II SA/Gl 1687/22

WyrokWSA w Gliwicach2023-03-03

Skład orzekający: Renata Siudyka, Edyta Kędzierska, Aneta Majowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ właściwy jest zobowiązany do uchylenia decyzji przyznającej świadczenia rodzinne, jeśli ustalono, że w okresie objętym decyzją osoba uprawniona lub członek jej rodziny podlegała ustawodawstwu innego państwa członkowskiego w zakresie świadczeń rodzinnych?
Ratio decidendi
Organ właściwy jest zobowiązany do uchylenia decyzji przyznającej świadczenia rodzinne, jeśli wojewoda ustali, że w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, a osoba uprawniona lub członek jej rodziny podlegała ustawodawstwu innego państwa członkowskiego. Uchylenie decyzji w takim przypadku nie jest uznaniowe, lecz obligatoryjne.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta Z. uchylającą prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego przyznane skarżącej A. D. na dzieci E.P. i H.P. za okres od 1 listopada 2017 r. do 30 września 2018 r. Organ odwoławczy oparł się na informacji Wojewody, że w tym okresie miały zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, ponieważ skarżąca podlegała ustawodawstwu innego państwa członkowskiego. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym brak należytego wyjaśnienia stanu faktycznego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Siudyka, Sędziowie Sędzia WSA Edyta Kędzierska (spr.), Asesor WSA Aneta Majowska, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 3 marca 2023 r. sprawy ze skargi A. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 12 września 2022 r. nr SKO.PSŚ/41.5/2560/2022/13229 w przedmiocie uchylenia prawa do świadczeń rodzinnych oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach, decyzją z dnia 12 września 2022 r., w wyniku rozpoznania odwołania wniesionego przez skarżącą A.D., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Z. z dnia 26 lipca 2022 r. uchylającą przyznane skarżącej decyzją z dnia 6 grudnia 2017 r. prawo do zasiłku rodzinnego w okresie od 1 listopada 2017r. do 30 września 2018 r. na rzecz córki skarżącej – E.P. w wysokości 124 zł. miesięcznie i syna H.P. w wysokości 95 zł. miesięcznie oraz prawo do dodatków do zasiłku rodzinnego: - jednorazowego dodatku z tytułu urodzenia dziecka H.P. w wysokości 1000 zł., - jednorazowego dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2018/2019 na rzecz E.P. w okresie od 1 września 2018 r. do 30 września 2018 r. w wysokości 100 zł. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że [...] Urząd Wojewódzki w K. pismem z dnia 23.06.2022r. poinformował organ I instancji, iż w sprawie dotyczącej uprawnień A.D. do zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami na dzieci; E.P. i H.P., przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego miały zastosowanie od początku powstania uprawnień tj. od 1.11.2017 r. do 30.09.2018 r. Organ podniósł, że w sprawie niniejszej ustalono, iż skarżąca w wymienionym okresie, w zakresie świadczeń podlegała ustawodawstwu innego państwa członkowskiego i na mocy przepisów wspólnotowych we wskazanym okresie była uprawniona na terenie [...] do świadczeń rodzinnych w odniesieniu do członków swojej rodziny. Organ wskazał, że zgodnie z art. 23a ust. 2,3,5 i 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 615 z późn. zm.), w przypadku przebywania osoby uprawnionej do świadczeń rodzinnych lub członka rodziny tej osoby w dniu wydania decyzji przyznającej świadczenia rodzinne lub po dniu jej wydania poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, o którym mowa w ust. 1, organ właściwy występuje do wojewody o ustalenie, czy w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. W przypadkach, o których mowa w ust. 1 i 2, wojewoda ustala, czy w przekazanej sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. W przypadku gdy wojewoda w sytuacji, o której mowa w ust. 2 ustali, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy uchyla decyzję przyznającą świadczenia rodzinne za okres, w którym osoba podlega ustawodawstwu w zakresie świadczeń rodzinnych w innym państwie, o którym mowa w ust. 1, w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Organ odwoławczy stwierdził, że decyzja organu I instancji zasługuje na utrzymanie w mocy, gdyż w niniejszej sprawie wystąpiły przesłanki zastosowania cytowanego wyżej przepisu. Podkreślił, że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego mają w sprawie zastosowanie od 1.11.2017 r. do 30.09.2018 r., tym samym organ właściwy zobligowany był do uchylenia stronie od dnia 1.11.2017r. do 30.09.2018r. decyzji przyznającej prawa do świadczeń rodzinnych. W skardze wniesionej od powyższej decyzji, skarżąca – reprezentowana przez pełnomocnika będącego adwokatem - podniosła zarzut naruszenia przy wydaniu decyzji przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 10, art. 28 i art. 107 § 3 k.p.a., które to normy prawa obligowały organ administracji do prawidłowej oceny stanu faktycznego, zapewnienia stronie udziału w postępowaniu oraz adekwatnego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji, wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwieniu sprawy. Ponadto podniosła zarzut niewyjaśnienia istoty sprawy, w zakresie określonym przepisem art. 23a ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U.2022.615) oraz zarzut naruszenia przepisów postępowania, a to art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez niepodjęcie przez organ wszelkich niezbędnych działań celem wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy, a w szczególności ustalenia, czy w dniu wydania decyzji ustalającej prawo do świadczeń rodzinnych lub po dniu jej wydania, skarżąca lub członek jej rodziny przebywał poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, o którym mowa w art. 23a pkt 2 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Podniosła zarzut naruszenia przez organ art. 77 § 1 k.p.a. przez dowolną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, polegającą na zaniechaniu wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, w szczególności brak przeprowadzenia dowodu potwierdzającego wskazywaną przez skarżącą okoliczność przebywania jej i wszystkich członków jej rodziny, w dacie wydania decyzji i po jej wydaniu, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a nie poza granicami kraju. W oparciu o powyższe zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, umorzenie postępowania oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym zastępstwa prawnego. W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała przede wszystkim, że mieszkała w Szkocji wraz z partnerem i dziećmi do końca sierpnia 2017 r., a już 1 września 2017 r. jej córka rozpoczęła edukację w Polsce i w związku z tym w [...] zaprzestano wypłacania jej zasiłku. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumentację zawartą w treści zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym (art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 P.p.s.a.) - na wniosek organu odwoławczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 259), zwanej dalej P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji przeprowadzenia kontroli wydanej w sprawie decyzji w powyższym zakresie, stwierdzić należało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż przy wydaniu decyzji nie doszło do naruszenia przepisów postępowania ani też prawa materialnego. Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy stwierdził, że decyzja organu I instancji zasługuje na utrzymanie w mocy, gdyż przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego mają w sprawie zastosowanie od 1.11.2017 r. do 30.09.2018 r., tym samym organ właściwy zobligowany był do uchylenia decyzji przyznającej stronie prawa do świadczeń rodzinnych za ten okres. Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało zatem wydane na podstawie art. 23a ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 615 z późn. zm.), według którego, w przypadku gdy wojewoda w sytuacji, o której mowa w ust. 2 ustali, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy uchyla decyzję przyznającą świadczenia rodzinne za okres, w którym osoba podlega ustawodawstwu w zakresie świadczeń rodzinnych w innym państwie, o którym mowa w ust. 1, w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. W art. 23a ust. 1 cytowanej ustawy mowa jest o państwie, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Zgodnie zaś z art. 23a ust. 2 tej ustawy, w przypadku przebywania osoby uprawnionej do świadczeń rodzinnych lub członka rodziny tej osoby w dniu wydania decyzji przyznającej świadczenia rodzinne lub po dniu jej wydania poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, o którym mowa w ust. 1, organ właściwy występuje do wojewody o ustalenie, czy w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. W aktach administracyjnych zawarta jest informacja Wojewody [...] z dnia 23 czerwca 2022 r., według której, w sprawie dotyczącej uprawnień skarżącej do zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami do zasiłku rodzinnego na dzieci; E.P. i H.P. na okres zasiłkowy 2017/2018 przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego miały zastosowanie od początku powstania uprawnień, tj. od 1.11.2017 r. do 30.09.2018 r. Organ ten dodał, że z informacji przekazanej przez właściwą instytucję zagraniczną w sprawach świadczeń rodzinnych wynika, iż A.D. do 23 września 2018 r. wykonywała działalność zawodową na terenie [...]. Organ odwoławczy prawidłowo zatem stwierdził, że w niniejszej sprawie znajduje zastosowanie art. 23a ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Na tej podstawie zasadnie organ przyjął, że zaistniały przesłanki uchylenia decyzji przyznającej skarżącej prawo do świadczeń rodzinnych za okres wymieniony w decyzji. Podkreślenia bowiem wymagało, że decyzja wydana w niniejszej sprawie nie ma charakteru uznaniowego, organ jest zobowiązany do jej wydania, w razie zaistnienia warunku określonego w art. 23a ust. 5 wymienionej ustawy, tj. w razie ustalenia przez wojewodę, w sytuacji, o której mowa w ust. 2, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Z treści przytoczonego wyżej pisma z dnia 23 czerwca 2022 r. wynika zaś w sposób nie budzący wątpliwości, że okoliczność ta została ustalona przez Wojewodę [...]. W ramach ustosunkowania się do twierdzeń zawartych w skardze podnieść należało, że zgodnie z art. 23a ust. 6 wskazanej ustawy, w przypadku, o którym mowa w ust. 5, wojewoda wydaje decyzję w sprawie świadczeń rodzinnych zgodnie z art. 21 od dnia, w którym osoba podlega ustawodawstwu państwa, o którym mowa w ust. 1, w zakresie świadczeń rodzinnych w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. W związku z tym podkreślenia wymagało, że uchylenie mocą decyzji wydanej w niniejszej sprawie, prawa skarżącej do świadczeń rodzinnych oznacza, iż o jej uprawnieniach do tych świadczeń za okres wskazany wyżej, będzie rozstrzygać Wojewoda [...]. Jak zatem podkreślił organ odwoławczy, niniejsza decyzja orzeka, iż Prezydent Miasta Z. nie był organem właściwym do orzekania o uprawnieniach strony do świadczeń rodzinnych w wyżej wymienionym okresie. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi stwierdzić należało, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa materialnego, w wyniku prawidłowo przeprowadzonego postępowania, przez co nie doszło do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w tym art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. W powyższych okolicznościach, brak było podstaw do zakwestionowania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji - została ona bowiem wydana na skutek wyjaśnienia sprawy w zakresie, który był konieczny do jej wydania, tj. na podstawie wskazanych wyżej ustaleń Wojewody oraz prawidłowych rozważań prawnych, zawartych w jej uzasadnieniu, jak tego wymaga art. 107 § 3 k.p.a. W związku z tym, zgodnie z art. 151 P.p.s.a., skargę należało oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło