II SA/Gl 1687/19
WyrokWSA w Gliwicach2020-03-11
Skład orzekający: Beata Kalaga-Gajewska, Bonifacy Bronkowski, Renata Siudyka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, wydana w związku z orzeczonym przez sąd zakazem prowadzenia pojazdów, powinna zawierać w swojej osnowie (sentencji) precyzyjne określenie daty początkowej i końcowej okresu, na jaki cofnięto uprawnienia, zgodnie z okresem zakazu orzeczonym przez sąd karny?Ratio decidendi
Sąd administracyjny uznał, że decyzja o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, wydana na podstawie orzeczonego przez sąd zakazu prowadzenia pojazdów, musi zawierać w swojej osnowie (sentencji) precyzyjne określenie daty początkowej i końcowej okresu, na jaki cofnięto uprawnienia. Jest to obowiązek wynikający z art. 182 § 2 Kodeksu karnego wykonawczego, a jego naruszenie, polegające na braku wskazania tych dat w sentencji, stanowi istotne naruszenie prawa materialnego, które skutkuje koniecznością uchylenia zarówno zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach, która utrzymała w mocy decyzję Starosty o cofnięciu A. S. uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B. Cofnięcie nastąpiło w związku z orzeczonym przez sąd zakazem prowadzenia pojazdów na okres 3 lat. Prokurator Rejonowy wniósł skargę, zarzucając organom administracji naruszenie przepisów poprzez brak wskazania w osnowie decyzji precyzyjnego okresu, na jaki cofnięto uprawnienia, w tym daty początkowej i końcowej.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...].Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Sędziowie Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.), Protokolant Katarzyna Czabaj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2020 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego [...] w G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uprawnień do kierowania pojazdami uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] o z dnia [...] r., nr [...].
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach decyzją z dnia [...] r. nr [...], działając m.in. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania Prokuratora Rejonowego Prokuratury [...] w G. od decyzji Starosty [...] z dnia [...] r. nr [...] o cofnięciu A. S. (kierowca) uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kat. B - utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że ww. decyzją z dnia [...] r. organ I instancji cofnął kierowcy uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kat. B. Cofnięcie uprawnień nastąpiło w związku z orzeczonym przez sąd środkiem karnym zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych. Organ I instancji wyjaśnił przy tym, że prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] r. sygn. akt [...] orzeczono wobec kierowcy środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 lat, dookreślając datę rozpoczęcia i zakończenia biegu okresu zakazu kierowania pojazdami tj. od dnia [...] kwietnia 2018 r. do dnia [...] kwietnia 2021 r. Decyzję tę organ I instancji doręczył także Prokuratorowi Prokuratury Rejonowej [...] w G.. Pismem z dnia 25 września 2019 r. Prokurator złożył wniosek o uzupełnienie decyzji w zakresie osnowy. Wnioskowane uzupełnienie polegać miało na wskazaniu w osnowie decyzji ściśle określonego okresu na jaki cofnięto uprawnienia, w tym na wskazaniu daty początkowej i końcowej tego okresu.
Postanowieniem z dnia [...] r. (doręczonym Prokuratorowi dnia 4 października 2019 r.) Starosta [...] odmówił uzupełnienia decyzji co do wskazania daty początkowej i końcowej okresu na jaki cofnięto uprawnienie.
Prokurator wniósł odwołanie od decyzji organu I instancji, zaskarżając ją w zakresie zaniechania wskazania ściśle określonego okresu na jaki cofnięto uprawnienia, w tym wskazania daty początkowej i końcowej tego okresu. W odwołaniu Prokurator wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w zakresie nieuwzględnienia wniosku o uzupełnienie rozstrzygnięcia i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez wskazanie w osnowie decyzji ściśle określonego okresu, na jaki cofnięto uprawnienia, w tym wskazanie daty początkowej i końcowej ww. okresu.
Kolegium zaskarżoną decyzją utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ odwoławczy na wstępie wyjaśnił, że z uwagi na treść art. 111 § 2 K.p.a. odwołanie zostało wniesione z zachowaniem ustawowego terminu. Wskazało, że zgodnie z treścią art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 341 ze zm.), starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów. W myśl art. 182 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 676 ze zm.), organ, do którego przesłano orzeczenie zawierające zakaz prowadzenia pojazdów, zobowiązany jest cofnąć uprawnienia do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie, oraz nie może wydać tych uprawnień w okresie obowiązywania zakazu. Zgodnie z przepisem § 17 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. z 2016 r., poz. 231 ze zm.), w przypadku orzeczenia wyrokiem sądu zakazu kierowania pojazdami na okres przekraczający rok organ wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami bez określenia terminu ważności tej decyzji. Zgodnie z treścią § 17 ust. 2 zdanie 1 rozporządzenia w uzasadnieniu decyzji organ wskazuje w szczególności termin rozpoczęcia i zakończenia biegu okresu zakazu kierowania pojazdami.
W rozpatrywanej przez Kolegium sprawie wystąpiła powyższa przesłanka cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi w zakresie kat. B. Organ I instancji otrzymał bowiem prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] r., sygn. akt [...], w którym orzeczono wobec kierowcy środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 lat. W konsekwencji organ zobowiązany był wydać decyzję o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ I instancji wskazał, że okres zakazu kierowania pojazdami biegnie od dnia [...] kwietnia 2018 r. do dna [...] kwietnia 2021 r. Kolegium wskazało nadto, że organy administracji publicznej zgodnie z art. 6 K.p.a. pozostają związane treścią powszechnie obowiązujących przepisów prawa.
W skardze na decyzję Kolegium Prokurator zarzucił naruszenie art. 6 K.p.a. poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że w przypadku sprzeczności § 17 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami z art. 182 § 1 k.k.w. w związku z art. 103 ust. 1 pkt. 4 ustawy o kierujących pojazdami organy są związane treścią rozporządzenia i nie są władne do orzekania na podstawie ustawy.
Zdaniem Prokuratora w przypadku ujawnienia sprzeczności pomiędzy ustawą i rozporządzeniem organ, a w szczególności organ odwoławczy nie może powołując się na treść art. 6 K.p.a. podnosić brak jakichkolwiek kompetencji do dokonywania wykładni i stosowania reguł kolizyjnych. W takiej sytuacji obowiązkiem organu jest co najmniej przeprowadzenie analizy danego zagadnienia, zweryfikowanie czy w rzeczywistości stan sprzeczności występuje i podjęcie merytorycznej decyzji mającej na celu ocenę rangi i sposobu wyeliminowania sprzeczności, w tym ocenę kompetencji do zweryfikowania decyzji w drodze wykładni. Tymczasem Kolegium zasłaniając się brakiem kompetencji nie odniosło się do stanowiska skarżącego dotyczącego sprzeczności wskazanych powyżej przepisów.
Prokurator zarzucił także naruszenie art. 182 § 2 k.k.w. w związku z art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu za dopuszczalne cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami bez zakreślenia terminu obowiązywania decyzji. Zgodnie z art.182 § 2 k.k.w. organ, do którego przesłano orzeczenie zawierające zakaz prowadzenia pojazdów, zobowiązany jest cofnąć uprawnienia do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie. Zwrot "w orzeczonym zakresie" odnosi się do okresu, na jaki sąd orzekł zakaz prowadzenia pojazdów, natomiast z literalnego brzmienia tego przepisu wynika, że organ nie jest władny do odmiennego ukształtowania okresu pozbawienia uprawnienia do prowadzenia pojazdów, jak tylko w zakresie wskazanym w wyroku, którego treścią jest ściśle związany.
