II SA/Gl 174/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Matan, Sędzia WSA Artur Żurawik, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi J.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu podłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacji sanitarnej oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta B. nakazał skarżącemu J. B. jako właścicielowi nieruchomości przy ul. [...], podłączenie tej nieruchomości do istniejącej kanalizacji sanitarnej. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. Jednakże prawomocnym wyrokiem z dnia 11 maja 2017 r. sygn. akt II SA/Gl 152/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił decyzje organów obydwu instancji. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że co prawda jest bezsporne, że istnieje kanalizacja sanitarna, lecz nie ustalono czy istnieją techniczne możliwości wykonania przyłączenia nieruchomości skarżącego. Z akt sprawy nie wynika bowiem, jaka jest odległość tej kanalizacji od nieruchomości skarżącego. Nie można zatem ustalić, czy skarżący jest w stanie wykonać przyłącze kanalizacyjne w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2017 r., poz. 328). Stąd też przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd polecił uzupełnienie materiału dowodowego w tym kierunku i zapewnienie skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu. Po ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji decyzją z dnia [...] r. na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 2 i ust. 7 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2017 r. poz. 1298), powtórnie nakazał skarżącemu przyłączenie budynku na przedmiotowej posesji do miejskiej kanalizacji sanitarnej. Organ administracji na podstawie rozprawy administracyjnej ustalił, że skarżący mimo pisma "[A]" S.A. w B. z dnia [...] r. nie dostarczył żądanej dokumentacji projektowej przyłącza kanalizacyjnego o dł. 11,5 m i nie wystąpił o określenie warunków technicznych odprowadzania ścieków do kanalizacji. Skarżący nie stawił się na powyższej rozprawie, pomimo wezwania, lecz w dniu 27 września 2017 r. zapoznał się z aktami sprawy. Oświadczył, że ze względu na brak środków finansowych obecnie nie może wykonać przyłącza. Skarżącego poinformowano o możliwości dofinansowania budowy przedmiotowego przyłącza. W obrębie przedmiotowej nieruchomości nie ma przydomowej oczyszczalni ścieków. Stąd też organ I instancji uznał, że właściciel nieruchomości ma obowiązek jej przyłączenia do istniejącej sieci kanalizacyjnej. W odwołaniu od decyzji skarżący podniósł, że kanalizacja została wykonana na przełomie lat 60 i 70-tych ub. wieku. Jednak nie został powiadomiony wówczas o możliwości odprowadzania ścieków. Dopiero w lipcu 2016 r. został ukarany mandatem przez Straż Miejską, gdyż rzekomo jako jedyny nie wykonał przyłączenia, co jest nieprawdą, gdyż okoliczne budynki mają szamba. Stąd też zażądał przedstawienia mu mapy połączeń kanalizacyjnych. Skarżący wyjaśnił też, że wezwanie na rozprawę otrzymał dzień wcześniej. W tej kwestii interweniował u radnego. Skarżący podniósł też, że kilka lat wcześniej pracownicy Spółki "[A]" na jego pytanie stanowczo oświadczyli, że nie ma podłączyć się do kanalizacji. Wreszcie, skarżący podniósł, że sieć istnieje w drodze poza jego nieruchomością, a inne firmy dostarczające prąd i gaz, podciągają sieci do samego budynku. Jednakże zaskarżoną decyzją odwołania nie uwzględniono. Kolegium stwierdziło bowiem, że z pism firmy "[A]" oraz z ustaleń z udziałem jej przedstawiciela wynika, że istnieje możliwość przyłączenia nieruchomości do miejskiej sieci kanalizacji sanitarnej. Skarżący nie dokonał jednak takiego przyłączenia, a nieruchomość nie jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków. Stąd też zdaniem organu II instancji, nie ma podstaw do odstąpienia od nałożenia obowiązku z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy. Nadto, wbrew twierdzeniom odwołującego się, Kolegium ustaliło, że wszystkie inne nieruchomości przy ul. [...] są podłączone do kanalizacji. Potwierdzono również fakt ukarania strony mandatem. Jednak zaprzeczono, aby pracownicy firmy