II SA/Gl 175/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk, Sędziowie Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.),, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant sekretarz sądowy Marta Zasoń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi A. N. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie zajęcia nieruchomości i wejścia na nieruchomość uchyla zaskarżone postanowienie oraz orzeka, że nie podlega ono wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Decyzją z dnia 18 kwietnia 2013 r. nr [...] Starosta [...] działając na podstawie art. 124 i art. 6 pkt 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami m. in. zezwolił Przedsiębiorstwu A Sp. z o.o. w W. na przeprowadzenie odcinka kanalizacji sanitarnej przez nieruchomość będącą własnością A. N. położoną w W. w rejonie ul. C., oznaczoną jako działka nr [...] o pow. [...] ha, k.m. 4 obręb R.. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzja ta została doręczona A. N. dnia 23 kwietnia 2013 r. Zawierała ona prawidłowe pouczenie co do terminu i sposobu wniesienia od niej odwołania. W piśmie z dnia 26 kwietnia 2013 r. skierowanym do Starosty [...], złożonym w Starostwie Powiatowym w W. dnia 26 kwietnia 2013 r. A. N. zwrócił się m. in. o zmianę ww. decyzji z dnia 18 kwietnia 2013 r. zarzucając, że została ona wydana "wbrew wszelkim przepisom o ustawie o własności prywatnej". Stwierdził nadto, że istnieje możliwość przeprowadzenia kanalizacji poza jego działką. Powołał się również na prawo złożenia odwołania od decyzji. Pismo to zostało potraktowane przez Starostę [...] jako odwołanie od decyzji z dnia 18 kwietnia 2013 r. i przesłane wraz z aktami w trybie art. 133 kpa Wojewodzie [...], który zwracając je organowi pierwszej instancji przy piśmie z dnia 1 lipca 2013 r. zwrócił uwagę, że powinno ono zostać uzupełnione przez stronę w trybie art. 64 § 2 kpa. Wojewoda [...] stwierdził, że z treści pisma A. N. z dnia 26 kwietnia 2013 r. nie wynika aby stanowiło ono odwołanie. Zostało ono bowiem skierowane do organu właściwego do zmiany decyzji w trybie art. 155 kpa i wyraźnie sformułowano w nim żądanie zmiany decyzji, jakkolwiek nie określono jej zakresu. Nadto organ odwoławczy stwierdził, że w dacie złożenia tego pisma objęta nim decyzja nie była ostateczna i przysługiwało od niej odwołanie. Stosując się do ww. stanowiska Wojewody [...] Starosta [...] pismem z dnia 11 lipca 2013 r. (doręczonym do rąk żony A. N. dnia 15 lipca 2013 r.) powołując się na treść "art. 62 § 2 kpa" wezwał A. N. do sprecyzowania żądania odnośnie decyzji tego organu z dnia 18 kwietnia 2013 r. pod rygorem pozostawienia zawartego w nim wniosku bez rozpoznania. Jednocześnie poinformowano A. N. na podstawie art. 9 kpa, że zmiana decyzji w trybie art. 155 kpa "na obecnym etapie postępowania jest niemożliwa, gdyż powołany przepis dotyczy zmiany decyzji ostatecznej, co w rozpatrywanym przypadku nie ma miejsca". Dnia 15 lipca 2013 r. w Starostwie Powiatowym w W. stawił się A. N. stwierdzając, że nie zgadza się na przeprowadzenie kanalizacji przez jego działkę. Decyzją z dnia 16 września 2013 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 155 kpa Starosta [...], po rozpatrzeniu wniosku A. N. odmówił zmiany ww. decyzji tego organu z dnia 18 kwietnia 2013 r. nr [...], gdyż na taką zmianę nie wyraziło zgody Przedsiębiorstwo A Sp. z o.o. w W.. W piśmie z dnia 20 września 2013 r. skierowanym do Wojewody [...] za pośrednictwem Starosty [...] A. N. wniósł od tej decyzji odwołanie, jak również od decyzji Starosty [...] z dnia 18 kwietnia 2013 r. Podniósł, że w 2010 r. inwestor zrezygnował z budowy odcinka kanalizacji po jego działce a on później zgody na realizację inwestycji nie wyraził. W szczególności nie wyraził takiej zgody w dniu 11 grudnia 2012 r. Jego podpis został podrobiony. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 28 listopada 2013 r. nr [...] wydanym na podstawie art. 123 i art. 134 w zw. z art. 129 § 2 kpa Wojewoda [...] stwierdził uchybienie terminu do wniesienia przez A. N. odwołania od decyzji Starosty [...] z dnia 18 kwietnia 2013 r. nr [...]. W uzasadnieniu postanowienia stwierdził, że objęta odwołaniem decyzja została doręczona A. N. dnia 23 kwietnia 2013 r., a więc termin do wniesienia od niej odwołania upłynął 7 maja 2013 r., gdy tymczasem zostało ono wniesione dopiero pismem z dnia 20 września 2013 r., które wpłynęło do organu pierwszej instancji 24 września 2013 r. Wnosząc odwołanie A. N. nie wniósł o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Zdaniem Wojewody za odwołanie nie mogło być uznane pismo A. N. z dnia 26 kwietnia 2013 r. gdyż zostało ono skierowane do Starosty [...], zaś na wezwanie o sprecyzowanie charakteru tego pisma strona nie udzieliła żadnej odpowiedzi. W konsekwencji pismo to zostało potraktowane i rozpatrzone jako wniosek o zmianę decyzji na podstawie art. 155 kpa. W skardze do sądu administracyjnego na powyższe postanowienie Wojewody [...] A. N. podtrzymał swoje wcześniejsze twierdzenia, iż nie zmienił swojego stanowiska co do braku zgody na przejście kanalizacji po jego działce. W tym względzie jego podpis na piśmie z dnia 11 grudnia 2012 r. został sfałszowany. Zarzucił, że w toku postępowania administracyjnego pracownicy Starostwa Powiatowego w W. nadużyli swoich uprawnień pozbawiając go prawa do korzystania z jego działki. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podkreślając, że treść skargi nie odnosi się do treści zaskarżonego postanowienia. W pismach procesowych z dnia 17 lutego 2014 r. i z dnia 15 maja 2014 r. skarżący odwołał się do sfałszowania jego podpisu na piśmie (zawiadomieniu) z dnia 11 grudnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zaskarżone postanowienie ostać się nie może albowiem zostało wydane z mającym wpływ na wynik sprawy naruszeniem art. 134 w zw. z art. 129 § 2 kpa, co skutkuje jego uchyleniem na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej ustawą p.p.s.a.). Jak to prawidłowo ustalił Wojewoda, a co znajduje potwierdzenie w przedstawionych Sądowi aktach administracyjnych decyzja Starosty [...] z dnia 18 kwietnia 2013 r. nr [...] została doręczona skarżącemu dnia 23 kwietnia 2013 r. Termin do wniesienia od niej odwołania upływał dla tej strony dnia 7 maja 2013 r. Zdaniem Sądu, wbrew stanowisku organu odwoławczego takie odwołanie zostało zawarte w piśmie skarżącego z dnia 26 kwietnia 2013 r., które też w tym dniu wpłynęło do Starostwa Powiatowego w W.. Odwołanie zostało zatem wniesione w terminie wynikającym z art. 129 § 2 kpa. W tym względzie należy podnieść, że zgodnie z art. 128 kpa "Odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadniania. Wystarczy, jeżeli z odwołania wynika, że strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji". Wymogi te z całą pewnością spełnia pismo A. N. z dnia 26 kwietnia 2013 r. Wynika z niego nie tylko, że jest on niezadowolony z obu decyzji, które zostały mu doręczone w dniu 23 kwietnia 2013 r. ale również z czego niezadowolenie to wynika. W końcowym zdaniu jest zresztą wprost mowa o odwołaniu. Zawartą w tym piśmie prośbę o zmianę decyzji należało zatem potraktować przy uwzględnieniu treści art. 8 i art. 9 kpa jako wniosek o jej zmianę – w następstwie rozpoznania odwołania. Nie może mieć przy tym istotnego znaczenia, że pismo to zostało zaadresowane do Starosty [...], w sytuacji gdy odwołanie wnosi się za pośrednictwem organu pierwszej instancji. W konsekwencji prawidłowo Starosta [...] przedstawił Wojewodzie akta w trybie art. 133 kpa celem rozpoznania odwołania. Niezrozumiałe było w takiej sytuacji stanowisko Wojewody zawarte w piśmie z dnia 1 lipca 2013 r. w przedmiocie potrzeby wyjaśnienia charakteru pisma A. N. z dnia 26 kwietnia 2013 r. Stanowisko to jest przy tym wewnętrznie sprzeczne gdy jednocześnie organ odwoławczy stwierdza, że objęta pismem decyzja nie ma przymiotu ostateczności, co wykluczało zastosowanie w sprawie trybu z art. 155 kpa. Takie też stanowisko zawarł organ pierwszej instancji w swoim piśmie do strony z dnia 11 lipca 2013 r. Nawet gdyby jednak przyjąć, że pismo A. N. z dnia 26 kwietnia 2013 r. wymagało doprecyzowania to skierowane do niego w tym przedmiocie przez Starostę [...] pismo z dnia 11 lipca 2013 r. było mało precyzyjne i tym samym nie spełniało wymogów wynikających z art. 8 i 9 kpa. Powinno ono bowiem zawierać wprost pytanie czy pismo strony z dnia 26 kwietnia należy traktować jako odwołanie od wymienionych w nim decyzji oraz pouczenie o konsekwencjach ewentualnych możliwych odpowiedzi oraz o przesłankach zmiany decyzji w trybie art. 155 kpa. Należy też zważyć, że za odpowiedź na to wezwanie organy powinny potraktować stanowisko A. N., które zostało ujawnione w protokole z dnia 15 lipca 2013 r. Wynika z niego, że nie wyraża on zgody na realizację kanalizacji na jego działce. Również wówczas pracownik organu pierwszej instancji powinien zapytać wprost A. N. czy wnosi odwołanie, czego nie uczynił. Podkreślić też trzeba, że organy widząc potrzebę wyjaśnienia zamiaru strony, w odniesieniu do odwołania wyrażonego w jej piśmie z dnia 26 kwietnia nie dostrzegły takiej potrzeby gdy chodzi o potraktowanie go jako wniosku o zmianę decyzji w trybie art. 155 kpa, którego to przepisu A. N. przecież nie wymienił. Pomimo tego uznano, że właśnie taki wniosek złożył i to w sytuacji gdy wcześniej zarówno Wojewoda jak i Starosta [...] zasadnie zwracali uwagę, że decyzje z dnia 18 i 19 kwietnia 2013 r. nie mają przymiotu ostateczności. To zaś oznaczało, że nie mogą być zmienione w trybie art. 155 kpa. Z powyższych względów brak było dostatecznych podstaw do przyjęcia, że pismo A. N. z dnia 26 kwietnia 2013 r. nie stanowiło odwołania. W konsekwencji należało też przyjąć, że zawarte w tym piśmie odwołanie zostało wniesione w terminie. Skutkuje to uchybieniem zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c w zw. z art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. Rozpoznając ponownie sprawę rozpozna Wojewoda [...] przedmiotowe odwołanie przyjmując, że zostało ono wniesione w terminie. W przedmiocie wykonalności zaskarżonego postanowienia orzeczono na podstawie art. 152 ustawy p.p.s.a.