II SA/Gl 168/10

WyrokWSA w Gliwicach2010-10-08

Skład orzekający: Leszek Kiermaszek, Łucja Franiczek, Rafał Wolnik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja zakazująca eksploatacji części budynku wysokościowego, wydana na podstawie stwierdzonych naruszeń przepisów przeciwpożarowych, jest zgodna z prawem, zwłaszcza w kontekście interpretacji przepisów dotyczących budynków wysokościowych i bezpieczeństwa ewakuacji?
Ratio decidendi
Decyzja zakazująca eksploatacji części budynku wysokościowego jest zgodna z prawem, jeśli stwierdzone naruszenia przepisów przeciwpożarowych mogą powodować zagrożenie życia lub bezpośrednie niebezpieczeństwo powstania pożaru. Sąd uznał, że budynek o wysokości powyżej 55 metrów jest budynkiem wysokościowym w całości, a stwierdzone braki w zakresie ewakuacji, zabezpieczeń przeciwpożarowych i systemów ostrzegawczych uzasadniają zastosowanie środka w postaci zakazu eksploatacji.
Stan faktyczny
Spółka "A" S.A. zaskarżyła decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej, utrzymującą w mocy decyzję Komendanta Miejskiego zakazującą eksploatacji części wysokościowej budynku (od II do XVII piętra) z powodu naruszeń przepisów przeciwpożarowych. Zarzucono m.in. brak odpowiednich warunków ewakuacji, niesprawność urządzeń przeciwpożarowych, brak dźwiękowego systemu ostrzegawczego oraz niezapewnienie wymaganej ilości wody do celów przeciwpożarowych i właściwego dojazdu pożarowego. Spółka kwestionowała m.in. wysokość budynku determinującą jego zakwalifikowanie jako wysokościowego oraz zakres zakazu eksploatacji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Kiermaszek (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek,, Sędzia WSA Rafał Wolnik, Protokolant referent - stażysta Joanna Wita, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2010 r. sprawy ze skargi [...] Spółki Akcyjnej w W. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ochrony przeciwpożarowej oddala skargę. Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej w K. decyzją z dnia [...] r., nr [...] (znak [...]) na podstawie art. 26 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 96, poz. 667 ze zm.) oraz art. 104, art. 107 § 1 i 3, art. 108 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) zakazał "A" S.A. w W. – "A" S.A. "B" w K. nr [...] eksploatacji części wysokościowej budynku (piętra od II do XVII) zlokalizowanego przy Al. [...] w K., stwierdzając naruszenie: 1) § 11 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 kwietnia 2006 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz.U. Nr 80, poz. 563), dalej: r.ochr.ppoż, w związku z § 3 ust. 2 i § 25 r.ochr.ppoż oraz §§ 246 i 247 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.), dalej: r.tech.bud. poprzez brak zapewnienia odpowiednich warunków ewakuacji umożliwiających szybkie i bezpieczne opuszczenie strefy zagrożonej lub objętej pożarem z uwagi na: brak wydzielenia klatek schodowych od poziomych dróg komunikacji ogólnej przedsionkami przeciwpożarowymi, brak zabezpieczenia korytarzy ewakuacyjnych przed zadymieniem, brak utrzymania w pełnej sprawności technicznej i funkcjonalnej elektrotrzymaczy i samozamykaczy zamontowanych na drzwiach wydzieleń pożarowych, a także brak wyposażenia obiektu w instalację dźwiękowego systemu ostrzegawczego umożliwiającego rozgłaszanie sygnałów ostrzegawczych i komunikatów głosowych dla potrzeb bezpieczeństwa osób przebywających w budynku; 2) § 4 ust. 2 pkt 1 oraz § 3 r.ochr.ppoż poprzez brak utrzymania w pełnej sprawności technicznej i funkcjonalnej instalacji oraz urządzeń