II SA/Gl 170/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie : Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. utrzymać w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 11 kwietnia 2017 r. Wraz ze skargą skarżący wniósł na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. W treści tego formularza oświadczył, że w gospodarstwie domowym pozostaje z żoną oraz dwójką małoletnich dzieci, zamieszkując w lokalu mieszkalnym o pow. 69,5 m2 i wartości około 130.000,00 zł. W skład jego majątku wchodzą dwa samochody osobowe ([...]z [...] r. oraz [...] z [...] ) oraz oszczędności w kwocie 4000 zł zgromadzone na rachunku bankowym. Łączne dochody w rodzinie skarżącego, pochodzące z prowadzonej przez jego małżonkę działalności gospodarczej (około 4000 zł) oraz wynagrodzenia za pracę samego wnioskodawcy w wysokości 5000 zł wynoszą około 9.000 zł. Bieżące koszty utrzymania wnioskodawca określił na kwotę 4800 zł miesięcznie. Postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2018 r. referendarz sądowy oddalił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy. W jego uzasadnieniu wskazano na wysoki łączny dochód czteroosobowej rodziny skarżącego wynoszący około 9000 zł netto, a na rachunku oszczędnościowym zgromadzone są środki w wysokości 4000 zł. Nadto wskazano, że szereg wydatków wskazanych przez skarżącego nie ma charakteru wydatków koniecznych w utrzymaniu rodziny. Powyższe postanowienie skarżący zaskarżył sprzeciwem. Uzasadniając sprzeciw skarżący przyznał, że w dniu składania skargi dysponował kwotą 4000 zł na rachunku bankowym ale obecnie już tą kwotą nie dysponuje. Podniesiono także, że wydatki rodziny są znacznie większe niż uznał referendarz. Pominięto bowiem koszty utrzymania dwóch samochodów, wychowania dzieci a także kosztów urlopowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył , co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, iż w myśl art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej w skrócie P.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 245 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy może nastąpić bądź w zakresie całkowitym, bądź częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przysługuje ono osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub części, albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie fachowego pełnomocnika, przy czym częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Przyznaje się je takim osobom, które wykażą, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie skarżący wniósł o zwolnienie z kosztów sądowych oraz przyznanie adwokata z urzędu, czyli o prawo pomocy w zakresie całkowitym, zatem do przyznania prawa pomocy konieczne jest uznanie, że skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Odnosząc powyższe uregulowania do przedmiotowej sprawy, należy stwierdzić, iż sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie, skarżący nie wykazał bowiem w sposób dostateczny, aby znajdował się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wskazanym zakresie. Referendarz sądowy słusznie przyjął, że przedstawiona sytuacja majątkowa skarżącego nie uzasadnia przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, jak również w zakresie częściowym. Rodzina skarżącego dysponuje stałymi dochodami, nie są to dochody niskie, przekraczają nawet średnie wynagrodzenie krajowe. Również wydatki rodziny skarżącego takie jak utrzymanie dwóch samochodów oraz nauka dzieci w prywatnych szkołach (przy istnieniu szkół publicznych) trudno uznać za wydatki konieczne w utrzymaniu rodziny. Ponadto okoliczność, że w dniu składania skarg skarżący dysponował oszczędnościami pozwalającymi na poniesienie kosztów sądowych, które następnie wydał w inny sposób, przemawia za zasadnością odmowy przyznania prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 260 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.