II SA/Gl 173/15
PostanowienieWSA w Gliwicach2015-04-16
Skład orzekający: Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim oraz swojej rodziny, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Osoba fizyczna może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku w utrzymaniu swoim oraz swojej rodziny. Ocena ta opiera się na porównaniu dochodów i wydatków strony. Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie może być oparty na względach słusznościowych, a jedynie na rzeczywistej niemożności poniesienia kosztów.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uzasadniając go obroną Parku Leśnego "A" i swoją trudną sytuacją materialną. Wnioskodawczyni podała swoje dochody (emerytura, dieta) oraz wydatki (opłaty, lekarstwa, ubezpieczenia, spłata pożyczki). Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, skarżąca przedstawiła dodatkowe dokumenty. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. R. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w G. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie pozwolenia wodnoprawnego w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy
Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca wystąpiła o zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając swój wniosek wskazała, że występuje w obronie Parku Leśnego "A" znajdującego się w bezpośrednim sąsiedztwie jej nieruchomości. Skarżąca podała, że samotnie prowadzi gospodarstwo domowe, zamieszkując w budynku o pow. 90 m2 (niewykończonym) w S. Oprócz tego strona jest współwłaścicielką (z dziećmi) lokalu mieszkalnego o pow. 52 m2. Strona zadeklarowała, że poza tym nie posiada żadnego majątku, w tym oszczędności, papierów wartościowych ani też przedmiotów, których wartość przekraczałaby 3.000 euro. Źródłem jej utrzymania się jest świadczenie emerytalne w kwocie 1885 zł brutto miesięcznie oraz dieta otrzymywana od "B" w wysokości 752 zł rocznie. W druku formularza skarżąca sporządziła zestawienie swoich miesięcznych wydatków.
Na wezwanie referendarza sądowego J. R. nadesłała dokumenty obrazujące poziom uzyskiwanych przez nią dochodów oraz strukturę i wysokość ponoszonych wydatków.
W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje:
Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. Poz. 270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim oraz swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Ocena możliwości finansowych strony ubiegającej się o zwolnienie od kosztów sądowych dokonywana jest poprzez porównanie uzyskiwanego przez nią dochodu z wydatkami, które będzie zobowiązana ponieść w toczącym się postępowaniu sądowym. W realiach rozpoznawanej sprawy brak jest dostatecznych podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącej albowiem nie wykazano, że jej sytuacja materialna wyklucza samodzielne pokrycie wydatków z tytułu kosztów sądowych. Przyznanie prawa pomocy nie opiera się zaś na względach słusznościowych, odwołujących się do przekonania strony o zasadności złożonej skargi.
Zasadniczym kosztem, jaki strona ma obowiązek ponieść na obecnym etapie postępowania jest wpis od skargi w wysokości 300 zł, który zresztą został przez stronę uiszczony. Miesięczny dochód netto skarżącej to kwota 1856 zł. Do stałych wydatków należy zaliczyć: opłaty za energię elektryczną – 90 zł, opłaty za usługi telekomunikacyjne – 124 zł, zakup niezbędnych lekarstw – około 200 zł oraz ubezpieczenie na życie – 30 zł i spłata pożyczki zaciągniętej na zakup lodówki. Nie noszą natomiast charakteru stałego, miesięcznego koszty ubezpieczenia samochodu – 509 zł oraz domu – 183 zł. W opisywanej sytuacji skarżąca, na obecnym etapie postępowania nie będzie zobowiązana do ponoszenia innych kosztów sądowych, zaś w razie ewentualnego oddalenia skargi (o czym w chwili obecnej nie sposób przesądzić) może być zobligowana do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za odpis uzasadnienia orzeczenia – 100 zł i wpis od skargi kasacyjnej – o ile takową zechce wnieść – 150 zł. Nie są to więc wydatki pozostające poza granicami jej możliwości finansowych.
Wobec tego , działając na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., w związku z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło