II SA/Gl 1686/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Siudyka, Sędziowie Sędzia WSA Edyta Kędzierska (spr.), Asesor WSA Aneta Majowska, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 3 marca 2023 r. sprawy ze skargi A. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 12 września 2022 r. nr SKO.PSŚ/41.5/2697/2022/13229 w przedmiocie uchylenia prawa do świadczenia wychowawczego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach, decyzją z dnia 12 września 2022 r., w wyniku rozpoznania odwołania wniesionego przez skarżącą A.D. , utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Z. z dnia 26 lipca 2022 r. uchylającą prawo do świadczenia wychowawczego przyznanego skarżącej na pierwsze dziecko – E. P. w okresie od 1 listopada 2017r. do 30 września 2018 r. oraz uchylającą prawo do świadczenia wychowawczego na kolejne dziecko - H. P. w okresie od 1 listopada 2017r. do 30 września 2018 r. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że [...] Urząd Wojewódzki w K. pismem z dnia 23.06.2022r. poinformował organ I instancji, iż w sprawie dotyczącej uprawnień A. D. do świadczenia wychowawczego na dzieci, przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego miały zastosowanie od początku powstania uprawnień tj. od 1.11.2017 r. do 30.09.2018 r. Organ podniósł, że w sprawie niniejszej ustalono, iż skarżąca w wymienionym okresie, w zakresie świadczeń podlegała ustawodawstwu innego państwa i na mocy przepisów wspólnotowych we wskazanym okresie była uprawniona na terenie [...] do świadczeń rodzinnych w odniesieniu do członków swojej rodziny. Organ wskazał, że zgodnie z art. 16 ust. 2 i 4 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2407 z późn. zm.), w przypadku przebywania osoby uprawnionej do świadczenia wychowawczego lub członka rodziny tej osoby, lub rodzica dziecka w dniu ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego lub po tym dniu poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, o którym mowa w ust. 1, organ właściwy występuje do wojewody o ustalenie, czy w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, przekazując niezbędne dokumenty, w tym informacje. W przypadkach, o których mowa w ust. 1 i 2, wojewoda ustala, czy w przekazanej sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, a także okres, w którym przepisy te mają zastosowanie. Organ odwoławczy stwierdził, że podstawą prawną uchylenia stronie prawa do świadczenia wychowawczego jest art. 16 ust. 6 powołanej ustawy, zgodnie z którym, w przypadku, gdy wojewoda w sytuacji, o której mowa w ust. 2, ustali, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy uchyla prawo do świadczenia wychowawczego za okres, o którym mowa w ust. 4. Wobec tego organ odwoławczy stwierdził, że zaskarżona decyzja zasługuje na utrzymanie w mocy, gdyż w niniejszej sprawie wystąpiły przesłanki zastosowania cytowanego wyżej przepisu. Podkreślił, że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego mają w sprawie zastosowanie od 1.11.2017 r. do 30.09.2018 r., tym samym organ właściwy zobligowany był do uchylenia stronie prawa do świadczenia wychowawczego w tym okresie, przyznanego na podstawie decyzji z dnia 6.12.2017r. W skardze wniesionej od powyższej decyzji, skarżąca – reprezentowana przez pełnomocnika będącego adwokatem - podniosła zarzut naruszenia przy wydaniu decyzji przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 10, art. 28 i art. 107 § 3 k.p.a., które to normy prawa obligowały organ administracji do prawidłowej oceny stanu faktycznego, zapewnienia stronie udziału w postępowaniu oraz adekwatnego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji, wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwieniu sprawy. Ponadto podniosła zarzut niewyjaśnienia istoty sprawy, w zakresie określonym przepisem art. 23a ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U.2022.615) oraz zarzut naruszenia przepisów postępowania, a to art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez niepodjęcie przez organ wszelkich niezbędnych działań celem wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy, a w szczególności ustalenia, czy w dniu wydania decyzji ustalającej prawo do świadczeń rodzinnych lub po dniu jej wydania, skarżąca lub członek jej rodziny przebywał poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, o którym mowa w art. 23a pkt 2 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Podniosła zarzut naruszenia przez organ art. 77 § 1 k.p.a. przez dowolną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, polegającą na zaniechaniu wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, w szczególności brak przeprowadzenia dowodu potwierdzającego wskazywaną przez skarżącą okoliczność przebywania jej i wszystkich członków jej rodziny, w dacie wydania decyzji i po jej wydaniu, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a nie poza granicami kraju. W oparciu o powyższe zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, umorzenie postępowania oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym zastępstwa prawnego. W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała przede wszystkim, że mieszkała w Szkocji wraz z partnerem i dziećmi do końca sierpnia 2017 r., a już 1 września 2017 r. jej córka rozpoczęła edukację w Polsce i w związku z tym w [...] zaprzestano wypłacania jej zasiłku. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumentację zawartą w treści zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym (art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 P.p.s.a.) - na wniosek organu odwoławczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 259), zwanej dalej P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji przeprowadzenia kontroli wydanej w sprawie decyzji w powyższym zakresie, stwierdzić należało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż przy wydaniu decyzji nie doszło do naruszenia przepisów postępowania ani też prawa materialnego. W zaskarżonej decyzji organ stwierdził, że zaistniały przesłanki uchylenia decyzji przyznającej skarżącej prawo do świadczenia wychowawczego na wymienione w decyzji dzieci za okres od 1 listopada 2017 r. do 30 września 2018 r. Na wstępie podkreślenia zatem wymagało, że zgodnie z art. 17 ustawy z dnia 17 września 2021 r. o zmianie ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2021.1981), zwanej dalej również ustawą zmieniającą, która weszła w życie 1 stycznia 2022 r., w sprawie niniejszej znajdują zastosowanie przepisy dotychczasowe, bowiem wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego został złożony przed wejściem w życie ustawy zmieniającej. Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało zatem wydane na podstawie art. 16 ust. 6 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 2407 z późn. zm.), według którego, w przypadku, gdy wojewoda w sytuacji, o której mowa w ust. 2, ustali, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy uchyla prawo do świadczenia wychowawczego za okres, o którym mowa w ust. 4. Zgodnie zaś z art. 16 ust. 2 tej ustawy, w przypadku przebywania osoby uprawnionej do świadczenia wychowawczego lub członka rodziny tej osoby, lub rodzica dziecka w dniu ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego lub po tym dniu poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, o którym mowa w ust. 1 (tj. w państwie, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego), organ właściwy występuje do wojewody o ustalenie, czy w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, przekazując niezbędne dokumenty, w tym informacje. Na podstawie art. 16 ust. 4 cytowanej ustawy, w przypadkach, o których mowa w ust. 1 i 2, wojewoda ustala, czy w przekazanej sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, a także okres, w którym przepisy te mają zastosowanie. W aktach administracyjnych zawarta jest informacja Wojewody [...] z dnia 23 czerwca 2022 r., według której, w sprawie dotyczącej uprawnień skarżącej do świadczenia wychowawczego na dzieci; E. P. i H. P. na okres świadczeniowy 2017/2018 przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego miały zastosowanie od początku powstania uprawnień, tj. od 1.11.2017 r. do 30.09.2018 r. Organ ten dodał, że z informacji przekazanej przez właściwą instytucję zagraniczną w sprawach świadczeń rodzinnych wynika, iż A. D. do 23 września 2018 r. wykonywała działalność zawodową na terenie [...]. . Organ odwoławczy prawidłowo zatem stwierdził, że w niniejszej sprawie znajduje zastosowanie art. 16 ust. 6 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (według stanu obowiązującego przed wejściem w życie ustawy zmieniającej). Na tej podstawie zasadnie organ przyjął, że zaistniały przesłanki uchylenia decyzji przyznającej skarżącej prawo do świadczenia wychowawczego na dzieci za okres wymieniony w decyzji. Podkreślenia bowiem wymagało, że decyzja wydana w niniejszej sprawie nie ma charakteru uznaniowego, organ jest zobowiązany do jej wydania, w razie zaistnienia warunku określonego w art. 16 ust. 6 wymienionej ustawy, tj. w razie ustalenia przez wojewodę, w sytuacji, o której mowa w ust. 2, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Z treści przytoczonego wyżej pisma z dnia 23 czerwca 2022 r. wynika zaś w sposób nie budzący wątpliwości, że okoliczność ta została ustalona przez Wojewodę [...]. W ramach ustosunkowania się do twierdzeń zawartych w skardze podnieść należało, że zgodnie z art. 16 ust. 7 wskazanej ustawy, w przypadku gdy wojewoda w sytuacji, o której mowa w ust. 2, ustali, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, ustala prawo do świadczenia wychowawczego zgodnie z art. 11 za okres, o którym mowa w ust. 4. W związku z tym podkreślenia wymagało, że uchylenie mocą decyzji wydanej w niniejszej sprawie, prawa skarżącej do tego świadczenia oznacza, iż o jej uprawnieniach do świadczenia wychowawczego za okres wskazany wyżej będzie rozstrzygać Wojewoda [...]. Jak zatem podkreślił organ odwoławczy, niniejsza decyzja orzeka, iż Prezydent Miasta Z. nie był organem właściwym do orzekania o uprawnieniach strony do świadczenia wychowawczego na ww. okres. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi stwierdzić należało, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa materialnego, w wyniku prawidłowo przeprowadzonego postępowania, przez co nie doszło do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w tym art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Ponadto wbrew błędnemu przekonaniu zawartemu w skardze, w niniejszej sprawie nie miał zastosowania art. 23a ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U.2022.615), gdyż przedmiotem decyzji było uchylenie prawa do świadczenia wychowawczego, a nie świadczeń rodzinnych. W powyższych okolicznościach, brak było podstaw do zakwestionowania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji - została ona bowiem wydana na skutek wyjaśnienia sprawy w zakresie, który był konieczny do jej wydania, tj. na podstawie wskazanych wyżej ustaleń Wojewody oraz prawidłowych rozważań prawnych, zawartych w jej uzasadnieniu, jak tego wymaga art. 107 § 3 k.p.a. W związku z tym, zgodnie z art. 151 P.p.s.a., skargę należało oddalić.