przeciwpożarowych w tym: systemu sygnalizacji pożarowej, instalacji oświetlenia awaryjnego, instalacji wentylacji nadciśnieniowej klatek schodowych, węży stanowiących wyposażenie hydrantów wewnętrznych, gaśnic; 3) § 6 r.ochr.ppoż poprzez brak określenia w Instrukcji bezpieczeństwa pożarowego zasad organizacji ewakuacji w przypadku powstania pożaru oraz sposobów praktycznego sprawdzenia organizacji i warunków ewakuacji odpowiadających warunkom panującym w obiekcie; 4) § 13 r.ochr.ppoż poprzez brak okresowego przeprowadzenia praktycznego sprawdzenia organizacji oraz warunków ewakuacji w obiekcie; 5) § 5 oraz § 13 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz.U. Nr 124, poz. 1030 ze zm.) poprzez brak zapewnienia wymaganej ilości wody do celów przeciwpożarowych do zewnętrznego gaszenia pożaru dla obiektu oraz brak zapewnienia właściwego dojazdu pożarowego do budynku. Rozstrzygnięcie to zostało podjęte w następstwie przeprowadzonych w dniach 20 i 27 października 2010 r. czynności kontrolno-rozpoznawczych w zakresie ochrony przeciwpożarowej. Poczynione wówczas ustalenia zawarto w protokołach, które podpisano bez zastrzeżeń. Zgodnie z nimi badany obiekt jest budynkiem wysokościowym (WW), zaliczonym do kategorii zagrożenia ludzi ZL III, a powyższe czynności wykazały m. in., iż pomimo nakazów wyposażenia go w dźwiękowy system ostrzegawczy oraz zapewnienia właściwego dojazdu pożarowego, nie rozpoczęto prac ku temu zmierzających; system sygnalizacji pożarowej jest niesprawny wskutek odłączenia wielu linii dozorowych oraz zanieczyszczenia czujek pożarowych; znaczna ilości elektrotrzymaczy i elektrozamykaczy zamontowanych na drzwiach wydzieleń pożarowych, które są "zablokowane fizycznie w pozycji otwartej", jest uszkodzona; gaśnice proszkowe są w złym stanie technicznym, a zewnętrzne zaopatrzenie wodne nie zapewnia wymaganej ilości wody do celów przeciwpożarowych. Stwierdzono ponadto, iż opisane w przedstawionej Instrukcji bezpieczeństwa pożarowego zasady organizacji ewakuacji w przypadku powstania pożaru oraz sposoby praktycznego sprawdzenia organizacji warunków ewakuacji "wymagają dostosowania do istniejącej sytuacji, warunków panujących w obiekcie oraz obowiązujących przepisów przeciwpożarowych". Wskazano przy tym, iż po raz ostatni ćwiczenia ewakuacyjne przeprowadzono w 2006 r. Podkreślono także nieprzedłożenie protokołów: z pomiarów ciśnienia i wydajności hydrantów, z badania szczelności węży hydrantowych, z badania natężenia oświetlenia ewakuacyjnego, a także z pomiarów uzyskiwanego nadciśnienia i prędkości przepływu powietrza. Okoliczności te organ powołał w uzasadnieniu wydanej przez siebie decyzji, której nadał rygor natychmiastowej wykonalności, uznając, iż badany budynek nie spełnia podstawowych wymagań ochrony przeciwpożarowej, gdyż stwierdzone uchybienia w przypadku powstania pożaru lub innego zagrożenia mogą stworzyć realne zagrożenie dla życia i zdrowia osób w nim przebywających, a także ograniczyć lub wręcz uniemożliwić prowadzenie skutecznych działań ratowniczo-gaśniczych. Wskazał przy tym, iż uchybienia w zakresie ochrony przeciwpożarowej, powodujące zagrożenie życia ludzi, zostały w badanym budynku stwierdzone w lipcu 1995 r., a podejmowane następnie czynności kontrolno-rozpoznawcze nie dawały podstaw do twierdzenia, by stan ten uległ zmianie. W odwołaniu od powyższej decyzji "A" S.A. w W. wniosła o jej uchylenie, podnosząc, iż została wydana w oparciu o niepełny materiał dowodowy lub błędne ustalenia faktyczne. Uzasadniając swe żądanie strona wskazała, iż "wyłączenie z eksploatacji