mieli odradzać skarżącemu podłączenie jego nieruchomości. Stąd też Kolegium orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. W skardze do sądu administracyjnego, błędnie zatytułowanej odwołaniem, J. B. nie zgodził się z decyzją Kolegium jako wydaną po przeinaczeniu faktów i opartą na zakłamaniach. Skarżący zarzucił bezpodstawne wszczęcie postępowania po interwencji Straży Miejskiej, mimo że dwaj sąsiedzi potwierdzili w rozmowie, iż nie są podłączeni do kanalizacji. Wyjaśnił, że nie brał udziału w rozprawie administracyjnej z uwagi na powiadomienie go dzień wcześniej i inne obowiązki. W ostatnim czasie firma "[A]" dokonała przy sąsiedniej ulicy podłączeń do kanalizacji, jak i budowy ekologicznej oczyszczalni ścieków. Wbrew sugestiom tej firmy, kanalizacja nie została wykonana dopiero w ostatnim czasie. Zgodnie z decyzją UM w B. z dnia [...] r. nr [...], ścieki bytowe należy odprowadzać do miejskiej sieci kanalizacyjnej lub gromadzić w zbiorniku bezodpływowym i wywozić do oczyszczalni ścieków albo oczyszczać w przydomowej oczyszczalni ścieków. Skarżący podtrzymał też stanowisko, że pracownicy firmy udzielili mu informacji, aby nie podłączał się do sieci. Wreszcie, skarżący podniósł, że bezskutecznie interweniował w sprawie odprowadzania na jego nieruchomość wód deszczowych z terenu sąsiedniego (własność Miasta). Interweniował też w sprawie budowy budynku wielorodzinnego, który został już wybudowany i dopiero na tym etapie Główny Nadzór Budowlany wstrzymał budowę i wznowił postępowanie od I instancji. Jego zdaniem, świadczy to o łamaniu prawa i nienależytym traktowaniu mieszkańca (obywatela). Na tej podstawie skarżący wniósł o uchylenie decyzji. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w motywach zaskarżonej decyzji i rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. W piśmie z dnia 3 kwietnia 2017 r. skarżący pozostawił sprawę trybu postępowania do uznania sądu. Rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym, Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z wytycznymi, zawartymi w wyroku tut. Sądu w sprawie II SA/Gl 152/17, mocą którego uchylono poprzednie decyzje organów obydwu instancji, przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracji winny ustalić, czy skarżący ma możliwość wybudowania przyłącza kanalizacyjnego, zdefiniowanego w art. 2 pkt 5 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę..., wyżej powołanej. Zgodnie z tym przepisem, przyłącze kanalizacyjne to odcinek przewodu łączącego wewnętrzną instalację kanalizacyjną w nieruchomości odbiorcy usług z siecią kanalizacyjną za pierwszą studzienką, licząc od strony budynku, a w przypadku jej braku do granicy nieruchomości gruntowej. Ma to związek z przepisem art. 15 ust. 2 ustawy. Realizację budowy przyłączy do sieci oraz studni wodomierzowej, pomieszczenia przewidzianego do lokalizacji wodomierza głównego i urządzenia pomiarowego, zapewnia bowiem na własny koszt osoba ubiegająca się o przyłączenie nieruchomości do sieci. W świetle uchwały Sądu Najwyższego z dnia 22 czerwca 2017 r. sygn. akt II SZP 2/16, przyłączem kanalizacyjnym jest przewód łączący wewnętrzną instalację kanalizacyjną zakończoną studzienką w nieruchomości odbiorcy usług z siecią kanalizacyjną, na odcinku od studzienki do sieci kanalizacyjnej. Zatem to ustawodawca określił podmiot, obowiązany do poniesienia kosztów przyłącza, zaś przepis art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, wyżej powołanej stanowi o obowiązku właściciela przyłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej. Z akt sprawy wynika, że na nieruchomości skarżącego znajduje się budynek, zamieszkały przez dwie osoby (vide: oświadczenie skarżącego z dnia 27 września 2017 r. – k.15 akt organu I instancji). Pismem z dnia 11 lipca 2016 r. Spółka "[A]" poinformowała skarżącego w odpowiedzi na jego pismo z dnia 7 czerwca 2016 r., że wykonanie sięgacza kanalizacji sanitarnej do granicy jego nieruchomości mogłoby nastąpić w przypadku dostarczenia kompletnej dokumentacji projektowej przyłącza kanalizacyjnego, uzgodnionej z tym podmiotem. Budowa sięgacza polegać będzie na ułożeniu rury kanalizacyjnej