II SA/Gl 174/15

PostanowienieWSA w Gliwicach2015-04-16

Skład orzekający: Łukasz Strzępek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, która wystąpiła o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, wykazała, że jej sytuacja materialna uniemożliwia jej poniesienie tych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny?
Ratio decidendi
Sąd częściowo zwolnił skarżącą z kosztów sądowych, uwzględniając wniosek jedynie w zakresie wpisu od skargi, uznając, że jednorazowe obciążenie kwotą 300 zł stanowiłoby nadmierne obciążenie dla jej budżetu domowego. W pozostałym zakresie wniosek oddalono, ponieważ skarżąca nie wykazała, że jej sytuacja materialna wyklucza samodzielne pokrycie innych, potencjalnych kosztów sądowych, takich jak opłata za uzasadnienie czy wpis od skargi kasacyjnej. Przyznanie prawa pomocy nie opiera się na subiektywnym przekonaniu strony o zasadności skargi.
Stan faktyczny
Skarżąca J. R. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu dotyczącym pozwolenia wodnoprawnego. Uzasadniała wniosek obroną Parku Leśnego "A" i przedstawiła swoją trudną sytuację materialną, wskazując na niskie dochody z emerytury i diety oraz ograniczone wydatki. Sąd częściowo uwzględnił wniosek, zwalniając skarżącą z wpisu od skargi, ale oddalił go w pozostałym zakresie.
Rozstrzygnięcie
1) zwolniono skarżącą z wpisu od skargi, 2) oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. R. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w G. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie pozwolenia wodnoprawnego w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: 1) zwolnić skarżącą z wpisu od skargi, 2) oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca wystąpiła o zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając swój wniosek wskazała, że występuje w obronie Parku Leśnego "A" znajdującego się w bezpośrednim sąsiedztwie jej nieruchomości. Skarżąca podała, że samotnie prowadzi gospodarstwo domowe, zamieszkując w budynku o pow. 90 m2 (niewykończonym) w S. Oprócz tego strona jest współwłaścicielką (z dziećmi) lokalu mieszkalnego o pow. 52 m2 w W. Strona zadeklarowała, że poza tym nie posiada żadnego majątku, w tym oszczędności, papierów wartościowych ani też przedmiotów, których wartość przekraczałaby 3.000 euro. Źródłem jej utrzymania się jest świadczenie emerytalne w kwocie 1885 zł brutto miesięcznie oraz dieta otrzymywana od "B" w wysokości 752 zł rocznie. W druku formularza skarżąca sporządziła zestawienie swoich miesięcznych wydatków. Na wezwanie referendarza sądowego J. R. nadesłała dokumenty obrazujące poziom uzyskiwanych przez nią dochodów oraz strukturę i wysokość ponoszonych wydatków. W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. Poz. 270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim oraz swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Ocena możliwości finansowych strony ubiegającej się o zwolnienie od kosztów sądowych dokonywana jest poprzez porównanie uzyskiwanego przez nią dochodu z wydatkami, które będzie zobowiązana ponieść w toczącym się postępowaniu sądowym. W realiach rozpoznawanej sprawy brak jest dostatecznych podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącej w całości albowiem nie wykazano, że jej sytuacja materialna wyklucza samodzielne pokrycie chociażby części wydatków z tytułu kosztów sądowych. Przyznanie prawa pomocy nie opiera się zaś na względach słusznościowych, odwołujących się do przekonania strony o zasadności złożonej skargi. Zasadniczym kosztem, jaki strona ma obowiązek ponieść na obecnym etapie postępowania jest wpis od skargi w wysokości 300 zł, który został przez stronę uiszczony w innej sprawie dotyczącej spornej inwestycji. Miesięczny dochód netto skarżącej to kwota 1856 zł. Do stałych wydatków należy zaliczyć: opłaty za energię elektryczną – 90 zł, opłaty za usługi telekomunikacyjne – 124 zł, zakup niezbędnych lekarstw – około 200 zł oraz ubezpieczenie na życie – 30 zł i spłata pożyczki zaciągniętej na zakup lodówki. Nie noszą natomiast charakteru stałego, miesięcznego koszty ubezpieczenia samochodu – 509 zł oraz domu – 183 zł. W opisywanej sytuacji skarżąca została zwolniona z wpisu od skargi, albowiem uiszczenie kolejnych 300 zł w jednym miesiącu (w drugiej sprawie, zainicjowanej jej skargą, uiściła wpis w tej wysokości) można uznać za wydatek nieprzewidziany, stanowiący zbyt duże obciążenie dla jej budżetu domowego. W tym więc zakresie jej wniosek został uwzględniony. Wskazać jednak trzeba, że na obecnym etapie postępowania nie będzie co do zasady zobowiązana do ponoszenia innych kosztów sądowych, zaś w razie ewentualnego oddalenia skargi (o czym w chwili obecnej nie sposób przesądzić) może być zobligowana do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za odpis uzasadnienia orzeczenia – 100 zł i wpis od skargi kasacyjnej – o ile takową zechce wnieść – 150 zł. Nie są to więc wydatki pozostające poza granicami jej możliwości finansowych, co dało podstawę do oddalenia wniosku w pozostałym zakresie. Wobec tego , działając na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., w związku z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło