II SA/Gl 1676/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędziowie Sędzia WSA Edyta Kędzierska,, Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.), Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi J. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 2 listopada 2021 r. nr SKO.PS/41.5/1173/2021/15100/MP w przedmiocie świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności oddala skargę. . UZASADNIENIE . Prezydent Miasta Z. decyzją z 27 września 2021 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 8, art. 17 ust. 1 pkt. 5, art. 39 ust. 1 i 2 oraz art. 106 ust. 1 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2020 r. poz. 1876) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego a także uchwały nr [...] Rady Miasta Z. z 28 grudnia 2018 r. w sprawie podwyższenia kryterium dochodowego uprawniającego do przyznania nieodpłatnej pomocy w sprawie podwyższenia kryterium dochodowego uprawniającego do przyznania nieodpłatnej pomocy w zakresie dożywiania w formie świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności dla osób objętych wieloletnim rządowym programem "Posiłek w szkole i w domu" na lata 2019 – 2023 przyznał J. T. (dalej strona lub skarżący) świadczenie pieniężne na zakup posiłku lub żywności od 1 września 2021 r. do 31 października 2021 r. w wysokości 100 zł. miesięcznie. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że wysokość dochodu strony nie przekracza kryterium dochodowego podwyższonego w przywołanej w podstawie decyzji uchwale Rady Miasta Z., co uprawnia stronę do otrzymania wnioskowanej pomocy. Nadto podniesiono, że strona jest osobą niepełnosprawną i przedstawiono zestawienie jej wydatków oraz dochodów, a także zasady przyznawania świadczeń z zakresu pomocy społecznej obowiązujące na terenie miasta. Z decyzją tą nie zgodziła się strona, która wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium odwoławczego w Katowicach wyrażając w nim swoje niezadowolenie z otrzymanej decyzji i wniosła o przyznanie świadczenia w wyższej wysokości co najmniej w wysokości 250 zł. miesięcznie. W ocenie strony decyzja ta przyznaje jej świadczenie w skali jednego dnia w wysokości 3,30 zł. co jest kwotą bardzo niską, nadto strona podniosła, że kwota świadczenia powinna być waloryzowana, czyli podwyższana, a w tym przypadku została obniżona. W odwołaniu tym podkreślono złą sytuację zdrowotną i niskie dochody, jak również wskazano na niemożność podjęcia zatrudnienia z uwagi na stan zdrowia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach decyzją z 2 listopada 2021 r. nr SKO.PS/41.5/1173/2021/15100/MP wydaną na podstawie art. 138 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ ten przedstawił wpierw dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie przywołał przepisy normujące zasady przyznawania świadczeń z pomocy społecznej. W dalszej części uzasadnienia organ ten odniósł się do zasad przyznawania pomocy na zakup posiłków i żywności na terenie miasta i podkreślił, że w tym zakresie organ pierwszej instancji nie dopuścił się naruszenia obowiązujących regulacji prawnych. W tej części uzasadnienia odniesiono się do zasad przyznawania świadczeń pieniężnych na terenie miasta Z. i podkreślono, że wysokość przyznawanych świadczeń uzależniona jest od ilości środków oraz osób oczekujących przyznania stosownego wsparcia. W końcowej części uzasadnienia odniesiono się do kwestii wysokości otrzymanego świadczenia i nie stwierdzono przekroczenia granic uznania administracyjnego. Nadto wskazano na inne świadczenia przyznawane stronie przez organ pierwszej instancji. Z powyższą decyzją nie zgodziła się strona, która wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze tej wystąpiła o przyznanie pełnomocnika z urzędu. Powyższej decyzji strona zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, a w szczególności braku wyjaśnienia zakresu nie zaspokajanych potrzeb skarżącego oraz trudnej sytuacji życiowej. W skardze tej podniesiono zarzut błędu w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu założenia, że organ pierwszej instancji zna sytuację życiową i majątkową strony i prawidłowo ustalił stan faktyczny w sprawie, gdy tym czasem strona jest w sytuacji materialnej nie pozwalającej zaspokoić podstawowych potrzeb życiowych. Ponadto podniesiono zarzut naruszenia postanowień art. 39 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej przyznając zasiłek celowy w wysokości 100 zł., w sytuacji gdy kwota ta nie wystarcza na zaspokojenie elementarnych potrzeb skarżącego, nawet w minimalnym zakresie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach wniosło o oddalenie skargi i przywołało analogiczną argumentację to tej, którą zamieściło w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi tej wystąpiono o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. . Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje; . . Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. . Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. z 2021 r., poz. 137) wykazała, że zaskarżona decyzja odpowiada wymogom prawa. Zgodnie z brzmieniem art. 145 § 1 pkt.1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. Nr 329 ze zm.) sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z treści art. 134 § 1 tej ustawy. Zgodnie z tą regulacją sądy rozpoznając skargi nie są związane ich zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez strony wnioskami. W świetle przywołanych regulacji sąd administracyjny dokonując kontroli rozstrzygnięć organów administracji kieruje się wyłącznie kryterium legalności, czyli zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego rozstrzygnięć organów administracji publicznej. Oznacza to, że w ramach takiej kontroli sąd nie może kierować się względami słuszności czy zasadami współżycia społecznego. W rozpoznawanej sprawie skarżący kwestionuje prawidłowość decyzji organów administracji publicznej, mocą których przyznano mu zasiłek celowy na zakup żywności na okres od 1 września 2021 r. do 31 października 2021 r. w wysokości 100 zł. miesięcznie. Oznacza to, że organy administracji publicznej dostrzegły trudną sytuację materialną skarżącego i przyznały mu stosowne świadczenie. Istota sporu między skarżącym a wypowiadającymi się w sprawie organami administracji publicznej sprowadza się do wysokości przyznanego świadczenia, a nie co do zasadności jego przyznania. W kontekście rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że problematyka przyznawania zasiłków celowych normowana jest w art. 39 ustawy o pomocy społecznej, a warunki do otrzymania tej formy świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej wynikają z postanowień art. 7 i art. 8 przywoływanej ustawy. Podkreślić należy, że organy obu instancji w omawianym zakresie nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa procesowego i prawa materialnego. Na podkreślenie zasługuje to, że po złożeniu przez skarżącego wniosku o przyznanie świadczeń z pomocy społecznej organ pierwszej instancji przeprowadził wywiad środowiskowy w miejscu zamieszkania i poczynił inne ustalenia dotyczące wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, a w szczególności te, które związane są z warunkami przyznania zasiłku celowego. Przyjdzie zatem stwierdzić, że w omawianym zakresie organy administracji publicznej nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa. W uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji wskazano motywy, którymi kierował się ten organ przyznając świadczenie, w takiej a nie innej wysokości. W tym zakresie organ ten odwołał się do obowiązujących w nim wewnętrznych regulacji normujących zasady przyznawania świadczeń pieniężnych w Gminie Z. Podkreślić należy, że opracowane zasady przyznawania świadczeń pieniężnych, przywołane w uzasadnieniu decyzji nie mają umocowania ustawowego i nie przysługuje im status norm prawnych, zatem zasady te nie mogą stanowić podstawy prawnej podejmowanych rozstrzygnięć. Równocześnie zasady te mogą być wykorzystywane w sposób posiłkowy dla ustalania wysokości przyznawanych świadczeń mając na uwadze ograniczoną ilość środków finansowych na świadczenia z pomocy społecznej oraz liczbę osób oczekujących stosownego wsparcia. Oznacza to, że przywołane przez organ pierwszej instancji zarządzenie pełni funkcję subsydiarną dla postanowień ustawowych i przy jego wykorzystaniu organ gminy stara się zapewnić równość wszystkim zainteresowanym w uzyskaniu stosownego wsparcia. Mając na uwadze funkcję nadaną temu dokumentowi wewnętrznemu nie można uznać, aby przywołanie go w uzasadnieniu decyzji stanowiło naruszenie prawa pozwalające na uwzględnienie wniesionej skargi. Jak zostało to już powyżej zaznaczone postępowanie wyjaśniające w rozpoznawanej sprawie przeprowadzone zostało w sposób prawidłowy i nie naruszający zasad wynikających z postanowień art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego. Tym samym zarzut podnoszony w skardze o naruszeniu tego przepisu w tym zakresie nie może być uznany za trafny i zasadny. Wskazana okoliczność jest istotna z tego powodu, że zaskarżona decyzja podjęta została w warunkach uznania administracyjnego, a zatem sądowa kontrola takiej decyzji organu administracji sprowadza się do badania prawidłowości ustalenia podstawy prawnej podejmowanego rozstrzygnięcia, ustaleni tego czy stan faktyczny w sprawie został wyjaśniony, czyli wszystkie istotne okoliczności sprawy były znane organowi w momencie podejmowania rozstrzygnięcia oraz czy proces subsumpcji przeprowadzony został w sposób właściwy, natomiast kontroli tej wymyka się sam wybór następstwa prawnego, a zatem to, czy organ przyznaje świadczenie i w jakiej wysokości. Przeprowadzona kontrola działań organów administracji wypowiadających się w przedmiotowej sprawie pozwoliła stwierdzić, że nie dopuściły się one uchybień w procesie wyboru przepisów prawa, wyjaśnienia stanu faktycznego oraz w procesie subsumpcji, a zatem brak jest podstaw dla kwestionowania poddanych sądowej kontroli rozstrzygnięć. Oznacza to zarazem, że podnoszony przez skarżącego zarzut naruszenia postanowień art. 7 przywoływanego Kodeksu w części dotyczącej uwzględnienia jego słusznego interesu, nie może być uznany za trafny i zasadny. Przy ocenie prawidłowości zaskarżonej decyzji w polu widzenia należy mieć także i to, że organ pierwszej instancji w tym samym dniu 27 września 2021 r. przyznał skarżącemu szereg różnych form pomocy, zaspokajając większość zgłoszonych przez niego potrzeb. Oznacza to, że przy wydawaniu tych decyzji organ administracji pierwszej instancji miał w polu widzenia nie tylko trudną sytuację osobista i zdrowotną skarżącego, ale także możliwości, którymi dysponuje gmina. Skoro Sąd nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia skargi, to stosownie do postanowień art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało skargę oddalić.