II SA/Gl 1720/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Gapiński, Sędziowie Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna, Sędzia WSA Rafał Wolnik (spr.), Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi A. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 10 sierpnia 2023 r. nr SKO.PSŚ//41.5/2140/2023/15956 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie zasiłku pielęgnacyjnego uchyla zaskarżone postanowienie. Wójt Gminy T. decyzją z dnia 2 marca 2020 r. odmówił przyznania obecnie skarżącemu A. M. prawa do zasiłku pielęgnacyjnego z uwagi na niemożność ustalenia, od kiedy u skarżącego istnieje umiarkowany stopień niepełnosprawności. Pismem z dnia 31 marca 2023 r. skarżący złożył ponowny wniosek o przyznanie mu zasiłku pielęgnacyjnego oraz jednocześnie, odrębnym pismem z tej samej daty, wniósł o zmianę decyzji z dnia 2 marca 2020 r., przedkładając wyrok Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] r., w którym stwierdzono, że jego niepełnosprawność istnieje co najmniej od dnia [...] r. W wyniku rozpoznania pierwszego z wniosków skarżącego, Wójt Gminy T. decyzją z dnia 15 maja 2023 r. przyznał mu prawo do zasiłku pielęgnacyjnego na okres od dnia 1 marca 2023 r. do dnia 29 lutego 2024 r. w wysokości 215,84 zł. W uzasadnieniu wskazał, że skarżącemu przysługuje wnioskowany zasiłek, ale począwszy od miesiąca złożenia wniosku, tj. od marca 2023 r. Stwierdził, że faktem jest, iż wyrokiem z dnia [...] r. zmienione zostało orzeczenie dotyczące stopnia niepełnosprawności skarżącego, lecz wyrok ten skarżący przedłożył dopiero w marcu 2023 r. Organ wyjaśnił przy tym, że jeśli wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego składany jest po upływie trzech miesięcy od wydania orzeczenia o niepełnosprawności, to zasiłek pielęgnacyjny przysługuje od miesiąca złożenia takiego wniosku. Z tych względów organ ustalił prawo do zasiłku pielęgnacyjnego, odmawiając zmiany decyzji z dnia 2 marca 2020 r. W decyzji ujęto pouczenie o trybie i terminie złożenia odwołania. Powyższa decyzja została doręczona skarżącemu w dniu 16 maja 2023 r., co potwierdza zwrotne potwierdzenie odbioru, na którym widnieje podpis skarżącego. Pismem z dnia 29 maja 2023 r. skarżący wniósł o uzupełnienie i sprostowanie powyższej decyzji, powołując się na art. 111 k.p.a. Wskazał, że decyzja nie zawierała odpowiedniego oznaczenia organu, niepełny podpis osoby wydającej decyzję, brak załączenia upoważnienia do wydania decyzji, a ponadto brak rozstrzygnięcia co do wniosku o zmianę decyzji z dnia 2 marca 2020 r. Postanowieniem z dnia 14 czerwca 2023 r. organ I instancji sprostował oczywiste omyłki decyzji z dnia 15 maja 2023 r. (określenie organu, czytelność podpisu, załączenie upoważnienia), które to postanowienie zostało doręczone skarżącemu w dniu 16 czerwca 2023 r. Z kolei decyzją z dnia 14 czerwca 2023 r., organ odmówił zmiany decyzji z dnia 2 marca 2020 r. Kolejnym pismem z dnia 29 czerwca 2023 r., nadanym w placówce operatora publicznego w dniu 30 czerwca 2023 r., skarżący złożył odwołanie od decyzji z dnia 15 maja 2023 r. Rozpoznając to odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach, zaskarżonym w niniejszej sprawie postanowieniem, stwierdziło uchybienie terminu do złożenia odwołania od decyzji z dnia 15 maja 2023 r. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że decyzja z dnia 15 maja 2023 r. została doręczona skarżącemu w dniu 16 maja 2023 r., a odwołanie od tej decyzji skarżący nadał w urzędzie pocztowym w dniu 30 czerwca 2023 r. Nadto, zaskarżona decyzja zawierała pouczenie o terminie i trybie wniesienia odwołania. Termin do wniesienia odwołania upływał w dniu 30 maja 2023 r., a zatem nadanie odwołania w dniu 30 czerwca 2023 r. nastąpiło z uchybieniem terminu terminowi do jego złożenia. W skardze na powyższe postanowienie skarżący zarzucił błędne przyjęcie, że termin do wniesienia odwołania należy liczyć od dnia 16 maja 2023 r., bez uwzględnienia terminu doręczenia postanowienia z dnia 14 czerwca 2023 r. Jednocześnie wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu wskazał, że termin do wniesienia odwołania należy liczyć od doręczenia postanowienia w sprawie uzupełnienia i sprostowania decyzji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując przy tym swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 111 k.p.a. strona może w terminie czternastu dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji zażądać jej uzupełnienia co do rozstrzygnięcia bądź co do prawa odwołania, wniesienia w stosunku do decyzji powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego albo sprostowania zamieszczonego w decyzji pouczenia w tych kwestiach (§ 1); organ administracji publicznej, który wydał decyzję, może ją uzupełnić lub sprostować z urzędu w zakresie, o którym mowa w § 1, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji (§ 1a); uzupełnienie lub odmowa uzupełnienia decyzji następuje w formie postanowienia (§ 1b); w przypadku wydania postanowienia, o którym mowa w § 1b, termin dla strony do wniesienia odwołania, powództwa lub skargi biegnie od dnia jego doręczenia lub ogłoszenia (§ 2). W nawiązaniu do treści powyższego przepisu zaakcentować należy, że skarżący pismem z dnia 29 maja 2023 r. wniósł o uzupełnienie i sprostowanie decyzji z dnia 15 maja 2023 r., wskazując właśnie na art. 111 k.p.a. Z kolei organ I instancji postanowieniem z dnia 14 czerwca 2023 r., powołując się na art. 113 k.p.a., sprostował oczywiste omyłki. Wskazać w tym miejscu przyjdzie, że nawet jeśli organ I instancji postanowił jedynie sprostować omyłki, to i tak powinien był rozpoznać złożony przez skarżącego wniosek o uzupełnienie decyzji, choćby poprzez wydanie postanowienia o odmowie uzupełnienia. Skarżący precyzyjnie wskazał w swoim wniosku podstawę prawną i spodziewał się wydania postanowienia w tym przedmiocie, co potwierdził również w skardze. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 111 § 2 k.p.a. termin do wniesienia odwołania w przypadku wydania postanowienia o uzupełnieniu lub odmowie uzupełnienia decyzji należy liczyć od dnia doręczenia lub ogłoszenia tego postanowienia. Zatem termin do złożenia odwołania w takim przypadku ulega swoistemu przedłużeniu. Natomiast do wydłużenia tego terminu nie dochodzi w przypadku wydania postanowienia o sprostowaniu decyzji (art. 113 p.p.s.a.). Analiza treści żądań skarżącego w przedmiocie sprostowania i uzupełnienia decyzji z dnia 15 maja 2023 r. oraz treść postanowienia organu I instancji wydanego na skutek tych żądań, pozwala na stwierdzenie, że rozstrzygnięcie to stanowiło w istocie rozpoznanie wniosku o uzupełnienie decyzji. Faktu tego nie zmienia powołana przez organ I instancji podstawa prawna, jak i zawarte w tym postanowieniu pouczenie. Oznacza to, że odwołanie złożone przez skarżącego w terminie 14 dni od dnia doręczenia mu tego postanowienia zostało złożone w terminie (art. 111 § 2 k.p.a.). W ocenie Sądu przyjęcie, że postanowienie organu I instancji z dnia 14 czerwca 2023 r. stanowiło li tylko rozstrzygnięcie w przedmiocie sprostowania decyzji w trybie art. 113 k.p.a., przy jednoczesnym braku formalnego rozstrzygnięcia co do żądania jej uzupełnienia, prowadziłoby do sytuacji, w której skarżący w sposób przez siebie niezawiniony, pozbawiony zostałby prawa do kontroli decyzji z dnia 15 maja 2023 r. i to zarówno instancyjnej jak i sądowoadministracyjnej. W okolicznościach niniejszej sprawy skarżący w sposób uzasadniony miał prawo sądzić, że postanowienie z dnia 14 czerwca 2023 r. stanowiło rozstrzygnięcie jego wniosku zarówno co do sprostowania, jak i co do uzupełnienia decyzji z dnia 15 maja 2023 r., a co za tym idzie, że termin do wniesienia odwołania od decyzji rozpoczął swój bieg z chwilą doręczenia tego postanowienia. Sąd zwraca też uwagę, że postanowienie organu I instancji z dnia 14 czerwca 2023 r. budzi wątpliwości co do zgodności z prawem nie tylko z uwagi na poczynione wyżej rozważania (podstawa prawna, pouczenie), ale również ze względu na treść rozstrzygnięcia i zakres "sprostowania" wynikający z jego uzasadnienia. Postanowienie to nie zostało jednak zaskarżone, a jego kontrola wykracza poza granice niniejszej sprawy i pozostaje bez wpływu na jej wynik. Mając na uwadze powyższe, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634), orzeczono jak w sentencji. Po uprawomocnieniu się niniejszego wyroku organ odwoławczy rozpozna odwołanie skarżącego od decyzji z dnia 15 maja 2023 r. przyjmując, że zostało ono wniesione w terminie. O kosztach postępowania, mimo złożonego przez skarżącego wniosku Sąd nie orzekł, albowiem z akt sprawy nie wynika aby skarżący poniósł jakiekolwiek koszty w tym postępowaniu. Sam skarżący kosztów takich również nie wskazał.