II SA/Gl 170/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka (spr.), Protokolant Agnieszka Jurczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi G. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Starosta [...] orzekł o zatrzymaniu G. K. prawa jazdy kategorii B, C, BE, CE na okres 3 miesięcy liczony od daty zwrotu prawa jazdy do urzędu, oraz zobowiązując do zwrotu ww. dokumentu. Decyzja, jak wynika z jej części nagłówkowej, wydana została na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4, art. 102 ust. 1c, ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j.: Dz. U. 2016, poz. 627 z późn. zm.). Decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu organ wskazał, iż w dniu [...] r. do urzędu wpłynęło pismo nr [...] z dnia [...] r. Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego Centrum Automatycznego Nadzoru nad Ruchem Drogowym informujące, iż w dniu [...] r. w miejscowości L. ww. kierowca przekroczył dopuszczalną prędkość o 52 km/h w obszarze zabudowanym. Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 102 ust. 1 pkt. 4 ustawy o kierujących pojazdami starosta wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy w przypadku przekroczenia dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Na mocy ust. 1c ww. przepisu starosta wydaje decyzję, o której mowa w ust. 1 pkt 4 i 5, na okres 3 miesięcy, nadając jej rygor natychmiastowej wykonalności oraz zobowiązując kierującego do zwrotu prawa jazdy, jeżeli dokument nie został zatrzymany w trybie art. 135 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym. Zgodnie z powyższym okres zatrzymania prawa jazdy będzie liczony od dnia zwrotu dokumentu prawa jazdy do urzędu. W odwołaniu G. K. zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2015, poz. 541) i art. 102 ust. 1 pkt 4 oraz ust. 1c ustawy o kierujących poprzez ich niezastosowanie i wydanie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy w sytuacji, gdy wykroczenie (przekroczenie prędkości o więcej niż 50 km/h) zostało zarejestrowane przez fotoradar Inspekcji Transportu Drogowego podczas gdy z przepisów wynika, iż wydawanie decyzji administracyjnych o zatrzymaniu prawa jazdy do 31 grudnia 2016 r. może nastąpić tylko jeżeli prawo jazdy zostanie odebrane przez policję, w sytuacji bezpośredniego zatrzymania kierowcy na drodze. W konsekwencji odwołujący się wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. utrzymało zaskarżoną doń decyzję pierwszoinstancyjną w mocy. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, iż zatrzymanie przez starostę prawa jazdy następuje w razie nałożenia na stronę mandatu karnego za popełnione wykroczenie drogowe. Wyjaśnienia również wymaga, że w myśl art. 129a ust. 2 w ramach wykonywania kontroli ruchu drogowego w zakresie, o którym mowa w ust. 1, inspektorom Inspekcji Transportu Drogowego przysługują uprawnienia takie jak zostały określone dla organów Policji w art. 129 ust. 1 i 2, w tym również wobec właściciela lub posiadacza pojazdu. Nadto w sprawach dotyczących zatrzymania przez Starostę prawa jazdy, a opartych na wniosku Komendanta Policji, (w niniejszej sprawie wniosku Inspekcji Transportu Drogowego) ani organ I instancji, ani samorządowe kolegium odwoławcze w postępowaniu odwoławczym, nie mogą zajmować się kwestią nałożenia na stronę mandatu karnego za dane wykroczenie drogowe. Organ orzekający o zatrzymaniu prawa jazdy nie jest właściwy do weryfikacji danych przedstawionych przez organy Policji czy Inspekcji Transportu Drogowego, a zobowiązany jest przepisami prawa do wydania stosownej decyzji. Odnosząc się natomiast do kwestii podnoszonych w odwołaniu, Kolegium wskazało, że wystarczającą przesłanką do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy jest informacja od uprawnionych do tego organów (Policja lub GITD), że miał miejsce fakt przekroczenia przez danego kierowcę prędkości w terenie zabudowanym o więcej niż 50 km/h. Odmienna interpretacja prowadziłaby do sytuacji, w której w stosunku do kierowcy, zatrzymanego przez policję w trakcie kontroli drogowej można byłoby wydać decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy na 3 miesiące, a w stosunku do kierowcy, który popełnił to samo wykroczenie drogowe, lecz ujawnione przez ITD, takiej podstawy już by nie było. Pismem z dnia [...] r. G. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na ww. decyzję Kolegium wnosząc o jej uchylenie, a także uchylenie poprzedzającej ją decyzji pierwszoinstancyjnej. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw poprzez jego niezastosowanie i wydanie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy w sytuacji, gdy wykroczenie zostało zarejestrowane przez fotoradar podczas, gdy z przepisów wynika, iż wydawanie decyzji administracyjnych o zatrzymaniu prawa jazdy do 31 grudnia 2016 r. może nastąpić tylko jeżeli prawo jazdy zostanie odebrane przez policję, w sytuacji bezpośredniego zatrzymania kierowcy na drodze; art. 102 ust. 1 pkt 4 oraz ust. 1c ustawy o kierujących pojazdami poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie i wydanie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, pomimo, iż w niniejszej sprawie istnieje przepis przejściowy wynikający z normy art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks kamy oraz niektórych innych ustaw; art. 129a ust. 2 ustawy - Prawo o ruchu drogowym poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że przyznanie Inspekcji Transportu Drogowego uprawnień wskazanych w art. 129 ust. 1 i 2 powołanej ustawy, prowadzi w konsekwencji do utraty prawa jazdy przez skarżącego, jeżeli popełnienie wykroczenia zostało zarejestrowane przez fotoradar; art. 8 k.p.a. określanego jako zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa poprzez wydanie decyzji bez podstawy prawnej; art. 107 § 3 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia faktycznego i prawnego skarżonej decyzji w sposób wadliwy i niewyczerpujący. Skarga zawierała nadto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wniosek ten Sąd oddalił postanowieniem z dnia [...] r. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumenty sformułowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że nie jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie, a tym samym przedmiotowa skarga, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nie mogła zostać uwzględniona. Przystępując do szczegółowych rozważań należy w pierwszej kolejności wskazać, iż bezspornym jest, że w dniu 20 stycznia 2016 r. do Starosty Kłobuckiego wpłynęło pismo z dnia [...] r. Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego Centrum Automatycznego Nadzoru nad Ruchem Drogowym informujące, iż w dniu [...] r. w miejscowości L. kierowca G. K. przekroczył dopuszczalną prędkość o 52 km/h w obszarze zabudowanym. Okoliczność ta zobowiązywała Starostę [...] do wydania decyzji o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy na okres 3 miesięcy, zobowiązania do zwrotu prawa jazdy oraz do nadania tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Przepis art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami, stanowi bowiem, że starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy, w przypadku, gdy kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Czas, na który orzeka się o zatrzymaniu prawa jazdy, określa art. 102 ust. 1c tej ustawy, stanowiąc, że decyzję w powyższym przedmiocie wydaje się na okres 3 miesięcy, nadając jej rygor natychmiastowej wykonalności oraz zobowiązując kierującego do zwrotu prawa jazdy, jeżeli dokument ten nie został zatrzymany w trybie art. 135 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym. Z powyższej regulacji wynika, że o zatrzymaniu prawa jazdy organ orzeka obligatoryjnie. Ustawodawca jasno sprecyzował, co stanowi źródło ustalenia stanu faktycznego w zakresie stwierdzenia okoliczności przekroczenia dopuszczalnej prędkości w terenie zabudowanym o 50 km/h. Zgodnie z treścią art. 7 ust. 1 pkt 2 przywołanej wyżej ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy kodeks karny oraz niektórych innych ustaw, w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania podstawą wydania decyzji, o której mowa w art. 102 ust. 1 pkt 4 i 5 oraz art. 103 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami była informacja o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy Prawo o ruchu drogowym. Przepis ten jednoznacznie przesądza zatem, że jedyną i wyłączną okolicznością, która obliguje organ do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, jest ww. informacja. W konsekwencji, jak słusznie zaakcentowało Kolegium, organ wydający decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy nie prowadzi własnych ustaleń dotyczących faktu rażącego przekroczenia prędkości, ale z mocy woli ustawodawcy opiera swoje rozstrzygnięcie na przekazanej mu informacji. Tym samym organ prowadzący postępowanie w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy w trybie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami, nie może ani powoływać z urzędu, ani na wniosek dowodów na okoliczność potwierdzenia, czy też weryfikacji treści zawartych w informacji, o której mowa w art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy kodeks karny oraz niektórych innych ustaw. Notabene podkreślenia wymaga w tym miejscu, iż skarżący nie kwestionuje faktu popełnienia wykroczenia, nie powołuje żadnych szczególnych okoliczności jego popełnienia, a jedynie podnosi, że jego zdaniem wydanie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy w sytuacji, gdy popełniono wykroczenie (przekroczenie prędkości o więcej niż 50 km/h) może nastąpić tylko, jeżeli prawo jazdy zostanie odebrane przez policję, w sytuacji bezpośredniego zatrzymania kierowcy na drodze. Wobec tego, w przypadku gdy wykroczenie zostało zarejestrowane przez fotoradar Inspekcji Transportu Drogowego Starosta do dnia 31 grudnia 2016 r. nie dysponuje zdaniem skarżącego, podstawą prawną do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Skarżący wskazał, że powyższe stanowisko potwierdziło Ministerstwo Infrastruktury i Budownictwa, w piśmie z dnia 18 lipca 2016 r. do Związku Powiatów Polskich. Tezę skarżącego Sąd uznaje za nietrafną. Przesłanką wystarczającą do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, jest informacja od uprawnionych do tego organów (Policja lub ITD), że miał miejsce fakt przekroczenia przez danego kierowcę prędkości w terenie zabudowanym o więcej niż 50 km/h. Uzyskanie informacji takiej uprawnia i obliguje organ do wydania ww. rozstrzygnięcia. Słusznie w tej mierze wskazuje Kolegium, że interpretacja skarżącego prowadziłaby do sytuacji, że w stosunku do kierowcy, zatrzymanego przez policję w trakcie kontroli drogowej można byłoby wydać decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy na 3 miesiące, a w sytuacji tego który popełnił dokładnie to samo wykroczenie drogowe, lecz ujawnione przez ITD, takiej podstawy już by nie było. Zdaniem Sądu doszłoby tym samym do drastycznego, niedopuszczalnego w państwie prawa, różnicowania podmiotów, które popełniają takie same wykroczenia drogowe. Tymczasem celem regulacji wprowadzającej obowiązkowe zatrzymanie prawa jazdy w przypadku przekroczenia dopuszczalnej prędkości o ponad 50 km/h w terenie zabudowanym, była poprawa bezpieczeństwa na drogach. Uzależnienie możliwości wydania decyzji od wcześniejszego fizycznego zatrzymania prawa jazdy czyniłoby cel ten iluzorycznym. Należy pamiętać, że w myśl art. 102 ust. 1c ustawy o kierujących pojazdami, starosta wydaje decyzję, o której mowa, zobowiązując kierującego do zwrotu prawa jazdy, jeżeli dokument ten nie został zatrzymany w trybie art. 135 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Powołany przepis stanowi zatem lex specialis w stosunku do przepisu, który wymaga uprzedniego zatrzymania prawa jazdy. Zatem decyzja wydana w tym trybie dodatkowo zobowiązuje kierującego do zwrotu prawa jazdy, gdy dokument ten nie został wcześniej zatrzymany przez funkcjonariusza Policji w chwili popełnienie wykroczenia. Sąd nie podziela tym samym interpretacji Ministerstwa Infrastruktury i Budownictwa z dnia 18 lipca 2016 r., na którą powołał się skarżący. Podkreślić jednak należy, iż interpretacja ta nie ma żadnej mocy wiążącej w niniejszej sprawie. W konsekwencji art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy zmieniającej do 31 grudnia 2016 r. należy interpretować w ten sposób, że decyzję na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4 starosta wydaje w oparciu o informację o zatrzymaniu prawa jazdy w myśl art. 135 ust. 1 pkt 1a, co ma tylko takie znaczenie, że dotyczy źródła wiedzy starosty o zaistnieniu takiej sytuacji, tj. przekroczeniu prędkości o ponad 50 km/h na obszarze zabudowanych. Treść powołanych przepisów nie stanowi natomiast żadnej podstawy do uznania, że do dnia 31 grudnia 2016 r. starosta nie mógł wydać decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy w sytuacji gdy prawo jazdy fizycznie nie zostało zatrzymane przez funkcjonariusza Policji. Tym samym poprawnie organ I instancji wydał decyzję w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy na 3 miesiące, poprawnie zobowiązał skarżącego do zwrotu prawa jazdy, prawidłowo też, w zgodzie z obowiązującym prawem, Kolegium utrzymało zaskarżoną doń decyzję pierwszoinstancyjną w mocy. Nie mogą bowiem ze względów wskazanych powyżej zostać uwzględnione zarzuty skargi. W konsekwencji przedstawionych wyżej wywodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie uwzględnił skargi uznając ją za niezasadną i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. 2016, poz. 718 z późn. zm.) orzekł jak w sentencji.