II SA/Gl 1738/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący - Sędzia WSA Piotr Broda po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. K. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie użytkowania obiektów budowlanych w kwestii wniosku skarżącego o zmianę postanowienia referendarza sądowego z dnia 10 stycznia 2014 r. sygn. akt II SA/Gl 1738/13 p o s t a n a w i a: 1. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych w całości; 2. ustanowić adwokata. Wnosząc o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu, S. K. wskazał w urzędowym formularzu druku PPF, że samotnie prowadzi gospodarstwo domowe, utrzymując się z emerytury w wysokości 630,72 zł miesięcznie. Nie posiada on żadnego majątku, oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Wysokość osiąganego dochodu skarżący udokumentował kopią zaświadczenia wystawionego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. W uzasadnieniu wniosku nawiązał natomiast kwestii związanych z postępowaniem administracyjnym, zakończonym zaskarżonym postanowieniem. Postanowieniem z dnia 10 stycznia 2014 r. referendarz sądowy zwolnił skarżącego z obowiązku uiszczania wpisu od skargi i odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie, wskazując na brak dostatecznych informacji na temat jego sytuacji materialnej (mimo wezwania w tym zakresie), które umożliwiłyby wszechstronną ocenę jego możliwości finansowych. Skarżący nie wniósł w ustawowym terminie sprzeciwu od powyższego postanowienia, lecz w dniu 11 lutego 2014 r. wystąpił do Sądu z kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, wskazując, że uiszczenie przez niego kosztów sądowych w niniejszej sprawie spowoduje, że nie będzie dysponował środkami finansowymi na zakup niezbędnych lekarstw. W kolejnym formularzu druku PPF skarżący powielił treść pierwotnego wniosku o przyznanie prawa pomocy, wyjaśniając dodatkowo, że zamieszkuje w mieszkaniu o powierzchni 31,74 m2 . Nadto, w piśmie z dnia 2 kwietnia 2014 r. podał, że powyższy wniosek dotyczy przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, akcentując, że przyznana mu emerytura stanowi niewielką kwotę, a jest on osobą schorowaną, co potwierdza złożone do akt zaświadczenie lekarskie. Traktując ten ostatni wniosek skarżącego jako żądanie zmiany postanowienia z dnia 10 stycznia 2014 r., referendarz sądowy postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2014 r. żądania tego nie uwzględnił, uznając, że skarżący nie przywołał w kolejnym wniosku żadnych nowych okoliczności. W ustawowym terminie do wniesienia sprzeciwu od tego ostatniego postanowienia, skarżący wniósł do Sądu pismo z dnia 2 maja 2014 r. zatytułowane "Sprzeciw", w którym wskazał, że nie zgadza się z "orzeczeniem sądu". W treści tego pisma odniósł się zaś do kwestii dotyczących postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 259 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej Ppsa, od postanowień referendarza sądowego strona może wnieść sprzeciw, który nie wymaga uzasadnienia. Jak wynika z art. 260 Ppsa, w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. W niniejszej sprawie należało zatem uznać, że pismo skarżącego z dnia 2 maja 2014 r. jest sprzeciwem od postanowienia referendarza sądowego z dnia 15 kwietnia 2014 r. W związku z wniesieniem tego sprzeciwu Sąd obowiązany jest wobec tego ocenić wniosek skarżącego o zmianę postanowienia referendarza sądowego z dnia 10 stycznia 2014 r., na podstawie którego nie zostało skarżącemu przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym. Mając na uwadze powyższe, wyjaśnić należy, że zgodnie z treścią art. 165 Ppsa, postanowienia niekończące postępowania w sprawie – do których niewątpliwie należy postanowienie referendarza sądowego z dnia 10 stycznia 2014 r. – mogą być uchylane i zmienianie wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Zdaniem Sądu w rozpatrywanej sprawie nastąpiła zmiana okoliczności, które legły u podstaw rozstrzygnięcia referendarza sądowego z dnia 10 stycznia 2014 r., a które nie zostały wzięte pod uwagę w jego postanowieniu z dnia 15 kwietnia 2014 r. Oceniając przesłanki do przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym referendarz sądowy uznał jedynie, że dochód skarżącego w kwocie około 630 zł nie pozwala mu na pokrycie wpisu sądowego od skargi. Nie wziął natomiast pod uwagę faktu, że skarżący przewlekłe choruje, co generuje dodatkowe koszty, chociażby na zakup lekarstw. Nie rozważył także kwestii, że w nowym formularzu druku PPF skarżący wskazał na dodatkową okoliczność: posiadane mieszkanie o powierzchni 31,74 m2 . Tymczasem, zdaniem Sądu fakt, że skarżący zamieszkuje samotnie w lokalu mieszkalnym oznacza, że ponosi związane z tym koszty, takie jak woda, prąd czy gaz, ogrzewanie. Nadto, musi pokrywać także wydatki na zakup żywności, ubrań oraz środków czystości. Choć w istocie skarżący nie przedstawił żadnych dokumentów potwierdzających podniesione przez koszty związane z utrzymaniem się to Sąd kierując się doświadczeniem życiowym był w stanie z urzędu ustalić wysokość przeciętnych wydatków osoby dorosłej, samotnie prowadzącej gospodarstwo domowe. W świetle przywołanych okoliczności Sąd uznał, że miesięczny dochód skarżącego nie pozwala mu na poniesienie kosztów postępowania sądowego w niniejszej sprawie, które oprócz wpisu od skargi mogą obejmować także opłaty kancelaryjne oraz wpisy od ewentualnych środków odwoławczych. Wskazane okoliczności przemawiały jednocześnie za przyznaniem stronie fachowego pełnomocnika. Mając na uwadze przytoczoną argumentację, Sąd działając w trybie art. 260 i art. 165 Ppsa, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 Ppsa, orzekł jak w sentencji. Na marginesie, z uwagi na treść pisma skarżącego z dnia 2 maja 2014 r. wyjaśnić należy, że niniejsze postanowienie nie rozstrzyga o zasadności jego skargi. Dopiero na rozprawie Sąd rozstrzygnie bowiem o zgodności zaskarżonego aktu z prawem.