części wysokościowej budynku winno skutkować od piętra znajdującego się powyżej 55 metrów nad poziomem terenu, a nie jak uznano w decyzji już od II piętra", co jej zdaniem narusza § 8 r.tech.bud. Następnie podniosła, że nieuwzględnienie jej żądania może rodzić niebezpieczeństwo wystąpienia trudnych do przewidzenia skutków m. in. z uwagi na to, że w wyłączonej części obiektu znajduje się infrastruktura służąca sterowaniu ruchem pociągów "na terenie całej śląskiej aglomeracji". [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w K. nie uwzględnił powyższego odwołania i decyzją z dnia [...]r., nr [...], na podstawie art. 27 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Podzielił przy tym przedstawioną w niej argumentację, akcentując istnienie stanu zagrożenia życia lub zdrowia ludzi w przypadku powstania pożaru. Zdaniem organu odwoławczego o słuszności tej kwalifikacji, a w konsekwencji - podjętego rozstrzygnięcia, przesądzają ujawnione w toku czynności kontrolno-rozpoznawczych okoliczności, w szczególności zaś braki: dźwiękowego systemu ostrzegawczego, wydzielenia klatek schodowych przedsionkami przeciwpożarowymi oraz zabezpieczenia korytarzy przed zadymieniem, gdyż uniemożliwiają one bezpieczną ewakuację osób. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach "A" S.A. w W. wniosła o uchylenie powyższej decyzji, zarzucając wydającemu ją organowi obrazę art. 128, art. 138 oraz art. 140 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez rozpatrzenie odwołania jedynie w granicach postawionych zarzutów, bez analizy całości materiału dowodowego, a także faktyczną zmianę decyzji organu pierwszej instancji, polegającą na zmodyfikowaniu określenia zakazu (z "eksploatacji części wysokościowej" na "eksploatacji w części wysokościowej"). Jak podniosła skarżąca ostatnie z wymienionych naruszeń pozwoliło organowi odwoławczemu na nieustosunkowanie się do podniesionego w odwołaniu zarzutu nieprawidłowego zastosowania § 8 r.tech.bud. Podtrzymała przy tym argumentację w nim wyrażoną, uznając, iż część wysokościowa badanego budynku rozpoczyna się od 55 metra jego wysokości, tj. od piętra XV, a nie od piętra II. W konsekwencji za nieuzasadnione uznała stwierdzenie zagrożenia życia i zdrowia ludzi "w części niskiej (II i III piętro)". W tym miejscu wytknęła organom nieprawidłowe oznaczenie wysokości tego obiektu (74 m, podczas gdy zdaniem strony rzeczywistą jest wysokość 65,40 m). Organowi odwoławczemu został także postawiony zarzut nieuwzględnienia rozbieżności między protokołem ustaleń z czynności kontrolno-rozpoznawczych z dnia [...]r. a decyzją organu pierwszej instancji, polegającej na tym, iż w decyzji tej opisano brak zabezpieczenia korytarzy ewakuacyjnych przed zadymieniem, a także stwierdzono, bez uzasadnienia, iż stan ten zagraża życiu ludzi, podczas gdy w protokole "wskazano jedynie, że dotychczas wykonane wydzielenia klatek schodowych (...) nie spełniają swojej funkcji z uwagi na uszkodzone samozamykacze bądź fizyczne zablokowanie drzwi w pozycji otwartej, w sposób uniemożliwiający ich samoczynne zamknięcie". Spółka zwróciła również uwagę, iż w 1996 r. organ PSP zwolnił ją z obowiązku wykonania zabezpieczenia korytarzy ewakuacyjnych przed zadymieniem. Potwierdziła przy tym niesprawność elektrotrzymaczy, która jednakże jej zdaniem sprawia, że drzwi przeciwpożarowe są stale zamknięte, a tym samym są spełnione wymagania bezpieczeństwa pożarowego. Skarżąca stwierdziła również, iż brak instalacji dźwiękowego systemu ostrzegawczego jest rekompensowany wyposażeniem badanego budynku w instalację sygnalizacji pożaru z akustycznymi urządzeniami alarmowymi znajdującymi się na każdej kondygnacji. Zarzuciła także organowi odwoławczemu, iż stwierdzenie braków sprawności instalacji oświetlenia awaryjnego oraz instalacji wentylacji nadciśnieniowej klatek schodowych nastąpiło wyłącznie wskutek nieprzedłożenia protokołów z badań w tym zakresie. Zarazem oświadczyła, iż brak utrzymania w pełnej sprawności technicznej węży, stanowiących wyposażenie hydrantów wewnętrznych, i gaśnic został usunięty. Stwierdzenie natomiast braku określenia w Instrukcji bezpieczeństwa pożarowego zasad organizacji ewakuacji w przypadku powstania pożaru, wobec nieokreślenia o jakie braki chodzi, stanowiło, zdaniem strony, przejaw niewłaściwego zbadania zebranego materiału dowodowego. Przy tym skarżąca potwierdziła, iż po raz ostatni próbną ewakuację przeprowadzono w 2006 r. Za niezasadne zostały uznane także stwierdzenia uchybień w zakresie zapewnienia wymaganej ilości wody do celów przeciwpożarowych i dojazdów pożarowych. Skarżąca podniosła, iż nie ponosi odpowiedzialności za zabudowę hydrantów, a w następstwie złożonego przez nią wniosku ma nastąpić przeprowadzenie prac w tym zakresie. Najbliższe hydranty DN 80 znajdują się w odległości 197 m i 161 m od badanego budynku, w którym nadto została wykonana wewnętrzna instalacja wodociągowa ze zbiornikiem wody 100m3 oraz hydrantami 52 dla straży pożarnej. Odnosząc się natomiast do stwierdzenia braku realizacji obowiązków dotyczących dróg pożarowych, wyjaśniła, iż określające je postanowienie stało się nieaktualne z uwagi na przebudowę układu komunikacyjnego wokół budynku. [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w K. wniósł o oddalenie skargi podtrzymując w odpowiedzi na tę skargę dotychczasowe stanowisko i argumentację. Ponadto ustosunkowując się do zarzutu dotyczącego modyfikacji treści zakazu, mającej, zdaniem skarżącej, determinować zmianę, a nie utrzymanie decyzji organu pierwszej instancji, organ odwoławczy stwierdził, iż okoliczność ta nie ma żadnego znaczenia dla meritum sprawy; rozstrzygnięcie zaś jest zawarte w sentencji decyzji. Organ nie podzielił także zaprezentowanej przez stronę wykładni przepisów §§ 6 i 8 r.tech.bud., gdyż, jak podkreślił, spełnianie przez badany obiekt właściwości budynku wysokościowego sprawia, iż jest on nim w całości. Następnie stwierdził, iż wbrew twierdzeniu zawartemu w skardze strona nie została w 1996 r. zwolniona od wykonania zabezpieczenia korytarzy ewakuacyjnych przed zadymieniem, lecz wyrażono wówczas zgodę na inny sposób realizacji nałożonych nań obowiązków. Z kolei zarzut nieuzasadnienia zagrożenia życia ludzi przez brak zabezpieczenia w omawianym zakresie organ uznał za niesłuszny, twierdząc, że okoliczności potwierdzające prawidłowość tej kwalifikacji ujawniono w toku czynności kontrolno-rozpoznawczych. Ich powtarzanie było zatem zbędne. W dalszej kolejności zwrócono także uwagę na to, że częste wykorzystywanie drzwi na drodze ewakuacyjnej, wyposażonych w niesprawny samozamykacz, powoduje, iż drzwi takie z reguły pozostają otwarte lub niedomknięte; stosowanie dźwiękowego systemu ostrzegawczego jest wymagane w wysokościowych budynkach użyteczności publicznej, a do takich zalicza się badany obiekt; urządzenia przeciwpożarowe powinny być poddawane przeglądom technicznym i czynnościom konserwacyjnym nie rzadziej niż raz w roku a próbna ewakuacja - zorganizowana co najmniej raz na 2 lata. Na rozprawie w dniu 8 października 2010 r. działające przez pełnomocników strony podtrzymały swe, wyrażone uprzednio, stanowiska. Pełnomocnik skarżącej podniósł nadto, iż zaskarżona decyzja jest niewykonalna z uwagi na zobowiązania spółki względem najemców lokali znajdujących się w badanym budynku. Podkreślił przy tym, iż choć umowy te zostały rozwiązane, to by doprowadzić do opuszczenia tych pomieszczeń, należałoby przeprowadzić postępowania eksmisyjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W oparciu zaś o kryterium zgodności z prawem, jak wymaga tego przepis art. 1 § 2 ustawy z dnia 30 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), należało dokonać kontroli tej decyzji. Art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej ( Dz. U. z 2009 r. Nr 12, poz. 68 ze zm.) uprawnia właściwego komendanta powiatowego ( miejskiego ) Państwowej Straży Pożarnej, w razie stwierdzenia naruszenia Przepisów przeciwpożarowych, do nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie ( pkt 1 ), w przypadku zaś gdy stwierdzone uchybienia mogą powodować zagrożenie życia lub bezpośrednie niebezpieczeństwo powstania pożaru – do wstrzymania robót ( prac ), zakaz używania maszyn, urządzeń lub środków transportowych oraz eksploatacji pomieszczeń, obiektów i części ( pkt 2 ). Z regulacji powyższej wynika, że możliwość decyzyjnego zakazania eksploatacji, a zatem użytkowania pomieszczeń, obiektów lub ich części obwarowana jest uprzednim stwierdzeniem kwalifikowanego naruszenia przepisów przeciwpożarowych. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w tych ramach w pierwszej kolejności należy się odnieść do najdalej idących zarzutów podważających zasadność stwierdzenia naruszeń przeciwpożarowych, określonych w przepisach rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 kwietnia 2006 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów. Z przepisu § 11 ust. 1 pkt 4 r.ochr.ppoż wynika, że z każdego miejsca przeznaczonego na pobyt ludzi w obiekcie powinny być zapewnione odpowiednie warunki ewakuacji, zapewniające możliwość szybkiego i bezpiecznego opuszczenia strefy zagrożonej lub objętej pożarem, dostosowane do liczby i stanu sprawności osób przebywających w obiekcie oraz jego funkcji konstrukcji i wymiarów, a także być zastosowane techniczne środki zabezpieczenia przeciwpożarowego, polegające na zabezpieczeniu przed zadymieniem dróg ewakuacyjnych, w tym na stosowaniu urządzeń zapobiegających zadymieniu lub urządzeń i innych rozwiązań techniczno – budowlanych zapewniających usuwanie dymu. W istocie skarżąca Spółka nie podnosi zarzutu spełnienia tych wymagań, tj. wydzielenia w budynku klatek schodowych przedsionkami przeciwpożarowymi oraz zabezpieczeniu korytarzy przed zadymieniem, zasadność zaś zarzutu upatruje w tym, że organ Państwowej Straży Pożarnej uzgadniając przed kilkunastoma laty sposób zabezpieczenia przeciwpożarowego budynku zgodził się na odmienny, niż obecnie żądany, sposób zabezpieczenia budynku. Należy więc stwierdzić, na co trafnie zwrócił uwagę organ, że uzgadniając wówczas zaproponowany sposób zabezpieczenia przeciwpożarowego budynku przyjęto szereg rozwiązań zamiennych, nie zwolniono natomiast z obowiązku zabezpieczenia dróg ewakuacyjnych ( korytarzy ) przed zadymieniem. Z tym uchybieniem wiąże się kolejny w postaci braku spawności technicznej elektrotrzymaczy i samozamykaczy na drzwiach wydzieleń pożarowych. Strona skarżąca również nie kwestionuje tej nieprawidłowości, tyle tylko że stwierdza, że usterki w funkcjonowaniu tych urządzeń na bieżąco są usuwane. W ocenie Sądu organ przekonywująco wykazał, że brak pełnej sprawności tych urządzeń w przypadku konieczności ewakuacji ludzi klatką schodową grozi