Kolejny zarzut dotyczył naruszenia art. 7a § 1 K.p.a. polegającego na rozstrzygnięciu co do normy prawnej na niekorzyść strony, w sytuacji gdy przedmiotem postępowania jest cofnięcie stronie uprawnienia do kierowania pojazdami, podczas gdy zastosowana interpretacja powoduje, że po upływie okresu, na który orzeczono w wyroku karnym zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych strona może odpowiadać za przestępstwo określone w art. 180a k.k. zagrożone karą grzywny, ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności lub pozbawienia wolności do lat 2 oraz obligatoryjnym środkiem karnym zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych orzekanym na okres od 1 roku do lat 15, podczas gdy inna osoba w tożsamej sytuacji faktycznej i procesowej, podlegająca właściwości organu administracji publicznej stosującego przepisy względniejsze, będzie podlegała wyłącznie odpowiedzialności za wykroczenie z art. 94 § 4 k.w. zagrożone karą grzywny od 20 do 5000 zł i fakultatywnym zakazem prowadzenia pojazdów mechanicznych od 6 miesięcy do 3 lat. Natomiast brak ram czasowych w sentencji decyzji skutkować będzie tym, że prowadzenie pojazdu po zakończeniu okres cofnięcia grozi odpowiedzialnością za przestępstwo z art. 180a k.k., co oznacza, że wydanie decyzji bez określenia terminu jej obowiązywania skutkuje pogorszeniem sytuacji prawnej adresata takiej decyzji w porównaniu do adresata decyzji, w której w sentencji wskazano datę początkową i końcową cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami.
Ponadto Prokurator zarzucił naruszenie przepisów postępowania tj. art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z art. 107 K.p.a. w związku z art. 182 § 2 k.k.w. mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, polegające na zaniechaniu uchylenia zaskarżonej decyzji organu I instancji w zakresie nie zawarcia w osnowie istotnych elementów rozstrzygnięcia i orzeczenia co do istoty sprawy poprzez wskazanie w osnowie decyzji ściśle określonego okresu na jaki cofnięto uprawnienie, wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 182 k.k.w., podczas gdy art. 182 § 2 k.k.w. wynika obowiązek organu administracji do cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie orzeczonym w wyroku z sądu karnego, a powinnością organu jest zakreślenie ram tego cofnięcia zgodnie z treścią prawomocnego wyroku, a ramy czasowe winny być określone konkretnymi datami. Prokurator wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W uzasadnieniu przedstawił przebieg postępowania według chronologii zdarzeń. Zdaniem Prokuratora podjętą decyzję należy uznać za wadliwą, a przedstawiona w niej argumentacja nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 6 K.p.a. zauważył, że w przypadku ujawnienia sprzeczności pomiędzy ustawą i rozporządzeniem , co miało miejsce w niniejszej sprawie organ administracji nie może skutecznie , powołując się na treść art. 6 K.p.a., stwierdzić brak jakichkolwiek kompetencji do dokonywania wykładni i stosowania reguł kolizyjnych. Zdaniem Prokuratora zaniechanie przez organ odniesienia się do ścisłego określenia czasu obowiązywania tej decyzji poprzez wskazanie jednocześnie daty początkowej okresu wykonania środka karnego do jego daty końcowej, w sposób istotny narusza art. 107 K.p.a. Art. 107 K.p.a. w związku z art. 182 § 2 k.k.w. narzucają obowiązek skonkretyzowania w sentencji decyzji zakresu czasowego cofnięcia uprawnień. W ocenie Prokuratora § 17 ust. 1 rozporządzenia w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami w sposób niedopuszczalny modyfikuje treść art. 107 K.p.a. w związku z art. 182 § 2 k.k.w. Ranga tej sprzeczności uzasadnia odmowę zastosowania przepisów rozporządzenia z powołaniem na zasadę lex superior derogat legi inferiori i pozostaje w kompetencji organów administracji.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko i argumentację prawną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U z 2019 r., poz. 2325- dalej "p.p.s.a"), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, oraz powołaną podstawą prawną.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Natomiast art. 135 p.p.s.a. obliguje sąd do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa. Przedstawiona tutaj regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja Kolegium utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji, w sprawie cofnięcia jej adresatowi uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B.
W tym miejscu wskazać należy, iż stan faktyczny sprawy został zaprezentowany przy okazji omawiania dotychczasowego przebiegu objętego skargą postępowania. W ocenie Sądu brak jest zatem uzasadnionych podstaw do jego ponownego przedstawiania w tej części uzasadniania. Ponieważ w świetle wniesionej skargi stan faktyczny ustalony w postępowaniu administracyjnym nie jest sporny, a kwestionowana jest jego ocena, to Sąd po szczegółowym zbadaniu akt administracyjnych poczynione ustalenia dotyczące stanu faktycznego poczytuje jako własne.
Przeprowadzone w powyższym zakresie badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że jest ona dotknięta uchybieniem uzasadniającym jej uchylenie. Sąd podziela przy tym zasadniczo zarzuty skargi z tym, że zarzut naruszenia art. 7a § 1 K.p.a. uznaje za daleko idący, a ocenę opisanych w tym zarzucie potencjalnych konsekwencji karnych dla adresata zaskarżonej decyzji uznaje za wykraczającą poza granice obecnie rozpoznawanej sprawy.
Materialnoprawną podstawę decyzji orzekającej o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami stanowi art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami (obecnie: Dz. U. z 2019. poz. 341 ze zm.), zgodnie z którym starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów. Podstaw materialnoprawnych decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami należy także dopatrywać się w treści art. 182 kodeksu karnego wykonawczego (t.j. Dz. U. z 2019. poz. 767 ze zm. -dalej "k.k.w.") Zgodnie z § 1 zd. 1 tego przepisu w razie orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów sąd przesyła odpis wyroku organowi administracji rządowej lub samorządu terytorialnego właściwemu dla miejsca zamieszkania skazanego. Jeżeli zaś skazany prowadził pojazd, wykonując pracę zarobkową, o orzeczeniu sąd zawiadamia ponadto pracodawcę, u którego skazany jest zatrudniony. Stosownie zaś do art. 182 § 2 k.k.w. organ, do którego przesłano orzeczenie zawierające zakaz prowadzenia pojazdów, zobowiązany jest cofnąć uprawnienia do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie oraz nie może wydać tych uprawnień w okresie obowiązywania zakazu. W kontekście art. 182 k.k.w. należy zaakcentować, że w orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości możliwość, aby przepis ten pomimo zamieszczenia go w kodeksie karnym wykonawczym stanowił podstawę do wydania decyzji administracyjnej. Za wyrokiem Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Lublinie z dnia 20 stycznia 2009 r., sygn. akt III SA/Lu 377/08 wskazać należy, że nie jest istotne, w jakim akcie prawa została zamieszczona określona regulacja, lecz to, czy z danego przepisu można wywieść normę prawa materialnego mogącą stanowić podstawę do wydania decyzji administracyjnej.
W kontrolowanej sprawie bezsporne jest, że prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] r. sygn. akt [...] orzeczono wobec adresata kontrolowanej obecnie decyzji środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 lat. W związku z tym Starosta jako organ właściwy zobowiązany był wydać decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie dostosowanym do orzeczenia sądu karnego. Decyzje o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami stanowią akty o charakterze związanym, tj. nie zależą od uznania organu. Organ, w przypadku zaistniałych ustawowych przesłanek, ma nie tyle prawo co bezwzględny obowiązek wydać decyzję o określonej treści. Nie jest przy tym uprawniony do weryfikowania wyroku sądu karnego.
Z art. 182 § 2 k.k.w. wynika, że organ administracji, któremu w trybie art. 182 § 2 k.k.w. przesłany został odpis wyroku z orzeczonym zakazem prowadzenia pojazdów, jest zobowiązany cofnąć uprawnienie do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie. Z przepisu art. 182 § 2 k.k.w. wynika więc obowiązek organu cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie orzeczonym w wyroku sądu karnego. Organ ma zatem nie tylko cofnąć uprawnienie do kierowania pojazdami, ale musi także cofnąć je w orzeczonym przez sąd karny zakresie. Pojęcie "orzeczonego przez sąd karny zakresu" odnosi się przede wszystkim do zakresu przedmiotowego, w jakim sąd karny orzekł zakaz prowadzenia pojazdów. W orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości, że wskazane powyżej pojęcie "orzeczonego przez sąd karny zakresu" odnosi się także do okresu na jaki sąd orzekł zakaz prowadzenia pojazdów, co oznacza, że cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami musi nastąpić na ściśle wyznaczony okres, wynikający z orzeczonego przez sąd zakazu prowadzenia pojazdu (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2010 r., I OSK 698/09; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 5 listopada 2009 r., III SA/Gd 348/09,). Organ administracji nie może przy tym rozszerzać ani zawężać orzeczonego przez sąd zakazu prowadzenia pojazdu.
W ocenie Sądu orzeczenie organu o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami, bez powiązania decyzji z zakresem na jaki orzeczono zakaz prowadzenia pojazdu, jest czynnością wadliwą. Organy administracji wykonujące wyrok sądu karnego są bowiem związane jego treścią, co oznacza, że mogą cofnąć uprawnienie do kierowania pojazdami tylko na ściśle wskazany w wyroku okres. Tego rodzaju rozstrzygnięcie powinno zostać zamieszczone w osnowie decyzji (rozstrzygnięciu decyzji). Nie powinno się rozstrzygać o uprawnieniach lub obowiązkach strony w uzasadnieniu decyzji, które jest innym niż osnowa składnikiem decyzji administracyjnej. Rozróżnienie charakteru i treści poszczególnych składników decyzji administracyjnej ma istotną doniosłość, czemu ustawodawca dał wyraz w regulacji zawartej w art. 107 § 1 i § 3 K.p.a. Wyróżnienie w tych przepisach poszczególnych składników decyzji służy nie tylko zapewnieniu kompletności, czy zupełność decyzji administracyjnej, ale także podkreśla odrębność tych składników. Odrębność ta jest związaną zwłaszcza z ich funkcją, jak i charakterem. W tym kontekście w znacznym uproszczeniu należy stwierdzić, że to z osnowy decyzji jej adresat ma czerpać wiedzę na temat treści uprawnień lub obowiązków zindywidualizowanych wobec niego poprzez wydanie danej decyzji. Rolą zaś uzasadnienia jest wyjaśnienie adresatowi decyzji dlaczego owa indywidualizacja uprawnień lub obowiązków nastąpiła. Sytuacja, w której w celu określenia treść zindywidualizowanego decyzją administracyjną uprawnienia lub obowiązku koniecznym jest sięganie do treści uzasadniania stanowi przejaw zacierania się odrębności ról przypisanych poszczególnym składnikom decyzji administracyjnej, czego w realiach rozpoznawanej sprawy nie sposób zaakceptować. Z art. 182 § 2 k.k.w. wprost wynika przy tym obowiązek organu cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie orzeczonym w wyroku sądu karnego, zatem konkretyzacja tego zakresu powinna mieć miejsce w sentencji decyzji, a nie w jej uzasadnieniu.
Reasumując należy stwierdzić, że organ administracji może cofnąć uprawnienie do kierowania pojazdami tylko w zakresie wynikającym z wyroku sądu karnego, w którym orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów, tj. w określonym przez sąd zakresie przedmiotowym i na ściśle wskazany okres wynikający z orzeczonego przez sąd zakazu. Rozstrzygnięcie takie powinno zostać zamieszczone w osnowie decyzji, ze wskazaniem daty początkowej i końcowej okresu, na który cofnięte zostały uprawnienia.
W rozpoznawanej sprawie organ wywiązały się jedynie z obowiązku oznaczenia w osnowie decyzji zakresu przedmiotowego rozstrzygnięcia o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami ograniczając je do pojazdów kategorii B, gdyż tylko takie uprawnienia posiada adresat kontrolowanej decyzji. W sentencji decyzji nie oznaczono jednakże okresu, na jaki cofnięto uprawnienie do kierowania pojazdami. W ocenie Sądu świadczy to o naruszeniu art. 182 § 2 k.k.w., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie.
Na marginesie już więc tylko należy wskazać, że także w uzasadnieniu decyzji w istocie nie oznaczono okresu, na jaki cofnięto uprawnienie do kierowania pojazdami. W uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji wskazano jedynie okres, w jakim obowiązuje orzeczony przez sąd zakaz prowadzenia pojazdów. Okres na jaki powinno zostać cofnięte uprawnienie do kierowania pojazdami wynika z orzeczonego przez sąd zakazu prowadzenia pojazdów, czy też ściślej rzecz biorąc z okresu, w jakim zakaz prowadzenia pojazdów obowiązuje. Nie są to jednak pojęcia identyczne. Czym innym bowiem jest okres obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów, a czym innym okres, na jaki cofnięto uprawnienie do kierowania pojazdami.
Powyższej oceny nie zmienia § 17 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. z 2016 r. poz. 231 z późn. zm. - dalej "rozporządzenie"). Ustęp 1 tego przepisu stanowi, że w przypadku orzeczenia wyrokiem sądu zakazu kierowania pojazdami na okres przekraczający rok organ wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami bez określenia terminu ważności tej decyzji. Zgodnie natomiast w ustępem 2 tego przepisu w uzasadnieniu decyzji organ wskazuje w szczególności termin rozpoczęcia i zakończenia biegu okresu zakazu kierowania pojazdami.
Należy podkreślić, że z § 17 ust. 1 rozporządzenia wynika jedynie obowiązek organu wydania decyzji administracyjnej o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami bez określenia terminu ważności tej decyzji. Jak słusznie zauważył WSA w Lublinie w wyroku z dnia 28 lutego 2017 r. sygn. III SA/Lu 1080/16, czym innym jednak jest kwestia określenia terminu ważności decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami, a czym innymi, wynikający z art. 182 § 2 k.k.w., obowiązek oznaczenia w decyzji okresu, na jaki cofnięto uprawnienie do kierowania pojazdami. W konsekwencji też nałożony na organ obowiązek wydawania decyzji bez określenia terminu jej ważności, nie wyłącza obowiązku oznaczenia w decyzji okresu, na jaki cofnięto uprawnienie do kierowania pojazdami.
W ocenie Sadu nawet gdyby jednak uznać przez posłużenie się w § 17 rozporządzenia formułą "wydaje decyzję... bez określenia terminu ważności tej decyzji", prawodawca wyłączył możność oznaczania w decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami okresu, na jaki cofnięto uprawnienie, na co pośrednio może także wskazywać treść § 12 ust. 3 rozporządzenia, to i tak powyższe nie powinno prowadzić do zaniechania wykonania przez organy administracji obowiązku wynikającego z art. 182 § 2 k.k.w. Zaistniałaby bowiem wówczas niezgodność dwóch regulacji: przepisu § 17 ust. 1 rozporządzenia i art. 182 § 2 k.k.w. W sytuacji, gdy ta sama kwestia (oznaczanie w decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami okresu, na jaki cofnięto uprawnienie) byłaby w sposób odmienny regulowana ustawą oraz przepisem niższej rangi - rozporządzeniem, organy powinny pominąć przy rozstrzyganiu sprawy rozporządzenie i stosować przepis ustawy.
Podsumowując powyższe rozważania stwierdzić należy, że stosownie do dyspozycji art. 182 § 2 k.k.w. organ administracji powinien cofnąć uprawnienie do kierowania pojazdami w zakresie wynikającym z wyroku sądu karnego, w którym orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów, tj. w określonym przez sąd zakresie przedmiotowym i na ściśle wskazany okres wynikający z orzeczonego przez sąd zakazu. Rozstrzygnięcie takie powinno zostać zamieszczone w osnowie decyzji (rozstrzygnięciu decyzji).
W decyzji utrzymanej w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie oznaczono okresu, na jaki cofnięto uprawnienie do kierowania pojazdami. Powyższe świadczy o naruszeniu przez organy art. 182 § 2 k.k.w., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie.
Stwierdzone naruszenie art. 182 § 2 k.k.w. przez organy obydwu instancji zakwalifikować należy jako istotne naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, co skutkuje koniecznością uchylenia zarówno zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji . Obowiązkiem organów będzie ponowne rozstrzygnięcie sprawy z uwzględnieniem przedstawionej wyżej oceny prawnej (art. 153 p.p.s.a.), w tym w szczególności z uwzględnieniem wynikającego z art. 182 § 2 k.k.w. obowiązku oznaczenia w decyzji okresu, na jaki cofnięto uprawnienie do kierowania pojazdami, tym poprzez wskazanie daty początkowej i końcowej tego okresu.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach orzekł jak w sentencji orzeczenia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło