II SA/Gl 169/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek Sędziowie Sędzia NSA Ewa Krawczyk Sędzia WSA Rafał Wolnik (spr.) Protokolant starszy referent Magdalena Jankowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę. Wnioskiem z dnia [...] 2004 roku J. B. zwróciła się do Urzędu Miasta w G. o wymeldowanie A. B. z adresu w G. przy ul. A. Wskazała, że prawomocnym wyrokiem z dnia [...] roku Sąd Okręgowy w G. orzekł o rozwiązaniu związku małżeńskiego pomiędzy J. B. i A. B. oraz, że A. B. nie przebywa pod wskazanym adresem od ok. 15 miesięcy. Postępowanie w tej sprawie zostało zawieszone w związku z toczącą się przed Sadem Rejonowym w G. sprawą z powództwa A. B. o przywrócenie naruszonego posiadania spornego lokalu. Prawomocnym wyrokiem z dnia [...] roku, sygn. akt [...], Sąd Rejonowy w G. nakazał J. B. przywrócenie posiadania spornego lokalu A. B.. W dniu [...] 2006 roku organ pierwszej instancji wydał postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania w sprawie o wymeldowanie i przeprowadził to postępowanie gromadząc materiał dowodowy i dokonując ustaleń co do okoliczności sprawy. Decyzją z dnia [...] roku, Nr [...], Prezydent Miasta G. orzekł o wymeldowaniu A. B. z pobytu stałego. Jak podstawę prawną wydanego rozstrzygnięcia organ wskazał art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz.U. z 2006 roku, Nr 139, poz. 993 z późn. zm.). W uzasadnieniu organ przedstawił przebieg postępowania. Wskazał m.in. na sprzeczność zeznań i wyjaśnień A. B. składanych w postępowaniu administracyjnym i sądowym. Stwierdził, że uzyskanie korzystnego wyroku w sprawie o przywrócenie posiadania nie przekłada się na działanie potwierdzające faktyczną chęć, wolę przebywania w miejscu stałego zameldowania do kumulacji swojej aktywności życiowej w tym lokalu. Organ pierwszej instancji doszedł do przekonania, że skoro ewidencja ludności służy rejestracji stanu faktycznego, to nie może uwzględniać woli pobytu stałego pod wskazanym adresem. Zamiar takiego pobytu ma w niniejszej sprawie charakter deklaratoryjny, bowiem strona nie podejmuje żadnych czynności faktycznych zmierzających do zamieszkania pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. W odwołaniu od tej decyzji A. B. zarzucił jej wydanie w warunkach stronniczości, braku obiektywnej oceny faktów, niewykorzystaniu wszystkich możliwych środków dowodowych, braku staranności w przeprowadzonych czynnościach, braku humanitaryzmu, a ponadto pominięcie treści wyroku sądowego nakazującego przywrócenie na jego rzecz posiadania spornego lokalu. W obszernym uzasadnieniu wskazał na okoliczność, że znaczny czas spędzał poza granicami kraju z uwagi na charakter wykonywanej przez siebie pracy. W dniu [...] roku został aresztowany. Podważył wiarygodność zeznań składanych przez J. B.. Rozpoznając to odwołanie, zaskarżoną w niniejszym postępowaniu decyzją Wojewoda [...] uchylił decyzje organu pierwszej instancji i orzekł o odmowie wymeldowania A. B. z pobytu stałego. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że dokonana przez niego analiza sprawy i zarzutów zawartych w odwołaniu nie potwierdza, aby spełnione zostały przesłanki określone w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. W szczególności zwrócono uwagę na fakt, że wyrok nakazujący przywrócenie posiadania lokalu uprawomocnił się w dniu [...] roku, a w dniu [...] roku A. B. został aresztowany. Zdaniem organu odwoławczego tak krótki okres czasu od daty uprawomocnienia się wyroku do daty aresztowania uniemożliwił A. B. podjęcie faktycznych działań w celu zamieszkania w lokalu. Zwrócono uwagę, że decyzja odzwierciedla stan faktyczny i prawny sprawy istniejący w dniu jej wydania. Organ zauważa, że A. B. nie zamieszkiwał w spornym lokalu jednak podjął działania prawne w celu ponownego w nim zamieszkania. W tej sytuacji przedwczesnym w ocenie organu byłoby uznanie, że A. B. w sposób dobrowolny i trwały opuścił miejsce pobytu stałego. Skargę na powyższą decyzję wniosła J. B.. Zarzuciła stronniczość organowi odwoławczemu. Nie podzieliła stanowiska, jakoby pomiędzy uprawomocnieniem się wyroku orzekającego o przywróceniu posiadania a datą aresztowania było zbyt mało czasu na żądanie wydania kluczy. Wskazała, że A. B. w tym czasie nawet nie wystąpił o wydanie odpisu prawomocnego wyroku. Zwróciła uwagę, że postępowanie sądowe w sprawie o przywrócenie posiadania zostało wszczęte dopiero po jej wystąpieniu z wnioskiem o wymeldowanie. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. W niniejszej sprawie dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd doszedł do przekonania, iż odpowiada ona prawu. Wskazać bowiem przyjdzie, że kontrola legalności zaskarżonej decyzji jest dokonywana według stanu prawnego i faktycznego z daty jej wydania. Oznacza to, że Sąd nie badał stanu faktycznego, jaki miał miejsce przed wszczęciem postępowania administracyjnego w sprawie o wymeldowanie, ani tym bardziej stanu faktycznego, jaki istniał w dniu wydawania przez Sąd wyroku w tej sprawie. Zgodnie z przepisem art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzje w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad dwa miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. W toku wszystkich etapów postępowania administracyjnego A. B. twierdził, że nie opuścił lokalu przy ul. A w G. dobrowolnie, a został do tego zmuszony na skutek zachowania w stosunku do niego byłej żony oraz wymiany zamków w drzwiach. W celu przeciwdziałania takiemu stanowi rzeczy wytoczył przed sądem powszechnym powództwo o przywrócenie posiadania spornego lokalu i sprawę tą wygrał. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie wyjaśniał, że przez opuszczenie lokalu, o którym mowa w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, należy rozumieć opuszczenie dobrowolne i że nie jest dobrowolnym opuszczeniem lokalu takie opuszczenie, do którego strona została zmuszona, jeśli strona ta podjęła przewidziane prawem środki w celu obrony swych praw do przebywania w tym lokalu, albo jeżeli fakt zmuszenia do opuszczenia lokalu jest oczywisty lub został stwierdzony w postępowaniu karnym (por. orz. NSA z dnia 22.08.2000r., V SA 108/00, z dnia 8.10.1986 r., Sa/Gd 1014/86, z dnia 26.04.1996 r., Sa/Wr 2828/95). Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił nadto, że jeśli przed sądami lub organami prokuratury toczy się postępowanie, podczas którego może nastąpić ustalenie charakteru i przyczyn opuszczenia lokalu, organ rozpoznający sprawę o wymeldowanie powinien zawiesić postępowanie w tej sprawie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa - do czasu zakończenia postępowania sądowego lub przygotowawczego (por. orz. NSA z dnia 07.06.1991 r., Sa/Wr 302/91, ONSA z 1991 r. Nr 3-4, poz. 65). Tak też się stało w postępowaniu przed organem pierwszej instancji. Organ ten jednak pomimo korzystnego dla A. B. wyroku uznał, że opuszczenie lokalu nastąpiło w sposób trwały i dobrowolny. Dodatkowo organ pierwszej instancji wydając decyzję po uprawomocnieniu się tego wyroku, wydał ją w czasie kiedy A. B. był pozbawiony wolności i przebywał w areszcie. Same te okoliczności stanowić musiały o wadliwości podjętego przez organ pierwszej instancji rozstrzygnięcia, co z kolei powodowało konieczność jego uchylenia przez organ odwoławczy i orzeczenia co do istoty sprawy według stanu na dzień orzekania. Niezależnie od powyższego zwrócić należy skarżącej uwagę, że zmiana stanu faktycznego lub prawnego w stosunku do tego, który miał miejsce w dacie wydania zaskarżonej decyzji może stanowić podstawę do ponownego wystąpienia z wnioskiem o wymeldowanie, zaś organ meldunkowy będzie miał w takiej sytuacji obowiązek ponownie zbadać stan sprawy i jej okoliczności i wydać stosowne rozstrzygnięcie. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, iż w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia przez organ odwoławczy obowiązujących przepisów prawa, a zatem skarga podlegała oddaleniu na zasadzie art. 151 p.s.a.