła to nieterminowo, a mianowicie nie zgodnie z art. 37 ust. 3 ustawy do końca pierwszego kwartału za poprzedni rok, lecz w dniu [...] r.
Jednak skarżąca nie zgadza się ze stanowiskiem organu, że nie miał on żadnej możliwości nie wymierzania kary. W ocenie skarżącej organ winien ocenić sprawę uwzględniając szczególną sytuację skarżącej, zwłaszcza niewielkie przekroczenie terminu oraz uwzględniając w świetle zasady państwa prawa oraz uwzględniając jej słuszny interes, przy uwzględnieniu interesu społecznego. Zdaniem skarżącej ani organ pierwszej, ani drugiej instancji nie uczynił w tym zakresie żadnych ustaleń i nie rozważyły, czy wymierzenie kary nie będzie stanowiło nadmiernego rygoryzmu. Organ winien przy wymierzaniu kary uwzględniać cel, jakiemu miała ona służyć. W ocenie skarżącej uprawnione jest stwierdzenie, że "ratio legis" przepisu art. 79c ustawy o odpadach, nie jest z pewnością "automatyczne" karanie, a jedynie dyscyplinowanie podmiotów do prawidłowego wywiązywania się z nałożonych obowiązków. W niniejszej sprawie skarżąca zdyscyplinowała się sama, wywiązując się z nałożonego na nią obowiązku- co jednak nie zostało uwzględnione.
Nadto skarżąca zwróciła uwagę na fakt, że wszczęcie postępowania nastąpiło dopiero w dniu [...] r., czyli już w chwili, gdy wymagany obowiązek był spełniony, a tym samym nie sposób uznać, że interes społeczny ucierpiał. Dodatkowo podniosła, że takie postępowanie nie może zostać uznane za pogłębiające zaufanie obywateli do organów Państwa, a wręcz przeciwnie nosi znamiona nadmiernego rygoryzmu i nieuzasadnionej sankcji. Skarżąca powtórzyła też, że argumentacje sugerującą, iż z treści art. 79 c ustawy wynika, że kara może być nałożona na podmiot, który wykonuje obowiązku nieterminowo, a strona spóźniła się tylko raz z wykonaniem nałożonego obowiązku. Gdyby ustawodawca chciał aby strona ukarana została za jednostkowe przekroczenie terminu, to inaczej sformułowałby treść tego przepisu. Obecne sformułowanie przepisu wskazuje na powtarzanie się takiej sytuacji, w szczególności gdy obowiązek ma charakter pernamentny i okresowy. Takie rozumienie tego przepisu jest właściwe także w kontekście konstytucyjnej zasada proporcjonalności, w przeciwnym razie odznaczałoby się by nadmiernym rygoryzmem godzącym w wymienioną powyżej konstytucyjną zasadę.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje twierdzenia i argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 25 maja 2011 r. zawiesił postępowanie sądowe z uwagi na wystąpienie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w dniu 9 marca 2011 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 1509/10 pytaniem do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie konstytucyjności art. 79c ustawy o odpadach.
Postanowieniem z dnia 21 października 2013 r. Sąd podjął z urzędu zawieszone postępowanie z uwagi na zakończenie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpatrując niniejszą sprawę zważył, co następuje :
Zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. oraz utrzymana nią w mocy decyzja Marszałka Województwa [...] o wymierzeniu skarżącej Spółce kary pieniężnej w wysokości 10.000 zł wydane zostały na podstawie art. 79c ust. 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (t.jedn. Dz.U. z 2010 r., Nr 185, poz. 1243 ze zm.). Przepis ten, zamieszczony w rozdziale 9a, dodany został do wskazanej ustawy przez art. 1 pkt 49 ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 28, poz. 145) i wszedł w życie w dniu 12 marca 2010 r. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli posiadacz odpadów lub transportujący odpady, będąc zobowiązanym do prowadzenia ewidencji odpadów lub przekazywania wymaganych informacji lub sporządzenia i przekazywania zbiorczego zestawienia danych lub sporządzenia podstawowej charakterystyki odpadów lub przeprowadzenia testów zgodności, nie wykonuje tego obowiązku lub wykonuje go nieterminowo lub niezgodnie ze stanem rzeczywistym podlega karze pieniężnej w wysokości 10.000 zł. Podkreślenia wymaga, że zbiorcze zestawienia tych danych posiadacz odpadów prowadzący ewidencję odpadów obowiązany jest przekazać na sporządzonym formularzu właściwemu marszałkowi województwa w terminie do dnia 15 marca za poprzedni rok kalendarzowy (art.37 ust. 1 i ust. 3 ustawy o odpadach).
Wymieniony powyżej przepis art. 79c ustawy o odpadach, z uwagi na jego restrykcyjność i przekroczenie granicy proporcjonalności regulacji sankcji karnej, wzbudzał wątpliwość do zgodności z konstytucyjną zasadą demokratycznego państwa prawnego. Z tego też względu Wojewódki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 9 marca 2011 r., sygn. akt II SA/Łd 1510/10 wystąpił z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego. Dostrzegł to sam ustawodawca, który ustawą z dnia 28 kwietnia 2011 r. o zmianie ustawy o odpadach (Dz.U. Nr 138, poz. 809), która weszła w życie z dniem 20 lipca 2011 r. nadał nową treść kwestionowanemu art. 79c ust. 3 przewidującą karę pieniężną w wysokości 500 zł za nieprzekazanie przez posiadacza odpadów, wbrew obowiązkowi określonemu w art. 37 ust. 3, zbiorczego zestawienia danych. Ustawa nowelizująca dodała przy tym nowe jednostki redakcyjne przewidujące karę pieniężną w wysokości 2.000 zł za nieprzekazanie zbiorczego zestawienia danych w terminie określonym w decyzji wydanej na podstawie art. 79d ust. 3a (ust. 4), a nadto możliwość wymierzenia kary pieniężnej wielokrotnie, z tym, że łączna wysokość kar pieniężnych za dany rok kalendarzowy nie może przekroczyć 10.000 zł. (ust.5).
Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 15 października 2013 r. sygn. akt P 26/11, orzekł, że art. 79c ust. 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach, w brzmieniu obowiązującym od dnia 12 marca 2010 r. do dnia 19 lipca 2011 r, przez to, że przewiduje niepodlegająca miarkowaniu karę pieniężną w wysokości 10.000 zł za nieterminowe przekazanie zbiorczego zestawienia danych o odpadach, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wyrokiem tym Trybunał orzekł również, że art. 79c ust. 3 w związku z art.79d ust. 3 ustawy o odpadach jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 42 ust. 2 i ust. 3 oraz art. 184 Konstytucji i umorzył postępowanie w pozostałym zakresie.
Trybunał Konstytucyjny uznał, że konstruując elementy kwestionowanej sankcji ustawodawca przekroczył konstytucyjne grancie proporcjonalności regulacji sankcji administracyjnych. Zbytnia dolegliwość kary wynika ze szczególnie nadmiernej kumulacji kilku elementów sankcji, które rozpatrywane oddzielnie nie przemawiają jeszcze za niekonstytucyjnością przepisu. Sama kara pieniężna w wysokości 10.000 zł., w ocenie Trybunału, nie stanowi również argumentu na rzecz naruszenia art.2 Konstytucji, jeśli jednocześnie obowiązywałby mechanizm uprzedniego wezwania lub ponaglenia przedsiębiorcy do terminowego wykonania ustawowego obowiązku Podobnie automatyzm nakładanej kary nie świadczy na rzecz jej niekonstytucyjności, jeżeli obowiązywałby mechanizm miarkowania jej wysokości ze względu na okoliczności sprawy przez organ administracji podlegający kontroli sądu administracyjnego. Takiej regulacji zabrakło jednak w przepisach ustawy o odpadach w części dotyczącej kar pieniężnych.
Powyższy wyrok Trybunału Konstytucyjnego został ogłoszony w Dzienniku Ustaw z 2013 r. pod poz. 1426. Wyrok ten z mocy art. 190 ust. 1 i ust.4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej ma walor powszechnie obowiązujący z dniem ogłoszenia, chyba, że Trybunał określi inny termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego, co jednak nie miało miejsca w tym przypadku. Oznacza to związanie nim składu orzekającego i nie ma znaczenia fakt, że utrata mocy przepisu nastąpiła w wyniku orzeczenia, wydanego już po wniesieniu skargi. Orzeczenie przez Trybunał Konstytucyjny o niezgodności z Konstytucją aktu, na podstawie którego wydana została decyzja, stanowi przesłankę wznowieniową z art. 145a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. W sytuacji, gdy na decyzję ostateczną wniesiono skargę do sądu administracyjnego, co dotyczy niniejszej sprawy, strona nie może uruchomić trybu nadzwyczajnego w terminie, określonym w przywołanym powyżej art. 145a § 2 Kodeksu. Stąd też do stwierdzenia przesłanki wznowieniowej zobligowany jest sąd administracyjny, co zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit.b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) stanowi podstawę uwzględnienia skargi poprzez uchylenie decyzji.
W niniejszej sprawie "A" Sp. z o.o. w O. zakwestionowała zasadność nałożonej nań kary. Decyzja wymierzająca kwestionowaną karę wydana została na podstawie art. 79c ust. 3 w związku z art. 79d ust. 3 i art. 37 ust.3 ustawy o odpadach. Bez znaczenia dla sprawy pozostaje fakt, że z dniem 20 lipca 2011 r. przepis art.79c ust. 3 ustawy o odpadach został zmieniony. Sądy administracyjne dokonują bowiem kontroli legalności zaskarżonego aktu administracyjnego, w tym przypadku decyzji Marszałka Województwa [...] utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie orzekania przez organy administracji, a zaskarżona decyzja Kolegium wydana została w dniu [...] r.
Powyższe oznacza, że zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, w tym stanie rzeczy decyzje organów obu instancji musiały zostać wyeliminowane z obrotu prawnego na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit.b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 145a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. W kwestii wykonalności zaskarżonego orzeczenia Sąd orzekł na zasadzie art. 152 wymienionej powyżej.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 cytowanej ustawy.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ będzie miał na uwadze, że w dniu 14 grudnia 2012 r. uchwalona został nowa ustawa o odpadach (Dz.U. z 2013 r., poz. 21), która z chwilą wejścia jej w życie uchyliła ustawę z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach. Jednakże przepisy przejściowe – art. 246 tej ustawy stanowi, że w sprawach wszczętych i niezakończonych stosuje się dotychczasowe przepisy karne oraz o karach pieniężnych w dotychczasowym brzmieniu, z zastrzeżeniem art. 237. W omawianej sprawie oznacza to stosowanie przepisów o karach pieniężnych w brzmieniu po nowelizacji ustawy dokonanej ustawą z dnia 28 kwietnia 2011 r.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło