II SA/Gl 169/18

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie skierowania na kurs reedukacyjny w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąc zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie fachowego pełnomocnika (adwokata z urzędu). W druku podał, że w gospodarstwie domowym pozostaje z żoną oraz dwójką małoletnich dzieci, zamieszkując w lokalu mieszkalnym o pow. 69,5 m2 i wartości około 130.000,00 zł. W skład jego majątku wchodzą dwa samochody osobowe ([...]z 2003 r. oraz [...] z 2011 ) oraz oszczędności w kwocie 4000 zł zgromadzone na rachunku bankowym. Łączne dochody w rodzinie skarżącego, pochodzące z prowadzonej przez jego małżonkę działalności gospodarczej (około 4000 zł) oraz wynagrodzenia za pracę samego wnioskodawcy w wysokości 5000 zł wynoszą około 9.000 zł. Bieżące koszty utrzymania wnioskodawca określił na kwotę 4800 zł miesięcznie. Na wezwanie referendarza sądowego skarżący nadesłał szereg dokumentów obrazujących poziom oraz strukturę wydatków a także uzyskiwane dochody. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) - zwanej dalej P.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Należy przy tym wyraźnie podkreślić, że skorzystanie z tej formy prawa pomocy zostało przewidziane dla osób, które znajdują się w wyjątkowo trudnym położeniu materialnym a z przedstawionych okoliczności wynika, że nawet przy najdalej idących wysiłkach nie są w stanie samodzielnie wygospodarować środków na ten cel. Tego rodzaju okoliczności nie zachodzą w niniejszej sprawie. Wskazać również trzeba, że ocena możliwości finansowych strony w kontekście rozpatrywania wniosku o przyznanie prawa pomocy jest całkowicie oderwana od przedmiotu skierowanej do Sądu skargi oraz podniesionych w niej zarzutów jak również przekonania strony o słuszności swojej argumentacji. Prawo pomocy ma bowiem za zadanie realizację Konstytucyjnej zasady prawa do sądu (art. 45 Konstytucji RP) gwarantując, że status materialny nie będzie przeszkodą w zainicjowaniu postępowania sądowego. Jednocześnie, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada odpłatności tego postępowania (art. 199), w myśl której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie. Oceniając, z perspektywy powołanych wyżej przepisów sytuację materialną skarżącego i jego rodziny, nie znaleziono podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku. W pierwszej kolejności wskazać trzeba, że łączny dochód w czteroosobowej rodzinie wnioskodawcy wynosi około 9.000 zł. Z nadesłanych dokumentów wynika, że czynsz za zajmowany lokal mieszkalny wraz z opłatami za niektóre media wynosi 900 zł; energia elektryczna to wydatek rzędu 140 zł; zakup gazu – 107 zł; usługi rtv wraz z opłatą za internet i telefon – 226 zł; czesne za szkoły prywatne dla dzieci to łączny wydatek rzędu 1065 zł; opłaty za zajęcia pozalekcyjne dla dzieci 200 zł. Łącznie wskazane wyżej wydatki kształtują się na poziomie 2638 zł. Oznacza to, że do dyspozycji rodziny wnioskodawcy pozostaje co miesiąc około 6362 zł., co oznacza, że skarżący będzie w stanie ponieść zarówno koszty sądowe jak i opłacić usługi fachowego pełnomocnika i nastąpi to bez uszczerbku w utrzymaniu jego rodziny. Trzeba przy tym zauważyć, że trudno uznać za wydatki o charakterze niezbędnym opłacanie czesnego w szkołach prywatnych lub też ponoszenie kosztów pozaszkolnych zajęć sportowych dla dzieci. Nie są to bowiem wydatki o charakterze niezbędnym dla bieżącej egzystencji, a tym samym trudno znaleźć argumenty, dla których w opisywanej sytuacji należałoby nie tylko zrezygnować z należności o charakterze publicznoprawnym (kosztów sądowych), a wręcz wydatkować ze środków publicznych kwoty na opłacenie usług fachowego pełnomocnika. Na koniec dodać trzeba, że wnioskodawca dysponuje środkami pieniężnymi w kwocie 4000 zł zgromadzonymi na rachunku bankowym, co również przeczy tezie o wyjątkowo ciężkim położeniu materialnym. Zważywszy na powyższe, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. w związku z art. 258 §1 i §2 pkt 7 tej ustawy postanowiono jak w sentencji orzeczenia.