do granicy nieruchomości i zaślepieniu końcówki tej rury. Budowa przyłącza od granicy do budynku leży po stronie właściciela nieruchomości (k. 9-10 akt adm.). Korespondencja ta wprost przeczy twierdzeniom skarżącego, że pracownicy Spółki odradzali mu podłączenie nieruchomości, a i tak nie miałoby to znaczenia dla wyniku sprawy. Nadto, oznacza to brak studzienki na nieruchomości skarżącego. Zatem skarżący z mocy ustawy zobligowany jest do wykonania na własny koszt przyłącza kanalizacyjnego do granicy nieruchomości. Skoro zaś skarżący jako właściciel nieruchomości, zabudowanej budynkiem mieszkalnym i zamieszkałym przez dwie osoby, nie wykonał ustawowego obowiązku podłączenia do istniejącej kanalizacji sanitarnej, mimo technicznej możliwości, a jego nieruchomość nie jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków, spełniona została ustawowa przesłanka do wydania nakazu z mocy art. 5 ust. 1 pkt 2 i ust. 7 ustawy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy zapewniono też skarżącemu czynny udział w postępowaniu. Skarżący nie wziął udziału w rozprawie administracyjnej, lecz zapoznał się z aktami sprawy w dniu 27 września 2017 r. i złożył wyjaśnienia, że nie może wykonać przyłącza ze względu na brak środków finansowych. Skarżącego poinformowano też o możliwości dofinansowania budowy przedmiotowego przyłącza. Skarżący nie wnosił też o ponowne przeprowadzenie rozprawy administracyjnej. Stąd też brak podstaw do ferowania zarzutu naruszenia art. 10 § 1 kpa z powodu doręczenia zawiadomienia o rozprawie w przeddzień i uchybienia wymogom art. 92 kpa. Skarżący nie neguje wszak ustaleń faktycznych, poczynionych przez organy administracji na podstawie złożonego na rozprawie pisma "[A]" Sp. z o.o. z dnia 11 lipca 2016 r., że realizacja sięgacza kanalizacji do posesji skarżącego nastąpi po dostarczeniu przez niego kompletnej dokumentacji projektowej przyłącza, uzgodnionej z tym podmiotem. Takie działanie jest uzasadnione, bowiem to z inicjatywy skarżącego może być wskazane usytuowanie przyłącza na jego nieruchomości i miejsce włączenia do sieci. Bez znaczenia dla wyniku niniejszej sprawy jest fakt, czy Spółka ta zrealizowała na zlecenie innego podmiotu budowę przydomowej oczyszczalni ścieków. Skarżący wszak nie zgłosił zamiaru realizacji takiej oczyszczalni. Nie jest też istotne, że sama sieć została zrealizowana wiele lat temu, a wszczęcie niniejszego postępowania nastąpiło po interwencji Straży Miejskiej. Znaczny upływ czasu od budowy kanalizacji sanitarnej, nie stanowi bowiem przeszkody prawnej do wydania nakazu podłączenia nieruchomości do tej kanalizacji. W ramach niniejszego postępowania sądowego nie podlega kontroli przywołana w skardze decyzja o możliwości gromadzenia ścieków w zbiorniku bezodpływowym. Decyzja ta nie dotyczy bowiem przedmiotowego budynku mieszkalnego. Dla wyniku sprawy nieistotne jest też, czy pracownicy Spółki "[A]" doradzali skarżącemu niepodłączenie się do sieci. Rozstrzygnięcie sprawy należy bowiem do kompetencji organu samorządu terytorialnego. Wreszcie, bezskuteczna interwencja skarżącego w sprawie zalewania jego nieruchomości i niezgodnej z prawem decyzji o pozwoleniu na budowę, nie mogą uzasadniać uchylenia zaskarżonej decyzji. Jej wydanie jest bowiem obligatoryjne w razie spełnienia przesłanek ustawowych. Sytuacja majątkowa skarżącego i brak środków na sfinansowanie budowy przyłącza o dł. ok. 11 m do granicy jego nieruchomości, nie może uzasadniać uwzględnienia skargi, bowiem nie są to okoliczności warunkujące wydanie nakazu podłączenia nieruchomości do istniejącej kanalizacji sanitarnej. Nie jest też istotne, czy wszystkie inne nieruchomości w tym rejonie są podłączone do kanalizacji. Z tych wszystkich względów nie stwierdzając naruszenia prawa materialnego, ani też uchybienia regułom procedury administracyjnej w stopniu skutkującym wznowieniem postępowania, bądź mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 w zw. z art. 145 § 1 i art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.). Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym nastąpiło zgodnie z art. 119 pkt 2 i art. 120 cyt. ustawy.