przedostaniem się toksycznych środków na drogę ewakuacyjną. Niesprawne samozamykacze na drzwiach oznaczają, że w przypadku korzystania z nich drzwi pozostają otwarte. Nie podniesiono w skardze wreszcie zarzutu braku wydzielenia klatek schodowych od poziomych dróg komunikacji przedsionkami przeciwpożarowymi, co stwierdzono w protokole z czynności kontrolno – rozpoznawczych, a wymóg w tym zakresie wynika z treści § 247 ust. 1 r.techn.bud. Należy zauważyć, że przepis ten odnosi się do budynków wysokich ( W ) i wysokościowych ( WW ), w strefach pożarowych innych niż Z IV. Strona skarżąca ani w postępowaniu administracyjnym, ani w skardze nie kwestionuje, że przedmiotowy budynek administracyjno-biurowy zalicza się do kategorii zagrożenia ludzi ZL III i jest budynkiem wysokościowym. Nie ma więc znaczenia, czy faktyczna wysokość budynku wynosi 65,40 m, jak utrzymuje skarżąca, czy 74,00 m, jak przyjął organ, skoro w świetle § 8 pkt 4 r. techn.bud. budynkiem wysokościowym (WW) jest każdy budynek powyżej 55,00 m nad poziomem terenu. Z kolek zaliczenie tego budynku, z uwagi na przeznaczenie i sposób użytkowania do kategorii zagrożenia ZL III, w świetle § 209 ust. 2 pkt 3 r. techn.bud., jest uzasadnione. Przepis § 25 ust. 1 pkt 5 r.ochr.ppoż nakłada na właściciela, użytkownika lub zarządcę budynku użyteczności publicznej (w budynkach wysokich i wysokościowych) obowiązek stosowania dźwiękowego systemu ostrzegawczego, umożliwiającego rozgłaszanie sygnałów ostrzegawczych i komunikatów głosowych dla potrzeb bezpieczeństwa ludzi przebywających w budynku, nadawanych automatycznie po otrzymaniu sygnału z sygnalizacji pożarowej, a także przez operatora. Przedmiotowy budynek nie został wyposażony w tego rodzaju dźwiękowy system ostrzegawczy, a istniejąca w budynku sygnalizacja akustyczna nie spełnia tego wymogu. Zarzut, iż organ Państwowej Straży Pożarnej w odniesieniu do innych budynków wysokościowych użyteczności publicznej na terenie miasta K., przy braku tego rodzaju dźwiękowego systemu ostrzegawczego, nie stwierdza zagrożenia życia i zdrowia ludzi jest o tyle chybiony, że ocena stopnia, wagi i znaczenia stwierdzonych nieprawidłowości odnosi się do każdego indywidualnego przypadku. W niniejszej sprawie istotne znaczenie ma ta okoliczność, że od sześciu lat wydany na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej nakaz usunięcia nieprawidłowości w tym zakresie nie został usunięty, co zasygnalizował organ, a czego nie kwestionuje skarżąca Spółka. Z kolei odwoływanie się do dokumentacji sygnalizacji pożaru ( uzgodnionej w [...] r.), opracowanej pod rządami nieobowiązujących przepisów nie jest uzasadnione, jeśli się weźmie pod uwagę treść § 207 ust. 2 r. techn.bud. i wzgląd na potrzebę ochrony życia ludzi w użytkowanych budynkach. Chybione są dalsze zarzuty odnoszące się do nieprawidłowości dotyczących naruszeń wymogów zawartych w rozporządzeniu w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków. Zarówno w odniesieniu do instalacji oświetlenia awaryjnego, jak i wentylacji ciśnieniowej klatek schodowych naruszenie dotyczy braku przeglądów technicznych w terminie wynikającym z § 3 ust. 2 r.ochr.ppoż. Okoliczność, że stosowne przeglądy dokonane zostały odpowiednio w [...] r. i [...] r., nie oznacza, że nie doszło do naruszenia wymienionego przepisu przewidującego konieczność dokonania stosownych sprawdzeń nie rzadziej niż raz w roku. Z kolei brak utrzymania w pełnej sprawności technicznej węży stanowiących wyposażenie hydrantów i gaśnic ( § 4 ust. 2 pkt 1 w związku z § 2 ust. 1 pkt 7 r. ochr.ppoż) został przyznany wprost w skardze. Organ wykazał również, że nieprzeprowadzenie po roku [...]praktycznego sprawdzenia organizacji i warunków ewakuacji narusza wymóg z § 13 ust. 1 r.ochr.ppoż, skoro przepis ten nakazuje przeprowadzenie takiego sprawdzenia co najmniej raz na dwa lata. Nie znajdują także usprawiedliwienia zarzuty odnoszące się do niespełnienia wymogów zawartych w § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych. W myśl tego przepisu do budynku wysokościowego zawierającego strefę pożarową zakwalifikowany do kategorii zagrożenia ludzi ZL III winna być doprowadzona droga pożarowa o utwardzonej nawierzchni, umożliwiająca dojazd pojazdów jednostek ochrony przeciwpożarowej o każdej porze roku. Z protokołu czynności kontrolno – rozpoznawczych wynika, że nie jest zapewniony właściwy dojazd do budynku przez jednostki straży pożarnej. O ile granice nieruchomości, na której usytuowany jest budynek uniemożliwiają wytyczenie drogi pożarowej w sposób odpowiadający przepisom, istnieje możliwość podjęcia czynności zmierzających do opracowania układu dojazdu pożarowego wespół z osobami mającymi tytuł prawny do sąsiedniej nieruchomości. Skarżąca Spółka nie wykazała, by podjęła w tym zakresie jakiekolwiek czynności tym bardziej, że w ostatnich latach nastąpiła zmiana układu komunikacyjnego terenu wokół budynku. Pozostałe dwa zarzuty dotyczące stwierdzonych nieprawidłowości okazały się trafne. W odniesieniu do braków w zakresie określenia w Instrukcji bezpieczeństwa pożarowego zasad organizacji ewakuacji w przypadku powstania pożaru organ nie wyjaśnił, w czym dopatruje się nieprawidłowości, a tym samym naruszenia § 6 ust. 1 r. ochr. ppoż. W uzasadnieniu kontrolowanych decyzji nie odniesiono się do zgłoszonych przez skarżącą wątpliwości, usprawiedliwienia nie dostarczają również stwierdzenia zawarte w protokole z czynności kontrolno – rozpoznawczych ( na str. 6 w sposób bardzo ogólny stwierdzono o potrzebie dostosowania zasad do "istniejącej sytuacji"). Również w sposób przekonywujący organ nie wykazał uzasadnienia do stwierdzenia naruszenia przepisu § 5, § 1 i 2 r. ppoż.zaop, nie odniósł się przy tym w odpowiedzi na skargę do sformułowanego w tym zakresie zarzutu przez skarżącą Spółkę. Przede wszystkim, czy wykonanie w budynku wewnętrznej instalacji wodociągowej ze zbiornikiem 100 m3 oraz hydrantami 52 w strefach pożarowych, spełnia wymagania określone w § 5 ust. 2 tego rozporządzenia. Nie można natomiast zgodzić się z przedstawioną w skardze interpretacją rozumienia budynku wysokościowego. Jak już wskazano na wstępie § 8 r. techn.bud. wprowadził podział budynków na grupy wysokości w celu określenia wymagań technicznych i użytkowych: niskie ( N ), średniowysokie ( SW), wysokie ( W ), i wysokościowe ( WW). Wysokościowymi są budynki "powyżej 55 m nad poziomem terenu" ( § 8 pkt 4). Nie można przyjąć, tak jak to czyni skarżąca, że budynek wysokościowy rozpoczyna się od poziomu 55 m, co zdaniem skarżącej mogło uzasadniać wydanie nakazu co najwyżej w odniesieniu do piętra XV i powyżej położonych kondygnacji. Budynkiem wysokościowym jest budynek w całości, o ile jego wysokość liczona od poziomu terenu wynosi co najmniej 55. Upatrywanie więc postawionego zarzutu w zastąpieniu zwrotu "Części wysokościowej budynku" zwrotem "w części wysokościowej budynku" ( w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego ) pozbawione jest racjonalnych podstaw. Mając powyższe rozważania na względzie należy dojść do wniosku, że kontrolowana decyzja odpowiada prawu, na które powołuje się zawarte w niej rozstrzygnięcie. Przede wszystkim należy mieć na uwadze, że postępowanie administracyjne zostało wszczęte i było prowadzone w stosunku do obiektu użyteczności publicznej, w którym przebywało – według stanu na dzień prowadzenia czynności kontrolno – rozpoznawczych – około 890 ludzi. Jest to budynek wysokościowy, liczący 18 kondygnacji nadziemnych. Już tylko te okoliczności przemawiają za tym, że na właścicielu obiektu spoczywa szczególny obowiązek podjęcia wszelkich czynności zmierzających do zapewnienia bezpiecznego użytkowania obiektu i wyeliminowania stanu zagrożenia dla zdrowia i życia ludzi, głównie w zakresie bezpieczeństwa przeciwpożarowego. Nie może ujść z pola widzenia w trakcie kontroli legalności zaskarżonej decyzji, że czynności podejmowane przez organ Państwowej Straży Pożarnej, mające na celu usunięcie uchybień związanych z naruszeniem przepisów przeciwpożarowych, trwają już od kilkunastu lat, a w ramach tych czynności podejmowane były decyzje nakazujące usunięcie stwierdzonych uchybień w oparciu o przepis art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej. Aczkolwiek organ, którego decyzję zaskarżono, nie dołączył do akt administracyjnych niniejszej sprawy tych rozstrzygnięć oraz protokołów z czynności kontrolno – rozpoznawczych z lat poprzednich, to jednakże okoliczności te nie stanowiły przedmiotu sporu. Wreszcie należało mieć na uwadze rodzaj i charakter stwierdzonych naruszeń przepisów bezpieczeństwa przeciwpożarowego, zawartych w punkcie pierwszym decyzji organu pierwszej instancji. Naruszenia w tym zakresie w sposób bezpośredni oddziaływują na stan bezpieczeństwa tego obiektu, bezpieczeństwa ludzi w nim przebywających oraz bezpieczeństwa służb w razie powstania zagrożenia i prowadzenia akcji ratowniczej. Uprawniało to organ Państwowej Straży Pożarnej do wydania decyzji zakazującej eksploatacji budynku ( piętra od II do XVII), a nie tylko nakazującej usunięcie stwierdzonych uchybień. Trafnie przy tym nie zakazano eksploatacji całego budynku, skoro użytkowanie piętra I i niższej kondygnacji – na wypadek pożaru – nie stwarza bezpośredniego niebezpieczeństwa dla ludzi i mienia. Zasadnie nakaz skierowano do "A" Spółki Akcyjnej, jako właściciela budynku administracyjno – biurowego i użytkownika wieczystego nieruchomości, na której usytuowany jest ten budynek. Okoliczność, że w osnowie decyzji organu pierwszej instancji dodatkowo wskazano, że nakaz skierowany jest również do "B", a zatem jednego z oddziałów Spółki ( błędnie nazwano oddział zakładem) nie dyskwalifikuje z tego powodu rozstrzygnięcia. Poza tym brak jest podstaw do przyjęcia, że kontrolowaną decyzję należy postrzegać jako niewykonalną z tej przyczyny, że przedmiotowy budynek użytkowany jest przez podmioty z którymi Spółkę łączyły umowy najmu, a po ich rozwiązaniu podmioty te nie zamierzają opuścić i opróżnić zajmowanych lokali. Należy więc stwierdzić, że tego rodzaju powody nie świadczą o istnieniu przesłanki nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 5 K.p.a., tj. mającej charakter trwały niewykonalności decyzji. Rzeczą skarżącej Spółki jest skorzystanie z przysługujących środków prawnych w celu doprowadzenia do eksmisji zajmowanych przez te podmioty pomieszczeń. Z kolei sygnalizowane zagadnienie dotyczące skutków, jakie może przynieść wykonanie zaskarżonej decyzji ( doprowadzenie do paraliżu komunikacji kolejowej ) jako pozajurydyczne musi pozostać poza sferą rozważań w przedmiotowej sprawie. Z tych wszystkich powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 stycznia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło