II SA/Gl 176/08

PostanowienieWSA w Gliwicach2008-04-17

Skład orzekający: Referendarz sądowy Łukasz Strzępek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu, powinien zostać uwzględniony w całości, jeśli wnioskodawca posiada nieruchomość, z której nie czerpie żadnych korzyści, ale która nie jest niezbędna do jego egzystencji?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu, zasługuje na częściowe uwzględnienie. Skarżący powinien zostać zwolniony od kosztów sądowych ze względu na niski dochód i brak możliwości ponoszenia tych kosztów. Jednakże, wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ skarżący jest właścicielem nieruchomości, która nie jest niezbędna do jego egzystencji, a jej zbycie lub obciążenie mogłoby przynieść dochód pozwalający na pokrycie kosztów zastępstwa procesowego.
Stan faktyczny
Skarżący M. T. złożył skargę na decyzję Wojewody dotyczącą odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną. W związku z ustaleniem wartości przedmiotu zaskarżenia, skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi. W odpowiedzi, skarżący zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu, przedstawiając swoją trudną sytuację materialną (niski dochód z renty, brak oszczędności). Wskazał jednak, że jest właścicielem nieruchomości gruntowej, z której nie czerpie żadnych korzyści.
Rozstrzygnięcie
1) zwolniono skarżącego od kosztów sądowych, 2) oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie (ustanowienie adwokata z urzędu).

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. T. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu postanawia: 1) zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2) oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie W związku z pismem skarżącego z dnia [...]r. ustalono wartość przedmiotu zaskarżenia na kwotę [...] zł, a wobec tego, na podstawie § 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) ustalono, że wpis od skargi wynosi [...] zł. Skarżący wezwany do jego uiszczenia, w piśmie procesowym z dnia [...]r. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu, dołączając druk urzędowego formularza PPF. Wynika z niego, że M.T. jest osobą samotnie prowadzącą gospodarstwo domowe, utrzymującą się z renty inwalidzkiej otrzymywanej w kwocie [...] zł netto miesięcznie. W skład jego majątku poza częścią budynku, w którym zamieszkuje wchodzi również nieruchomość gruntowa o pow. [...] ha położona w A. Wnioskodawca nie posiada żadnych oszczędności ani środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych, nie jest również właścicielem przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Rozpoznając przedmiotowy wniosek zważono co następuje: Przepis art. 199 P.p.s.a. konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 §2 ustawy p.s.a.). Z przepisu art. 246 §1 pkt. 1 wynika z kolei, że przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym może nastąpić wówczas, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W kontekście okoliczności wskazanych przez skarżącego stwierdzić trzeba, że jego wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługiwał na częściowe uwzględnienie. M.T. jest osobą uzyskująca stosunkowo niski dochód, który co prawda pozwala na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, nie mniej jednak jego wysokość wyklucza w zasadzie dokonywanie oszczędności, co pozwoliłoby na poniesienie pełnych kosztów postępowania sądowego. Niepodobna wobec tego oczekiwać, że będzie on w stanie uiścić wpis od skargi w kwocie [...] zł, co stanowiłoby ponad połowę jego miesięcznego dochodu, jak również ponieść pozostałe koszty sądowe. W takiej sytuacji uzasadnione jest zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych w całości. Analiza stanu majątkowego M. T. ujawniła jednakże, że jest on właścicielem nieruchomości położonej w A., która jest obecnie zagospodarowana jako łąka. Nie płaci on podatku rolnego od wspomnianego gruntu i nie otrzymuje z tytułu jego posiadania żadnych pożytków. Taka sytuacja stawia jednak pod znakiem zapytania celowość utrzymywania składnika majątku, z którego skarżący nie czerpie żadnych korzyści. Oceniając bowiem wniosek o prawo pomocy w zakresie całkowitym sytuacja materialna wnioskodawcy podlega bardzo rygorystycznej ocenie, uwzględniającej wszelkie okoliczności związane ze statusem materialnym takiej osoby. Stwierdzenie, że w majątku ubiegającego się o prawo pomocy znajdują się rzeczy, które nie są niezbędne do egzystencji, a których zbycie lub obciążenie mogłoby przynieść określony dochód wyklucza uwzględnienie takiego wniosku w całości. Jeżeli uwzględni się przy tym fakt, iż przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu oznacza opłacenie ze środków publicznych kosztu usług takiego pełnomocnika, to w świetle okoliczności zaistniałych w niniejszej sprawie należało stwierdzić, że w tym zakresie wniosek M. T. nie zasługiwał na uwzględnienie. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności postanowiono jak w sentencji w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt. 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło