II SA/Gl 1682/22

WyrokWSA w Gliwicach2023-06-23

Skład orzekający: Tomasz Dziuk, Grzegorz Dobrowolski, Rafał Wolnik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracji budowlanej prawidłowo ustaliły adresata decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego, biorąc pod uwagę, że inwestor nie jest już właścicielem nieruchomości, a jego prawo do jej użytkowania zostało wykreślone z księgi wieczystej?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy nie poczyniły wystarczających ustaleń niezbędnych do prawidłowego określenia adresata nakazu rozbiórki. Zgodnie z art. 52 Prawa budowlanego, adresatem decyzji powinien być podmiot, który faktycznie będzie w stanie wykonać nałożony nakaz. W realiach sprawy, organy nie wykazały, czy inwestor, który nie jest już właścicielem nieruchomości i którego prawo do jej użytkowania zostało wykreślone, będzie w stanie wykonać nakaz rozbiórki.
Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał S. B. rozbiórkę budynku inwentarskiego, uznając go za samowolę budowlaną. Budynek został wybudowany w latach 2008-2016, częściowo na podstawie zgłoszeń, jednak jego ostateczny kształt i funkcja (inwentarska zamiast gospodarczej/leśnej) były niezgodne z pierwotnymi zgłoszeniami oraz miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który dopuszczał jedynie obiekty związane z gospodarką leśną. Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał decyzję w mocy. Skarżący podnosił m.in. argumenty dotyczące przebudowy i połączenia budynków, zmiany funkcji oraz swojego stanu zdrowia. Uczestniczka postępowania (córka skarżącego, właścicielka nieruchomości) wniosła o uchylenie decyzji, wskazując na stan psychiczny skarżącego i jego zrzeczenie się prawa dożywotniego użytkowania nieruchomości.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i zasądził od Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Dziuk (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędzia WSA Rafał Wolnik, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi S. B. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 7 września 2022 r. nr WINB-WOA.7721.221.2022.PG w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta R. z dnia 5 kwietnia 2022 r. nr [...], 2. zasądza od Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach na rzecz skarżącego 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z 5 kwietnia 2022 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta R. (PINB) nakazał S. B. (dalej: "strona", "skarżący") rozbiórkę budynku inwentarskiego o powierzchni zabudowy ok. 73 m2 wraz z przynależną konstrukcyjnie częścią drewnianą z wydzielonymi boksami o funkcji inwentarskiej, usytuowanego na działce nr 1 przy ul. [...] w P. Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm., w brzmieniu obowiązującym na dzień 18 września 2020 r., dalej "PrBud"), art. 25 ustawy z 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 471) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie: t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., dalej "k.p.a") W uzasadnieniu organ podał, iż wszczął postępowanie w sprawie zgodności z przepisami prawa budowlanego robót budowlanych związanych z realizacją zabudowań położonych na działkach nr 2 i 3 przy ul. [...] w P. Nastąpiło to na skutek ustaleń poczynionych w trakcie czynności inspekcyjno-kontrolnych w dniach 21 i 23 maja 2019. Wyjaśnił jednocześnie, że aktualnie prowadzonych jest 9 odrębnych postępowań obejmujących poszczególne obiekty położone na wskazanych powyżej działkach. Jak wynika z uzasadnienia decyzji, w toku postępowania ustalono, że przedmiotowe działki na mocy umowy darowizny z [...] r. stanowią obecnie własność S. S. (dalej: "uczestniczka postępowania"). Poprzednimi zaś właścicielami byli jej rodzice: E. S. oraz skarżący. Według oświadczenia uczestniczki postępowania w momencie przejęcia nieruchomość była już zabudowana. Nie posiada ona przy tym informacji na temat szczegółów inwestycji, w tym legalności obiektów. Jedynym bowiem inwestorem był jej ojciec. Natomiast według oświadczenia skarżącego, w dacie nabycia przez niego tych działek w 1999 r. były one niezabudowane i użytkowano je jako łąka. Na mocy § 3 umowy darowizny skarżący zastrzegł sobie prawo dożywotniego użytkowania całych darowanych córce nieruchomości. Skarżący podał ponadto, że: nie prowadzi działalności gospodarczej związanej z gospodarką leśną, do robót związanych z realizacją przedmiotowego obiektu przystąpiono w 2008 r., obiekt został zrealizowany w oparciu o zgłoszenia z 17 kwietnia 2008 r. i 30 września 2011 r., Inwestorem robót związanych z realizacją obiektu był skarżący, obiekt pełni funkcję gospodarczą. Ponadto w 2015 bądź 2016 r. w warunkach samowoli zrealizowano zadaszenie z tyłu obiektu o funkcji gospodarczej. Inwestorem robót był również skarżący. Organ przywołał także ustalenia poczynione w dacie kontroli przeprowadzonej w dniach 21 i 23 maja 2019 r. Ustalono, że: przedmiotowy obiekt (oznaczony nr 3) to budynek murowany, z dachem o konstrukcji drewnianej, kryty papą, posadowiony na ławach fundamentowych, jednokondygnacyjny z poddaszem gospodarczym, wyposażony w wewnętrzną instalację elektryczną, wodociągową. Bryła główna budynku posiada wymiary w rzucie poziomym 14,60 m x 5 m i wysokość w szczycie ok. 5,93 m. Budynek został rozbudowany o przynależną konstrukcyjnie drewnianą część z wydzielonymi boksami o funkcji inwentarskiej. Usytuowany jest w odległości 4,17 m od granicy z działką nr 4, pełni funkcję inwentarską. Stwierdzono istnienie 5 wydzielonych boksów dla koni, których nie było w środku w trakcie kontroli. Jednak na ścianie umieszczono tablicę z wytycznymi dot. opieki na nimi. W boksach znajdowało się siano, w przejściach worki z paszą. Organ podał także, że 17 kwietnia 2008 r. skarżący i jego żona dokonali Staroście [...] zgłoszenia zamiaru budowy 2 budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy 25 m2 i wymiarach 6 m x 4,15 m każdy, związanych z gospodarką leśną na działce nr 1. Budynki zaprojektowano jako wolnostojące. Zgłoszenie zaś zostało przyjęte bez sprzeciwu. W toku kontroli w dniu 14 kwietnia 2011 r. w odniesieniu do tych budynków ustalono, że znajdują się one w trakcie realizacji – wykonano ściany parteru, mają wymiar 6 x 4,05 m. Dalej organ wskazał na kolejne zgłoszenie z 30 września 2011 r. dokonane przez skarżącego. Obejmowało ono realizację dalszych 4 parterowych budynków o powierzchni zabudowy 25 m2 związanych z gospodarką leśną, jako uzupełnienie zabudowy objętej wcześniejszym zgłoszeniem. Zostało ono także przyjęte przez Starostę bez sprzeciwu. W zakresie daty realizacji przedmiotowego obiektu organ nie znalazł podstaw do odmowy wiarygodności zeznań złożonych przez inwestora i uznał, że budynek wraz z dobudowaną drewnianą konstrukcją powstał w latach 2008-2016. Według organu wykonano jednak inny obiekt budowlany niż te, o których mowa w zgłoszeniach. W toku inwestycji powstał jeden budynek o funkcji inwentarskiej (innej niż w zgłoszeniu), zamiast trzech wolnostojących budynków. Budynek ten wymagał uprzedniego uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę - zarówno w dacie realizacji obiektu, jak i aktualnie. W konsekwencji budynek wykonano w warunkach samowoli budowlanej, która podlega hipotezie art. 48 PrBud. Przed orzeczeniem nakazu rozbiórki organ zbadał, czy w myśl obowiązujących przepisów prawa, legalizacja danego obiektu budowlanego jest dopuszczalna. Ustalił, że działka nr 1 położona jest na terenach oznaczonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego uchwalonym uchwałą Rady Miejskiej w C. nr [...] z dnia [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy i Miasta C. (Dz. Urz. Woj. Śl. Z [...] r., Nr [...], poz. [...]) symbolem E1 - tereny ekosystemu miasta. W odniesieniu do tego terenu obowiązuje zakaz budowy wszelkich obiektów i urządzeń z wyjątkiem wymienionych w rozdziale 7 § 33 ust. 2 pkt 1 planu (tj. obiektów i urządzeń związanych z gospodarką leśną zgodnie z ustawą z dnia 28 września 1991 r. o lasach, które są niezbędne i uzasadnione do utrzymywania lasów i zapewnienia ciągłości ich użytkowania i są uwzględnione w planach urządzenia lasów) oraz użytkowania terenów niezgodnie z ich funkcją podstawową lub dopuszczalną. Zwrócił uwagę również na treść art. 3, art. 6 ust. 1 pkt 1 i 1a ustawy o lasach, i uznał, że wbrew stanowisku skarżącego przedmiotowy obiekt pełni funkcję inwentarska, a nie gospodarczą. Żadna zaś z tych funkcji nie jest zgodna planem miejscowym, gdyż obiekt nie jest związany z gospodarką leśną oraz nie jest niezbędny do utrzymania lasów. W konsekwencji organ uznał, że był zobowiązany wydać nakaz rozbiórki obiektu bez możliwości przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego. Końcowo w powołaniu na art. 52 PrBud wyjaśnił, iż nakaz rozbiórki obiektu samowolnie zrealizowanego winien być w pierwszej kolejności kierowany do inwestora, którym, jak wynika z protokołu kontroli z 21 maja 2019 r., był tylko skarżący, który posiada również prawo dysponowania nieruchomością, w tym posiada prawo dożywotniego użytkowania. Od decyzji organu I instancji strona złożyła odwołanie. Według strony budynki były budowane na przestrzeni wielu lat, po dokonaniu zgłoszenia. Poszczególne, oddzielne konstrukcyjnie budynki zostały zlokalizowane dokładnie w miejscu przewidzianym w zgłoszeniach. Podczas wznoszenia poszczególnych budynków o pow. do 25 m2 inwestorzy mieli jednoznacznie sprecyzowane plany działalności związanej z gospodarką leśną. Sytuacja zastosowania najbardziej restrykcyjnego trybu postępowania względem inwestora, który w kilka lat po wzniesieniu budynku zmienia jego funkcję i przebudowuje budynki graniczące ze sobą, w taki sposób, że łączy je funkcjonalnie w jeden budynek, nie jest uzasadniona, ponieważ zdaniem strony organ powinien rozważyć zastosowanie trybu naprawczego. Strona zakwestionowała to, że nielegalna zmiana sposobu użytkowania jest zwalczana likwidacją całej substancji budowlanej zamiast nakazem przywrócenia sposobu użytkowania zgodnego z zapisami planu miejscowego. Ponadto brak sprecyzowania którego obiektu dotyczy decyzja, gdyż na działce jest wiele obiektów różnie ponumerowanych przez organ I instancji. Nadto w świetle aktualnego brzmienia art. 29 ust. 1 pkt 18 Prawa budowlanego budynki gospodarcze o funkcji leśnej mogą mieć powierzchnię do 35 m2. Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach ("ŚWINB") decyzją nr WINB-WOA.7721.210.2022.ZS z 15 grudnia 2022 r., w oparciu o przepis art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 PrBud, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w całości. W uzasadnieniu organ odwoławczy przybliżył dotychczasowy przebieg postępowania oraz przytoczył i omówił podstawę normatywną rozstrzygnięcia. W oparciu o akta sprawy ŚWINB ustalił, że przedmiotowy obiekt jest budynkiem inwentarskim o wymiarach 14,60 m x 5 m i wysokości ok. 5,93 m. Został rozbudowany o przynależną konstrukcyjnie drewnianą część z wydzielonymi boksami o funkcji inwentarskiej o długości około 4,38 m. W dacie rozpoczęcia robót tj. w 2011 r. budynek posiadał wymiary 5,95 x 3,95 m. Wynika stąd, że budynek został rozbudowany, a ponadto dokonano zmiany sposobu użytkowania – z budynku gospodarczego na budynek inwentarski – stajnia. Obecnie obiekt posiada powierzchnię 73 m2. Nawet jeżeli trzy budynki został zrealizowane zgodnie z dokonanymi zgłoszeniami, ale następnie zostały rozbudowane i połączone w jeden, który swoimi wymiarami przekracza nie tylko 25m2, ale i 35 m2, to na jego budowę wymagane było uzyskanie pozwolenia. ŚWINB wskazał także, że potwierdzeniem zmiany sposobu użytkowania (z gospodarczego na inwentarski) jest także działalność gospodarcza prowadzona na przedmiotowym terenie jako "[...]" od 2014 r. Organ odwoławczy nawiązał także do obowiązującego planu miejscowego, wedle którego działka nr 1 jest terenem zaliczony do ekosystemu miasta, na którym dopuszcza się budowę obiektów i urządzeń związanych z gospodarką leśną zgodne z ustawą o lasach, które są niezbędne i uzasadnione do utrzymania lasów, zapewnienia ciągłości ich użytkowania i są uwzględnione w planach urządzenia lasów. Według planu na terenie oznaczonym symbolem E1 obowiązuje zakaz budowy wszelkich obiektów i urządzeń z wyjątkiem obiektów i urządzeń związanych z gospodarką leśną oraz użytkowania terenów niezgodne z ich funkcją podstawową lub dopuszczalną. W kontekście powyższych ustaleń ŚWINB zgodził się z organem I instancji, że legalizacja przedmiotowego budynku inwentarskiego nie jest możliwa, z uwagi na niezgodność lokalizacji obiektu z treścią planu miejscowego. W skardze na decyzję organu odwoławczego strona podtrzymała argumentację przedstawioną na etapie wniesionego odwołania. Skarżący wskazał ponadto, iż aktualny właściciel nieruchomości jako jedną z gałęzi prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej ma wpisaną działalność leśną - handel roślinami. Podał także, że od 2016 r. leczy się na depresję i opisał aktualny stan swojego zdrowia. Podkreślił przy tym, że nakaz rozbiórki związany z koniecznością wejścia w teren może spowodować poważne zachwianie jego stanu psychicznego. Zwłaszcza, że do nieruchomości nie ma obecnie dostępu, a na nieruchomości musiałby wymuszać "jakieś czynności w drodze przymusu fizycznego". W innym zaś miejscu podkreślił, że nie ma już nic wspólnego z przedmiotową nieruchomością. W odpowiedzi na skargę ŚWINB wniósł o jej oddalenie. Organ odwoławczy podtrzymał jednocześnie dotychczasowe stanowisko prezentowane w sprawie. Pismem z 29 maja 2023 r. uczestniczka postępowania, działając przez pełnomocnika będącego adwokatem wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Podniosła zarazem, że skarżący nie powinien być adresatem decyzji. Wskazała, że jest on ciężko chory psychicznie, co prawdopodobnie spowodowało nielogiczne jego działania i niepodejmowanie przez niego żadnych działań, które umożliwiałyby zalegalizowanie wybudowanej substancji budowlanej przy zachowaniu jej pierwotnej funkcji. Dodała, że na jej wezwanie skarżący w dniu [...] r. przed notariuszem zrzekł się prawa użytkowania. Wpis tego prawa został następnie wykreślony z księgi wieczystej. Aktualnie uczestniczka nie może dopuścić skarżącego do nieruchomości, gdyż ten grozi jej m.in. podpaleniem znajdujących się tam zabudowań. Zaskarżona decyzja jest przy tym trwale niewykonalna ze względu na stan psychiczny skarżącego. Powyższe stanowisko pełnomocnik uczestniczki podtrzymał na rozprawie. Zaakcentował, że ze względu na stan psychiczny skarżącego uczestniczka obawia się, żeby go w ogóle wpuścić na teren swojej nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Istota rozpoznawanej sprawy sprowadza się do oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji ŚWINB z 7 września 2022 r. utrzymującej w mocy decyzję PINB z dnia 25 kwietnia 2022 r. nakazującej skarżącemu rozbiórkę budynku inwentarskiego wraz z przynależną konstrukcyjnie częścią drewnianą z wydzielonymi boksami o funkcji inwentarskiej usytuowanych na działce nr 1 przy ul. [...] w P. Podstawę materialnoprawną kwestionowanego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, przy czym jak prawidłowo dostrzegł organ odwoławczy ze względu na art. 25 ustawy z 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r. poz. 471) do spraw uregulowanych w zmienianej ustawie Prawo budowlane, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej stosuje się przepisu ustawy zmienianej w brzmieniu dotychczasowym. Ustalony przez organy stan faktyczny w zakresie dotyczącym tego, jakie obiekty znajdują się na terenie przedmiotowej działki (wymiar i usytuowanie budynków), jak i również poczynione przez organy ustalanie dotyczące treści zgłoszeń dokonanych przez inwestorów oraz rozbieżności między ich treścią a tym co ostatecznie na tej działce zostało wybudowane, nie budzą zastrzeżeń Sądu. Ustalenia te znajdują bowiem pełne oparcie w zgromadzonym w aktach administracyjnych materiale dowodowym. Ustalone w tym zakresie okoliczności nie były zresztą kwestionowane przez skarżącego i uczestniczkę postępowania. Poza sporem jest także to, że względem budynku, którego dotyczy utrzymany przez organ odwoławczy nakaz rozbiórki, nie wydano decyzji o pozwoleniu na budowę. Jednocześnie, zdaniem Sądu, organy prawidłowo przyjęły, że realizacja przedmiotowego budynku wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. Oceniając stan faktyczny sprawy organy, zdaniem Sądu, prawidłowo sięgnęły do art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowlane stosownie do którego (w brzmieniu sprzed nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw) - jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Słusznym było zatem dokonanie analizy zgodności istniejącego obiektu z ustaleniami planu miejscowego. Przeprowadzona w tym zakresie przez organy obu instancji analiza i leżące u jej podstaw ustalenia treści istotnych dla sprawy postanowień planu miejscowego nie budzą zastrzeżeń Sądu. Prawidłowo organy przyjęły, że aby przedmiotowy budynek pozostawał w zgodzie z obowiązującymi dla terenu działki nr 1 ustaleniami planu miejscowego, to powinien on być "związany z gospodarką leśną". W tym kontekście zaaprobować należy ustalenia organów w zakresie faktycznej funkcji spornego obiektu budowalnego. Zgodzić się więc należy z organami, że obecnie nie jest to obiekt "związany z gospodarką leśną". Reasumując dotychczasowe rozważania, stwierdzić należy, że w ocenie Sądu, bez wątpienia powstał inny obiekt budowlany niż objęty zgłoszeniami z dnia 29 stycznia 2009 r. i z dnia 30 września 2011 r., który wymagał wydania pozwolenia na budowę oraz nie był i nie jest zgodny z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego dla tego terenu. Jednakże zdaniem Sądu organy nie poczyniły wystarczających ustaleń niezbędnych do prawidłowego określenia adresata nakazu rozbiórki. Zgodnie z art. 52 PrBud inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48, art. 49b, art. 50a oraz art. 51. Przepis ten wskazuje wprost podmioty zobowiązane do dokonania czynności nakazanych decyzjami m.in. o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Z konstrukcji tego przepisu wynika, że w pewnych sytuacjach zobowiązanym do likwidacji samowoli budowlanej będzie inwestor, niebędący jednocześnie właścicielem nieruchomości. Jednak pozostałe podmioty wymienione w tym przepisie powinny być adresatami nakazu rozbiórki wtedy, gdy skierowanie tego nakazu do inwestora z przyczyn faktycznych nie gwarantowałoby jego wykonania (por. wyroki NSA: z 4 kwietnia 2023 r. sygn. II OSK 3811/19, z 14 czerwca 2017 r., sygn. II OSK 2622/15; z 7 grudnia 2016 r., sygn. akt II OSK 628/15). Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 12 października 2021 r. sygn. II OSK 2797/18, art. 52 PrBud nie wskazuje wprost, kto ma być adresatem decyzji, gdyż to zależy w każdym przypadku od ustaleń stanu faktycznego sprawy i od uznania organu wydającego decyzję administracyjną, która powinna być wykonalna i skuteczna na etapie postępowania administracyjnego i postępowania egzekucyjnego. W realiach rozpoznawanej sprawy obowiązkiem organów było zatem ustalenie, czy skarżący jako inwestor, nie będący już właścicielem przedmiotowej nieruchomości, będzie miał faktycznie możliwość wykonania nałożonego przez organy nakazu rozbiórki. Zwłaszcza, że – co trzeba zdecydowanie zaakcentować - właścicielem przedmiotowej nieruchomości nie jest już od ponad 10 lat. W tym zakresie organ I instancji ograniczył się do zdawkowego stwierdzenia, że według wyjaśnień skarżącego posiada on "również prawo do dysponowania nieruchomością, w tym prawo dożywotniego użytkowania". Organ przytoczył jednocześnie treść art. 52 PrBud. W ocenie Sądu nie można tego uznać za wystarczające. Czym innym jest bowiem prawo do dysponowania nieruchomością, a czym innym prawo do jej użytkowania. O ile pierwsze można byłoby ewentualnie uznać za wystarczające do wykonania nakazu rozbiórki nałożonego w zaskarżonej decyzji, o tyle z samego prawa użytkowania już takiej możliwości wywodzić, zdaniem Sądu, nie można. Ze znajdującego się w aktach sprawy aktu notarialnego z dnia [...] r. wynika, że wraz z przeniesieniem własności przedmiotowej nieruchomości na córkę (uczestniczkę postępowania) na rzecz skarżącego zostało zastrzeżone prawo dożywotniego użytkowania. Natomiast nie wiadomo skąd wynikać ma wskazane w oświadczeniu skarżącego prawo dysponowania nieruchomością. Tej kwestii organy nie dostrzegły i w konsekwencji w żaden sposób nie wyjaśniły. Tymczasem jak wynika z pisma uczestniczki postępowania z [...] r. skarżący zrzekł się prawa użytkowania, a oświadczenie to przybrało formę aktu notarialnego. Nastąpiło to co prawda po wydaniu decyzji organu I instancji lecz przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy. Dodatkowo odnotować należy na zaistniałą już po wydaniu zaskarżonej decyzji okoliczność, że przysługujące skarżącemu prawo dożywotniego użytkowania przedmiotowej nieruchomości zostało wykreślone z księgi wieczystej, co stanowi skutek wskazanego tutaj wcześniejszego zrzeczenia się prawa użytkowania. (w dziale III Księgi wieczystej prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości prawo użytkowania wykreślono w dniu 14 listopada 2022 r.). Mając na względzie wskazane powyżej uchybienia kontrola sądowo-administracyjna rozpoznawanej sprawy doprowadziła do stwierdzenia naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.- dalej "p.p.s.a.") oraz art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. orzeczono o kosztach postępowania, zasądzając na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego w wysokości 500,00 zł (pkt 2 sentencji wyroku), odpowiadającej kwocie uiszczonego wpisu sądowego. Ponownie rozpatrując sprawę organ administracji dokona wyczerpujących ustaleń w zakresie ustalenia adresata decyzji, zapewniając mu wcześniej udział w postępowaniu i umożliwiając skorzystanie z przysługujących stronie uprawnień procesowych oraz wyczerpująco uzasadni dokonany wybór, mając na względzie zapewnienie wykonalności decyzji nakazującej rozbiórkę. Ze względu na upływ czasu organ zadba również o weryfikację aktualności stanu faktycznego ustalonego w trakcie czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniach 21 i 23 maja 2019 r, a ewentualnie stwierdzone zmiany weźmie pod rozwagę przy wydawaniu decyzji. Orzeczenia przywołane w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło