II SA/Gl 1717/13
PostanowienieWSA w Gliwicach2013-11-28
Skład orzekający: Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, posiadając stałe dochody i majątek, ale ponosząc znaczne wydatki, powinna zostać zwolniona od kosztów sądowych w całości czy częściowo?Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został uwzględniony częściowo, ponieważ wpis od skargi stanowił znaczną część miesięcznych dochodów skarżącej i jej męża, a jego uiszczenie mogłoby uszczuplić ich środki. Jednakże, ze względu na stałe źródła dochodu oraz priorytet kosztów sądowych nad zobowiązaniami prywatnymi, odmówiono całkowitego zwolnienia.Stan faktyczny
Skarżąca Z. K. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej zatwierdzenia projektu budowlanego. Zadeklarowała niskie dochody z emerytury i świadczenia przedemerytalnego, ponosząc jednocześnie znaczne wydatki na spłatę kredytu, media i leki. Sąd rozpoznał wniosek, analizując jej sytuację materialną.Rozstrzygnięcie
Skarżąca została zwolniona z wpisu od skargi, natomiast wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w pozostałym zakresie został oddalony.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: 1) zwolnić skarżącą z wpisu od skargi, 2) oddalić wniosek w pozostałym zakresie
Skarżąca, po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 500 zł, na w piśmie procesowym z dnia 20 listopada 2013 r. wystąpiła o zwolnienie od kosztów sądowych, do pisma tego dołączając druk urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy. Z jego treści wynika, że wnioskodawczyni prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem, zamieszkując w lokalu mieszkalnym o pow. 67,9 m2. W skład jej majątku wchodzi również udział w nieruchomości gruntowej o pow. 4 ary 28 m2. Skarżąca zadeklarowała, że nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani też przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro. Źródłem utrzymania się skarżącej i jej małżonka jest świadczenie emerytalne wnioskodawczyni w kwocie 1220 zł oraz świadczenie przedemerytalne jej męża w wysokości 833 zł miesięcznie. Strona dokonała zestawienia stałych miesięcznych wydatków, z którego wynika, że na spłatę zaciągniętej pożyczki bankowej przeznacza 859 zł, na energię elektryczną 117 zł, na zakup gazu – 71 zł, na dostawy wody – 43 zł, na wywóz śmiecie – 96 zł, na zakup niezbędnych dla niej i jej małżonka lekarstw – 213 zł zaś na zakup opału – 470 zł. Do druku formularza dołączone zostały kopie decyzji o waloryzacji świadczeń pobieranych przez Z. K. i jej małżonka, kopia harmonogramu spłaty rat zaciągniętego kredytu, kopia rachunków za media oraz kopia faktury za zakup lekarstw opiewająca na kwotę 213,39 zł.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz.270 – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia z wpisu od skargi może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim oraz swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Analiza okoliczności dotyczących stanu majątkowego Z. K. pozwoliła stwierdzić, że jej wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych zasługiwał na częściowe uwzględnienie.
Przede wszystkim na wyniku dokonanej analizy zaważyło porównanie wysokości dochodów uzyskiwanych przez stronę z wysokością wpisu od skargi, który jest wymagany w niniejszej sprawie, przy uwzględnieniu udokumentowanych przez stronę wydatków. Uznano bowiem, że wpis od skargi stanowi niemal 25 % miesięcznych dochodów uzyskiwanych w rodzinie skarżącej, a jego uiszczenie w istotny sposób uszczupliłoby pozostające do jej dyspozycji środki, co z kolei negatywnie rzutowałoby na sytuację materialną wnioskodawczyni. Trzeba w tym miejscu podkreślić, że strona w należyty sposób udokumentowała wysokość zarówno dochodów jak i rozmiar oraz strukturę wydatków, co umożliwiło dokładne zbadanie jej sytuacji materialnej. Uwzględniając wniosek w części stwierdzono, że wpis od skargi jest zasadniczym wydatkiem, z jakim strona może mieć do czynienia na obecnym etapie postępowania sądowego. Tym samym, biorąc pod uwagę, że pozostałe, ewentualne koszty sądowe nie będą już tak znaczące nie znaleziono podstaw do zwolnienia strony z kosztów sądowych w całości. Na powyższej ocenie zaważył fakt, że zarówno skarżąca jak i jej małżonek dysponują stałymi źródłami dochodu, a ponadto, koszty sądowe, jako danina o charakterze publicznoprawnym winny mieć pierwszeństwo przed spłatą zobowiązań o charakterze prywatnym (kredyt). Mając jednak na względzie krótki termin do uiszczenia wpisu od skargi (7 dni), którego dochowanie mogłoby nastręczać wnioskodawczyni daleko idących trudności, uznano, że w świetle przywołanych wyżje okoliczności zasadnym będzie zwolnienie Z. K. od kosztów sądowych w części dotyczącej wpisu od skargi i oddalenie wniosku w pozostałym zakresie.
Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło