II SA/Gl 1704/19
WyrokWSA w Gliwicach2020-03-05
Skład orzekający: Elżbieta Kaznowska, Tomasz Dziuk, Renata Siudyka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma prawo zawiesić postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną, jeśli rozstrzygnięcie tej sprawy zależy od uprzedniego ustalenia przez sąd cywilny ważności umowy sprzedaży tej nieruchomości?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma prawo zawiesić postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 KPA, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W przypadku, gdy ważność umowy sprzedaży nieruchomości, a tym samym prawo do żądania odszkodowania, jest kwestionowana i wymaga rozstrzygnięcia przez sąd cywilny, zawieszenie postępowania administracyjnego jest uzasadnione, ponieważ brak rozstrzygnięcia sądu cywilnego stanowi bezwzględną przeszkodę do wydania decyzji w sprawie odszkodowania.Stan faktyczny
Skarżący domagali się ustalenia odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną. Starosta zawiesił postępowanie, uznając, że rozstrzygnięcie zależy od ustalenia przez sąd cywilny ważności umowy sprzedaży nieruchomości, która według organu mogła być nieważna z uwagi na fakt, że część działki była już drogą publiczną w momencie jej sprzedaży. Wojewoda utrzymał w mocy postanowienie o zawieszeniu. Skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów KPA i błędne przyjęcie, że istnieją przesłanki do zawieszenia postępowania. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Sędziowie Asesor WSA Tomasz Dziuk, Sędzia WSA Renata Siudyka, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 marca 2020 r. sprawy ze skargi A. P. i I. P. na postanowienie Wojewody Śląskiego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną oddala skargę
Postanowieniem z dnia [...] r. Starosta [...], działając na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne prowadzone na wniosek I. P. i A. P. w sprawie ustalenia wysokości odszkodowania za grunt zajęty pod drogę publiczną powiatową - ulicę [...] w M., stanowiący działki nr 1, nr 2 i nr 3 (o łącznej powierzchni 0,0223ha w obr. M. ark. 2) zapisane w księdze wieczystej [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w T., do czasu prawomocnego zakończenia postępowania prowadzonego przed Sądem Rejonowym w T. sygn. [...].
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że ostateczną decyzją z dnia [...] r. Burmistrz Miasta M. zatwierdził projekt podziału nieruchomości zapisanej w księdze wieczystej [...] stanowiącej działkę nr 5 ( o powierzchni 0,3476ha), której właścicielami w dacie wydania decyzji byli I. i A. P. (skarżący) we wspólności ustawowej małżeńskiej, na podstawie umowy sprzedaży z dnia [...] r. rep. A nr [...]. W wyniku podziału powstała działka nr 4 o powierzchni 0,223ha zajęta pod drogę publiczną - ulicę [...] w M. Przedmiotowa działka, z dniem ostateczności wymienionej decyzji - tj. z dniem [...] r. przeszła z mocy prawa na własność Powiatu [...]. Pismem z dnia 11 października 2010 r. skarżący wystąpili do Starosty [...] o ustalenie wysokości odszkodowania za przedmiotową działkę.
W toku postępowania organ ustalił, że tylko fragment działki objętej wnioskiem w dacie 31 grudnia 1998 r, zajęty był pod pas drogowy drogi powiatowej - ulica [...]. Wobec powyższego Burmistrz Miasta M. decyzją z dnia [...] r., zatwierdził projekt podziału działki nr 4, w wyniku czego powstały działki objęte obecnym wnioskiem. Wobec braku ustalenia odszkodowania w toku rokowań, organ zlecił przygotowanie operatu szacunkowego. Wobec zastrzeżeń skarżących zwrócił się do Zarządu Dróg Powiatowych o zajęcie stanowiska w sprawie. W operacie szacunkowym rzeczoznawca zwrócił uwagę, że fragment działki nr 5 zajęty był pod drogę publiczną, a stąd powstała wątpliwość, czy transakcja kupna tej działki została przeprowadzona zgodnie z przepisami prawa. Zgodnie bowiem z art. 2a ustawy o drogach publicznych - drogi publiczne stanowią własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego i są wyłączone z obrotu cywilnego. W związku z tymi informacjami organ uznał, że w sprawie wystąpiło zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego. Warunkiem rozstrzygnięcia sprawy jest ustalenie, czy wnioskujący o wypłatę odszkodowania skutecznie nabyli prawo własności nieruchomości, gdyż tylko właściciele są legitymowaniu do zwrócenia się z wnioskiem o ustalenie odszkodowania. Organ podkreślił, że w chwili przenoszenia własności działki nr 5 (umową z dnia [...]r.) na działce posadowiona była droga publiczna - droga powiatowa - ulica [...]. Potem działka ta podlegała podziałom, zatwierdzanym przez Burmistrza Miasta M.i ostatecznie dzieli się na obecne działki nr 1, nr 2 i nr 3. Droga publiczna przebiegała przez działkę nr 3 i istniała już od 31 grudnia 1998 r. Od 1 stycznia 1999 r. jest to droga powiatowa nr [...]. Drogi publiczne nie mogą być przedmiotem sprzedaży na rzecz innych podmiotów, niż tych wskazanych w art. 2a ustawy o drogach publicznych.
Jednocześnie sprzedaż drogi publicznej na rzecz osoby fizycznej nie pozbawia drogi charakteru drogi publicznej, ale sama umowa obarczona jest wadą nieważności na podstawie cytowanej art. 2a ustawy o drogach publicznych w związku z art. 58 Kodeksu cywilnego.
Organom władzy publicznej ani sądom administracyjnym, w obecnym stanie prawnym, nie przysługuje kompetencja do samodzielnego kwestionowania czynności prawnych dokonywanych na gruncie prawa cywilnego. Ustalenie nieważności czynności prawnej wymaga wydania wyroku ustalającego w trybie art. 189 Kodeksu postępowania cywilnego. Stąd też Starosta [...] w dniu [...]r. złożył pozew do Sądu Rejonowego w T. o ustalenie nieważności przedmiotowej umowy. W świetle powyższego należy uznać, że przed Sądem Rejonowym w T. w chwili obecnej toczy się postępowanie, którego wynik ma podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Uznanie przez Sąd Rejonowy, iż umowa z dnia [...] r. jest nieważna, a w konsekwencji nie przeniosła prawa własności na rzecz skarżących spowoduje konieczność uznania ich za nieuprawnionych do otrzymania odszkodowania.
Zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie złożyli skarżący, reprezentowani przez fachowego pełnomocnika. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili naruszenie przepisów postępowania, tj.:
- art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niepodjęcie wszelkich czynności celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy,
- art. 9 Kodeksu postępowania administracyjnego polegające na niepoinformowaniu o okolicznościach faktycznych i prawnych przyjętego przez organ założenia, iż w czasie, w którym skarżący byli właścicielami działek będących przedmiotem niniejszego postępowania na jej fragmencie znajdował się fragment drogi powiatowej,
- art. 11 Kodeksu postępowania administracyjnego z uwagi na niewyjaśnienie skarżącym zasadności przesłanek, którymi kierował się organ wydając zaskarżone postanowienie, w szczególności opierając się na błędnie ustalonym stanie faktycznym,
- art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego w sprawie, skutkujące ustaleniem błędnego stanu faktycznego,
- art. 97 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na zawieszeniu postępowania z urzędu w sytuacji, w której nie zaistniały przesłanki, w której rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależałoby od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego
a także naruszenie prawa materialnego- tj. art. 6a ust. 1 i ust. 2 ustawy o drogach publicznych polegające na jego błędnej wykładni, skutkującej zaliczeniem drogi przebiegającej przez działkę nr 3 do dróg powiatowych w czasie, w którym skarżący byli właścicielami. Uwzględniając powyższe wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przeprowadzenia wskazanych dowodów.
W uzasadnieniu zażalenia podkreślili, że organ bezzasadnie zawiesił postępowanie przyjmując, iż jej rozstrzygnięcie zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego - ważności zawartej przez nich umowy kupna nieruchomości. Bez znaczenia jest wystąpienie przez organ z pozwem do sądu powszechnego.
Organ podejmując decyzję o zawieszeniu postępowania oparł ją na przyjętym stanowisku, iż w dniu 31 grudnia 1998 r. działka oznaczona nr 3 stanowiła pas drogowy drogi powiatowej, podczas gdy w rzeczywistości w dniu nabycia przez skarżących nieruchomości nie przebiegał na działce jakikolwiek element drogi publicznej. Organ nie wykazał, na jakiej podstawie Zarząd Dróg Powiatowych w T., a w konsekwencji i Starosta przyjął, że działka nr 3 zajęta była pod pas drogowy. Na żadnym etapie postępowania organ nie przestawił stosownej uchwały rady powiatu podjętej z zachowaniem reguł przewidzianych w art. 6a § 2 ustawy o drogach publicznych.
Pomimo pism i wniosków organ nie przeprowadził wyczerpującego postępowania wyjaśniającego w celu dokładnego ustalenia stanu faktycznego, chociaż skarżący wielokrotnie podnosili, iż brak jest przesłanek dla uznania, iż przez fragment ich nieruchomości przebiega droga publiczna. Podkreślili też, że w chwili nabywania nieruchomości brak było zapisów w księdze wieczystej, by w skład nabywanych nieruchomości wchodził jakikolwiek pas drogi publicznej. Także w wypisie z rejestru gruntów nie ma wzmianki o jakimkolwiek elemencie drogi publicznej. Zwrócili też uwagę, że poprzednie postanowienie o zawieszeniu postępowania organ odwoławczy uchylił.
W ocenie skarżących nie zostały spełnione przesłanki, o których mowa w art. 97 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. Wojewoda Śląski utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu po przedstawieniu przebiegu dotychczasowego postępowania Wojewoda przywołując treść art. 97 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego stwierdził, że zostały spełnione warunki uzasadniające zawieszenie postępowania w kwestii ustalenia odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną.
Stosownie do treści art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie lub krajowe - z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą z mocy prawa odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna. Za działki te przysługuje właścicielowi odszkodowanie.
Wobec powyższego zasadnicze znaczenie w sprawie ustalenia tego odszkodowania ma kwestia przysługiwania skarżącym prawa własności działki nr 5 w dacie wydania przez Burmistrza Miasta M. (na ich wniosek) decyzji w dniu [...] r. Od wyniku toczącego się przed sądem cywilnym postępowania zależy bowiem czy skarżący, na skutek wydania wymienionej powyżej decyzji podziałowej, zostali pozbawieni prawa własności, a tym samym czy są oni uprawnieni do uzyskania odszkodowania.
Wojewoda stwierdził, iż nie kwestionuje funkcjonowania w obrocie prawnym ostatecznej decyzji zatwierdzającej podział działki nr 5, wydanej na wniosek skarżących na podstawie art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Dostrzega też, że decyzja ta skierowana została do Zarządu Dróg Powiatowych, który wówczas jej nie zakwestionował. Przyznaje, że organ pierwszej instancji oparł się w sprawie istotnie jedynie na twierdzeniach Zarządu Dróg Powiatowych. Zwrócił jednak uwagę Wojewoda, że w dacie 2 stycznia 1999 r. działka nr 5 (na podstawie decyzji Wojewody Katowickiego z dnia [...] r. nr [...]) stanowiła własność Skarbu Państwa. Z akt wynika też, że nie została wydana decyzja w przedmiocie nabycia własności tej nieruchomości przez określony podmiot publicznoprawny na mocy art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną a nadto pojawia się sprzeczność pomiędzy twierdzeniem Zarządu Dróg Powiatowych a stanowiskiem biegłego przygotowującego operat szacunkowy w sprawie, co do zagospodarowania i przeznaczenia tego terenu.
Jednak wszystkie te okoliczności nie zmieniają faktu, iż organy administracji nie mają kompetencji do badania umowy cywilnej. Stąd wniesiono stosowny pozew do sądu cywilnego. Ewentualne orzeczenie sądu o nieważności umowy sprzedaży w części dotyczącej działki nr 5, jako sprzecznej z prawem, wywołałoby skutek prawny ex tunc, tj. od momentu jej zawarcia, co oznacza, że byłaby we wskazanym zakresie traktowana tak, jakby nigdy nie doszło do jej zawarcia, a w konsekwencji nie doszłoby do przeniesienia prawa własności tej działki na skarżących. Wynik postępowania sądowego, skutkujący ustaleniem czy skarżącym przysługiwał w dacie wydania decyzji podziałowej z dnia [...] r. tytuł własności działki nr 5 (której podziału dokonano na ich wniosek), ma zatem bezpośredni wpływ na wynik postępowania w przedmiocie ustalenia na ich rzecz (jako właścicieli) odszkodowania za wydzielony grunt.
Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem, skarżący, reprezentowani przez pełnomocnika złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Zarzucili postanowieniu Wojewody Śląskiego naruszenie art. 7 i art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez jego niezastosowanie polegające na niepodjęciu wszelkich czynności dążących do pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz art. art. 97 ust. 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez błędne przyjęcie, iż organ pierwszej instancji w sposób prawidłowy zawiesił postępowanie administracyjne z urzędu. Wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz zwrot kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi powtórzono co do zasady argumentację zaprezentowana w zażaleniu, podkreślają, iż w ich ocenie w sprawie nie zaistniały przesłanki uzasadniające zawieszenie postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania na zajętą nieruchomość.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Śląski wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Dodał, że Zarząd Dróg Powiatowych w T. w toku postępowania przy piśmie z dnia [...] r. przedłożył metrykę ulicy [...] (z daty [...] r.), w której została ona określona jako droga wojewódzka (wraz z mapą zasadniczą z naniesioną granicą pasa drogowego - obejmującego działkę obecnie nr 3).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpatrują sprawę, zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U z 2019 r., poz. 2325) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, oraz powołaną podstawą prawną.
Zgodnie z art. 145 § 1 ostatnio wskazanej ustawy uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit.a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit.b), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy ( lit.c).
Przedstawiona regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Zaskarżonym postanowieniem organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji o zawieszeniu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia wysokości odszkodowania za grunt zajęty pod drogę publiczną - powiatową - ulicę [...] w M., do czasu prawomocnego zakończenia postępowania prowadzonego przed Sądem Rejonowym w T. sygn. akt [...], .
Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia zgodnie ze wskazanymi powyżej kryteriami Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, iż skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego - będącym podstawą wydania postanowienia organu pierwszej instancji - organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Tak więc istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do tego, czy zapoczątkowane pozwem Powiatu [...] z dnia [...] r. postępowanie przed Sądem Rejonowym w T. o ustalenie, że umowa sprzedaży nieruchomości z dnia [...] r. zawarta w formie aktu notarialnego rep. A nr [...] w części obejmującej niezabudowaną nieruchomość składającą się z działki nr 5 o powierzchni 0,03570ha, położoną w M. jest nieważna stanowi zagadnienie wstępne, o którym mowa w przywołanym powyżej art. 97 § 1 pkt 4 ustawy Kodeksu postępowania administracyjnego. Według tego przepisu zawieszenie postępowania jest uzależnione od wystąpienia następujących warunków: zagadnienie wstępne musi wyłonić się w toku postępowania administracyjnego; rozstrzygnięcie tego zagadnienia musi należeć do innego organu lub sądu oraz musi poprzedzać rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji; musi istnieć zależność między uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. W odniesieniu do ostatniego z warunków musi zachodzić bezpośredni związek przyczynowy między rozstrzygnięciem sprawy, a zagadnieniem wstępnym. Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lipca 2013 r., sygn. akt I OSK 348/12 związek zagadnienia wstępnego z rozpoznaniem sprawy administracyjnej i wydaniem decyzji wyraża się relacją, w której brak rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd jawi się jako bezwzględna przeszkoda do wydania decyzji w prowadzonej przez organ sprawie. Należy zgodzić się, że organ administracji jest zobligowany do zawieszenia postępowania administracyjnego na podstawie tego przepisu tylko wtedy, gdy w sprawie wystąpi zagadnienie, którego brak rozstrzygnięcia wyklucza zakończenie postępowania administracyjnego.
W niniejszej sprawie istotnym elementem stanu faktycznego jest to, czy skarżącym, z wniosku których decyzją z dnia [...] r. Burmistrz Miasta M., zatwierdził podział działki nr 5, przysługiwało w dacie wydania tej decyzji prawo własności przedmiotowej działki.
W obrocie prawnym funkcjonuje wprawdzie ostateczna decyzja zatwierdzająca podział wymienionej działki na wniosek skarżących na podstawie art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a nadto, pomimo skierowania tej decyzji do Zarządu Dróg Powiatowych w T., nie została ona zakwestionowana. Jednak do akt sprawy dołączono także metrykę ulicy [...] opatrzoną datą sporządzenia dnia [...] r., w której została ona określona jako droga wojewódzka. Dołączona do niej mapa zasadnicza obrazuje przebieg granicy pasa drogowego - obejmującego działkę obecnie nr 3, która powstała z działki nr 5). Na podstawie posiadanej dokumentacji organ odwoławczy zwrócił uwagę, że w dacie 1 stycznia 1999 r. działka nr 5 (na podstawie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...]) stanowiła własność Skarbu Państwa. Z akt wynika, że nie została wydana decyzja w przedmiocie nabycia własności tej nieruchomości przez określony podmiot publicznoprawny na mocy art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną. Dodatkową okoliczność stanowią sprzeczne twierdzenia Zarządu Dróg Powiatowych i biegłego przygotowującego operat szacunkowy, co do położenia przedmiotowej działki w pasie drogowym ulicy [...]. Z jednej więc strony wynika, że teren działki nr 5 stanowił własność Skarbu Państwa i położony był w granicach pasa drogowego ulicy [...], a z drugiej - skarżący powołując się na treść umowy z dnia [...] r. domagali się odszkodowania za teren zajęty pod drogę publiczną oraz wystąpili z roszczeniem o zapłatę wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z tej nieruchomości.
Wydanie decyzji kończącej postępowanie w takiej sytuacji, bez jednoznacznego rozstrzygnięcia kwestii własności przedmiotowej nieruchomości jest w takiej sytuacji niemożliwe. Wystąpienie z wnioskiem o ustalenie odszkodowania za grunt zajęty pod drogę publiczną przysługuje bowiem tylko właścicielom pozbawionym prawa własności nieruchomości. Zasadnicze więc znaczenie dla sprawy ma ustalenie, czy skarżącym w dacie wydania decyzji z dnia [...] r. przysługiwało prawo własności działki nr 5. Jak słusznie jednak zauważył, tak Starosta [...] jak i Wojewoda Śląski, organy administracji nie mają kompetencji do badania umowy cywilnej, w tym przypadku aktu notarialnego z dnia [...] r. Kompetencje w tym zakresie posiada tylko są powszechny – sąd cywilny, do którego wniesiony został pozew.
Jak zasadnie podkreślił organ odwoławczy, ewentualne orzeczenie sądu powszechnego o nieważności umowy sprzedaży w części dotyczącej działki nr 5, jako sprzecznej z prawem, wywołałoby skutek prawny ex tunc, czyli od momentu jej zawarcia. Oznaczałoby to, że we wskazanym zakresie umowę należy potraktować tak, jakby nigdy nie doszło do jej zawarcia. W konsekwencji więc nie doszłoby do przeniesienia prawa własności tej działki na skarżących, czyli nie mieliby oni prawa by wystąpić z wnioskiem o odszkodowanie.
Tym samym uznać należy, że kwestia ustalenia ważności umowy cywilnej przenoszącej własność działki nr 5 na skarżących jest przesądzająca o tym, czy złożony wniosek o ustalenie odszkodowania pochodzi od uprawnionego podmiotu, a tym samym stanowi zagadnienie wstępne, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Mając na względzie powyższe stwierdzić należy, że w ocenie Sądu postępowanie przed organami zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, a w rozpoznawanej sprawie organy obu instancji dokonały prawidłowych ustaleń co do stanu faktycznego oraz w sposób prawidłowy oceniły zebrany w sprawie materiał dowodowy. Motywy podjętych rozstrzygnięć zostały wystarczająco wyjaśnione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Zasadnie też stwierdzono, że podnoszone przez skarżących w zażaleniu i skardze wątpliwości podlegać będą badaniu w toku postępowania przed sądem powszechnym. Sąd nie stwierdził także naruszeń przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia tego postanowienia.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał skargę za niezasadną i na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu prze sądami administracyjnymi orzekł o oddaleniu skargi. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nastąpiło zgodnie z art. 119 pkt 3 i art. 120 cytowanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło