II SA/Gl 1685/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Gapiński, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędzia WSA Rafał Wolnik, Protokolant Sekretarz sądowy Damian Szczurowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi Z.N. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 25 listopada 2021 r. nr SOIa.621.31.2021 w przedmiocie wymeldowania oddala skargę. Decyzją z 29 marca 2021 r., nr [...] Prezydent Miasta Z. orzekł o wymeldowaniu Z.N. z pobytu stałego w lokalu położonym w Z. przy ulicy [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 35 ustawy o ewidencji ludności organ gminy wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanego w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Wniosek o wymeldowanie strony złożył syn strony, będący właścicielem lokalu. Jednocześnie przeprowadzone postępowanie wyjaśniające wykazało, że strona pomimo zameldowania w budynku przy ul. [...] w Z. nie zamieszkuje w nim. Fakt ten potwierdziły oględziny lokalu. W ich trakcie ustalono, że przedmiotowy lokal nie jest zamieszkiwany przez nikogo, gdyż brak ku temu warunków. W budynku brak jest ogrzewania oraz wody, został odłączony gaz. Odwołanie od tej decyzji złożył jej adresat. Przedstawił w nim genezę sporu rodzinnego oraz rolę w nim swojego syna. Zakwestionował twierdzenie, że opuścił dobrowolnie przedmiotowy lokal. Wskazał, że został do tego zmuszony. Podkreślił, że "decyzja ta opiera się na oświadczeniu pana B.N., protokole oględzin tego domu przez pracowników Urzędu Miejskiego oraz moich wyjaśnieniach. W dalszej kolejności podważył zeznania pana [...] wskazując, iż w latach 2008-2016 mieszkał w spornym lokalu: [...] oświadczył, że od 2008 r. przyjeżdżałem do tego domu sporadycznie, jednakże nie poparł tego żadnymi dowodami ani zeznaniami świadków (...) Natomiast dysponuję informacjami świadków, o przesłuchanie których zabiegałem, którzy są świadomi, że w okresie od 2008 r. często przebywałem, w istocie ciągłe mieszkałem w tym lokalu, aż do 2016 r., to jest do zaawansowanej dewastacji tego domu z wejściami "z klucza", które doprowadziły ten dom do stanu, który miał uniemożliwić moje zamieszkanie. Zdaniem odwołującego przeprowadzone przez pracowników organu gminy oględziny spornego lokalu zostały podporządkowane czasowo agresywnym, prowokacyjnym i nie-merytorycznym wypowiedziami postronnych osób (...) Z braku czasu zajętego tymi wypowiedziami" . Odwołujący się podkreślił, że podjął działania w celu ochrony swoich praw. Sąd Rejonowy w Z. wyrokiem z dnia [...] r., sygn. akt [...] przywrócił stronie naruszone przez syna posiadanie przedmiotowego lokalu poprzez nakazanie pozwanemu (synowi) wydanie kluczy do lokalu. Wyrok ten nie jest prawomocny. Zaskarżoną obecnie decyzją Wojewoda Śląski utrzymał rozstrzygnięcie organu I instancji . Uznał , że prawidłowo zostało ustalone przez organ I instancji, iż strona nie zamieszkuje w spornym lokalu, zatem wymeldowanie było uzasadnione. Jednocześnie wskazał, że spory prawne pomiędzy odwołującym się a jego synem nie mają znaczenia dla sprawy. Skargę na tę decyzję do tutejszego Sądu złożył jej adresat. Domagając się jej uchylenia oraz zasądzenia kosztów postępowania wyraził niezadowolenie z podjętego rozstrzygnięcia. Zarzucił również organowi "niehonorowanie" wydanego "przez Sąd w Z. pod sygn. [...] prawomocnego wyroku". Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko. Dodatkowymi pismami, z dnia 26 maja 2022 r. oraz 30 maja 2022 skarżący przedstawił swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz.U. z 2022, poz. 1191) organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Należy tu przede wszystkim podkreślić, że ewidencja ludności ma charakter wyłącznie rejestracyjny. Zatem wpis o zameldowaniu musi odzwierciedlać faktyczne miejsce i charakter pobytu danej osoby, a zatem bez znaczenia dla rozstrzygnięcia w sprawie wymeldowania pozostają jakiekolwiek oczekiwania - czy choćby nawet roszczenia prawne - określonej osoby związane z danym lokalem. Decyzja o wymeldowaniu ma charakter związany i zapada po zaistnieniu następujących przesłanek: po pierwsze - opuszczenie miejsca pobytu stałego; po drugie - niedopełnienie obowiązku wymeldowania się (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 13 kwietnia 2022 r. sygn. IV SA/Po 134/33 – wszystkie orzeczenia za CBOSA). O opuszczeniu miejsca stałego pobytu w sposób trwały można mówić, gdy dana osoba faktycznie nie przebywa w określonym lokalu i opuściła go na stałe, a zamiar ten jest związany z założeniem w innym - nowym miejscu ośrodka osobistych i majątkowych interesów. Także opuszczenie lokalu na pewien okres może być uznane za trwałe, jeżeli okres ten jest wystarczająco długi. Rezygnacja z przebywania w określonym lokalu może nastąpić w sposób wyraźny - przez złożenie stosownego oświadczenia, ale także w sposób dorozumiany - przez zachowanie, które w sposób nie budzący wątpliwości wyraża wolę danej osoby skoncentrowania swojej aktywności życiowej w innym miejscu. Na równi z dobrowolnością opuszczenia lokalu należy traktować te sytuacje, w których osoba podlegająca wymeldowaniu nie może zgodnie z prawem lub na skutek okoliczności faktycznych dalej zamieszkiwać w miejscu, w którym była zameldowana (por. wyrok tutejszego Sądu z dnia 12 kwietnia 2022 r. sygn. II SA/Gl 77/22). W rozpatrywanej sprawie o wymeldowanie skarżącego wystąpił jego syn będący właścicielem lokalu. W ramach postępowania ustalono (czemu skarżący nie zaprzecza), że praktycznie od 2016 r. nie zamieszkiwał pod wskazanym adresem. Jak sam przyznał było to spowodowane dewastacją mieszkania. Dokonane w sprawie oględziny wykazały nie tylko, że skarżący tam nie zamieszkuje, ale jest to niemożliwe z przyczyn obiektywnych. Lokal jest zdewastowany. Nie ma tam energii elektrycznej, wody i gazu. Brak widocznych oznak bytności człowieka. W ocenie Sądu prawidłowo organy administracji uznały, że mieszkanie zostało opuszczone przez skarżącego znaczny czas temu. Została zatem spełniona przesłanka do wymeldowania strony ze wskazanego lokalu. Skarżący podnosi, że Sąd Rejonowy w Z. wyrokiem z dnia [...] r., sygn. akt [...] przywrócił stronie naruszone przez syna posiadanie przedmiotowego lokalu poprzez nakazanie pozwanemu (synowi) wydanie kluczy do lokalu. Faktycznie, wytoczenie przez osobę wnioskowaną do wymeldowania powództwa o przywrócenie posiadania ma istotne znaczenie w postępowaniu meldunkowym, ale nie jako zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., lecz jako element stanu faktycznego, który organ administracji ma obowiązek wziąć pod uwagę oceniając zaistnienie przesłanek z art. 35 ustawy z 2010 r. o ewidencji ludności. Jednakże w rozpatrywanej sprawie okoliczność ta nie ma znaczenia. Jak wyżej wskazano, skarżący nie zamieszkuje przedmiotowego lokalu z przyczyn faktycznych (zupełna dewastacja mieszkania). Posiadanie (współposiadanie) lokalu, w którym nie da się mieszkać, nie stanowi przesłanki negatywnej do wydania decyzji, o której mowa w art. 35 ustawy. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.