II SA/Gl 173/08
WyrokWSA w Gliwicach2008-08-22
Skład orzekający: Bonifacy Bronkowski, Iwona Bogucka, Łucja Franiczek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ ewidencyjny może odmówić ujawnienia w ewidencji gruntów i budynków podziału działki oraz prawa własności na podstawie aktu notarialnego zawierającego błędy lub niejasności dotyczące stron umowy i przedmiotu własności?Ratio decidendi
Organ ewidencyjny zasadnie odmawia ujawnienia w ewidencji gruntów i budynków podziału działki oraz prawa własności na podstawie aktu notarialnego, który zawiera niejednoznaczności i sprzeczności dotyczące stron umowy oraz przedmiotu własności. Wpisy w ewidencji mogą opierać się jedynie na dokumentach niebudzących wątpliwości. Wyjaśnianie i usuwanie wątpliwości prawnych należy do właściwości sądu powszechnego, a nie organów ewidencyjnych.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o ujawnienie w ewidencji gruntów i budynków podziału działki oraz jej prawa własności do wydzielonej części. Organy administracji odmówiły uwzględnienia wniosku, wskazując na niejednoznaczność aktu notarialnego, który miał stanowić podstawę wpisu. Skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego i procesowego. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka, Sędzia NSA Łucja Franiczek, Protokolant sekretarz sądowy Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2008r. sprawy ze skargi I.O. na decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. z dnia (...). nr (...) w przedmiocie ewidencji gruntów i budynków oddala skargę.
W piśmie z dnia [...] r. do Starostwa Powiatowego w M. I. O. wniosła o wprowadzenie zmiany w ewidencji gruntów i budynków przez ujawnienie podziału działki nr [...] położonej w M. przy ul. [...] na działkę nr [...] o pow. [...] ha, która nie ma urządzonej księgi wieczystej i zbioru dokumentów oraz działkę nr [...] o pow. [...] ha dla której Sąd Rejonowy w M. prowadzi KW Nr [...] i w której w dziale II jako właścicieli ujawniono J. i H. małżonków M., zaś w dziale I opisano działkę nr [...] o pow. [...] ha, która w całości odpowiada działce nr [...]. Nadto wniosła o ujawnienie jej w ewidencji gruntów i budynków na podstawie dołączonej do wniosku dokumentacji jako właścicielki działki nr [...] o pow. [...] ha.
Decyzją z dnia [...]r. nr [...] wydaną na podstawie art. 22 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm., zwanej dalej Prawem geodezyjnym i kartograficznym), § 12 ust. 1 pkt 3 i § 47 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454, zwanego dalej rozporządzeniem w sprawie ewidencji gruntów i budynków), Starosta W. odmówił uwzględnienia tego wniosku. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że dołączone do wniosku dokumenty nie uzasadniają w świetle obowiązujących przepisów dokonania przedmiotowej zmiany. W szczególności podstawy zmian podmiotowych wpisu nie mogła stanowić powołana przez wnioskodawczynię umowa notarialna z dnia [...]r. w której małżonkowie O. (na których następstwo I. O. się powołuje) zostali wymienieni pod różnymi imionami. Dane wynikające z tego aktu nie są zatem bezsporne, a tylko takie mogłyby stanowić podstawę wpisu w ewidencji gruntów.
W odwołaniu od tej decyzji I. O. zakwestionowała odmowę powołania się na treść aktu notarialnego z dnia [...]r., która jej zdaniem zawiera jedynie błąd pisarski w imionach jej rodziców, którzy niewątpliwie akt ten zawierali. Na podstawie tego aktu zostały też założone trzy księgi wieczyste. Z aktu tego wynika jej zdaniem bezsporne prawo własności jej rodziców do działki nr [...]. Identyfikacja tej działki wynika przy tym z materiałów geodezyjnych dołączonych do wniosku i przyjętych bez zastrzeżeń do zasobu geodezyjnego i kartograficznego.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. odwołania tego nie uwzględnił i zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. Nr [...], wydaną z powołaniem się na treść art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 7b ust. 2 pkt 2, art. 20 i 22 Prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz § 12 ust. 1 i § 46 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia podzielił ustalenia faktyczne dokonane przez organ niższej instancji oraz ich ocenę prawną. Dodatkowo stwierdził, że za odmową dokonania zmiany wpisu w ewidencji gruntów przemawiają również inne okoliczności. Wskazał mianowicie m.in. na niezgodność wpisu w księdze wieczystej nr [...] Sądu Rejonowego w M. z danymi z ewidencji gruntów i budynków. W księdze tej jako własność J. i H. małżonków M. ujawniona jest działka nr [...] o pow. [...] ha, która w ewidencji gruntów w ogóle nie występuje. Została ona bowiem uwidoczniona w operacie z podziału nieruchomości nr [...], który nie został uwzględniony przy zakładaniu ewidencji gruntów i budynków m. M. na podstawie dekretu z dnia [...] r. o ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. nr [...], poz. [...]), a dotyczył działek nieistniejących w tej ewidencji. Zdaniem organu odwoławczego przedłożone przez I. O. dokumenty mogą stanowić ewentualne dowody w postępowaniu przed sądem powszechnym, gdzie może ona ewentualnie uznać orzeczenie co do przysługującego jej prawa własności działki, której ujawnienia w ewidencji gruntów żąda.
W skardze do sądu administracyjnego I. O. wniosła o uchylenie omówionej wyżej decyzji odwoławczej jako wydanej jej zdaniem z naruszeniem prawa materialnego tj. § 12 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz z naruszeniem prawa procesowego, a to art. 80 kpa przez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów oraz art. 10 kpa przez niezapewnienie każdej ze stron czynnego udziału w postępowaniu. Zarzuciła, że wbrew stanowisku organu odwoławczego zmiana podmiotowa co do działki [...] została wykazana należycie dołączonymi do wniosku dokumentami i dlatego też powinna zostać ujawniona w ewidencji gruntów. Podtrzymała też zarzuty sformułowane wcześniej w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Zaakcentowała, że przedłożone przez nią dokumenty geodezyjne oraz treść wpisów w KW nr [...], w której ujawnieni są jako współwłaściciele H. i J. małżonkowie M., wskazują jednoznacznie, że nabyli oni własność działki o powierzchni [...] m2, odpowiadającej działce nr [...]. Nie jest zatem prawdą, że są oni właścicielami działki o pow. [...] ha.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie uznając zarzuty skargi za nieuzasadnione.
W piśmie procesowym z dnia [...]r. H. i J. małżonkowie M. stwierdzili, że nabyli w całości działkę nr [...] o powierzchni [...] m2. Z takiej też powierzchni płacą podatki. Ich zdaniem skarżąca nie dysponuje żadnym dokumentem, z którego wynikałoby jej prawo do działki, którego ujawnienia żąda w ewidencji gruntów. Potwierdza to również jej oświadczenie z dnia [...]r., które złożyła w toku postępowania przed Sądem Rejonowym w M. w sprawie sygn. akt [...] o ustanowienie służebności drogi koniecznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem wbrew jej zarzutom brak jest zdaniem Sądu podstaw do przyjęcia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, a tylko w tym zakresie podlega ona kontroli w postępowaniu sądowym zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Biorąc pod uwagę treść żądań skarżącej należy stwierdzić, że obejmowały one:
– po pierwsze dokonanie podziału ujawnionej w ewidencji gruntów działki nr [...] o ujawnionej w tej ewidencji powierzchni [...] ha na działkę nr [...] o pow. [...] ha i działkę nr [...] o pow. [...],
– po drugie, wpisanie jako właściciela działki nr [...] wnioskodawczyni.
W świetle obowiązujących przepisów prawa żądania te nie mogły być również zdaniem Sądu uwzględnione. Ponieważ działki nr [...] i [...] nie są ujawnione w ewidencji gruntów to ich wydzielenie byłoby możliwe jedynie po wcześniejszym ustaleniu przebiegu ich granic w oparciu o dokumentację geodezyjną o jakiej mowa w § 36 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, przy jednoczesnym wykazaniu, że są one przedmiotem odrębnej własności lub władania (w związku
z § 10 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 tego rozporządzenia), którego to wymogu skarżąca nie zrealizowała. Skarżąca powołując się na prawo własności mającej zostać wyodrębnionej działki geodezyjnej nr [...], również zdaniem Sądu prawa tego nie wykazała. W szczególności nie stanowi takiego tytułu treść aktu notarialnego z dnia [...]r., na który się powołuje. Zasadnie stwierdziły bowiem organy obu instancji, że jako tytuł własności jej poprzedników prawnych tj. B. i G. małżonków O. (jej rodziców) akt ten nie jest jednoznaczny i z tego też względu nie może stanowić podstawy dokonania wpisów danych podmiotowych w ewidencji gruntów, jak również zmian takich danych. Prawa podmiotowe osób ujawnionych w ewidencji gruntów mogą bowiem stanowić jedynie nie budzące wątpliwości dokumenty o jakich mowa w § 12 rozporządzenia. Tego zaś odnośnie wspomnianego aktu powiedzieć nie można. Nawet gdyby bowiem przyjąć, że umowa notarialna o jakiej mowa w § 2 tego aktu obejmowała również objętą wnioskiem w niniejszej sprawie działkę, to z aktu tego wynika, że droga dojazdowa o jakiej mowa w jego § 9, której części jako działki nr [...] żąda wydzielenia skarżąca, a która według powołanego w tym akcie planu geodety Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w M. z dnia [...]r. była oznaczona nr [...], powstała m.in. z podziału parceli jaką zgodnie z § 3 przedmiotowego aktu nabyli Z. i C. A. O. Również oni tj. Z. i C. A. O. zgodnie z § 4 aktu dokonali sprzedaży powołanych tam działek. Z aktu tego możnaby zatem wyprowadzić co najwyżej prawo własności do drogi o jakiej mowa w jego § 9 ale na rzecz Z. i C. A. małżonków O. (z aktu tego nie wynika bowiem aby doszło do sprzedaży działki wydzielonej jako droga), a nie na rzecz B. i G. małżonków O., jak to twierdzi skarżąca. To zaś oznacza, że akt ten o przedstawionej treści nie mógłby stanowić tytułu prawnego o jakim mowa w § 12 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków dla wykazania tytułu własności przedmiotowej drogi na rzecz skarżącej jako następczyni prawnej B. i G. małżonków O. Zasadnie stwierdziły bowiem organy orzekające, że to nie w postępowaniu ewidencyjnym należy wyjaśnić i usunąć występujące niewątpliwie w tym akcie wątpliwości i sprzeczności. Organy ewidencyjne takich bowiem uprawnień nie posiadają. Wbrew stanowisku skarżącej organy te były natomiast zobowiązane występujące w tym akcie sprzeczności co do wynikających z niego praw własności, zauważyć. W tym zakresie były one też uprawnione do oceny tego aktu skoro miał on stanowić podstawę ujawnienia jej praw. Dokonując tej oceny nie naruszyły przy tym treści art. 80 kpa.
Wobec powyższego należy stwierdzić, że nawet gdyby przyjąć, iż istniały prawne podstawy do wydzielenia i ujawnienia w ewidencji gruntów działki nr [...] to i tak nie byłoby podstaw do ujawnienia w tej ewidencji skarżącej jako właścicielki tej działki. To zaś oznacza, że nie mogła ona żądać również skutecznie (wobec braku interesu prawnego o jakim mowa w art. 28 kpa) samego ewidencyjnego wydzielenia i oznaczenia takiej działki.
Gdy jednocześnie nie został bliżej uzasadniony i wykazany zarzut naruszenia w postępowaniu administracyjnym treści art. 10 kpa, to skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W tej też sytuacji zgodnie z treścią art. 209 tej ustawy Sąd nie rozstrzygnął w przedmiocie wniosku skarżącej o zwrot kosztów postępowania.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło