II SA/Gl 1768/13
PostanowienieWSA w Gliwicach2014-01-03
Skład orzekający: Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna skarżącego, uwzględniająca dochody rodziny, wydatki na utrzymanie, spłatę kredytu hipotecznego zaciągniętego na potrzeby osoby trzeciej oraz udzielanie wsparcia finansowego członkom rodziny, uzasadnia całkowite lub częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Sytuacja materialna skarżącego uzasadnia jedynie częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Rodzina dysponuje łącznym dochodem miesięcznym w wysokości ok. 5000 zł netto, a po odliczeniu podstawowych wydatków i spłaty kredytu (zaciągniętego na potrzeby osoby trzeciej) pozostaje ok. 1000 zł. W związku z tym, oczekiwanie uiszczenia pełnej kwoty wpisu mogłoby uniemożliwić skarżącemu dochodzenie swoich praw. Jednakże, biorąc pod uwagę dochody i charakter ich źródeł, skarżący jest w stanie uiścić 200 zł wpisu od skargi.Stan faktyczny
Skarżący R. M. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych w kwocie 500 zł, wskazując na trudną sytuację materialną swojej trzyosobowej rodziny, obejmującą świadczenie emerytalne i wynagrodzenie żony, a także wsparcie finansowe dla potomstwa. Przedstawił dokumenty dotyczące dochodów i wydatków, w tym spłatę kredytu hipotecznego zaciągniętego na potrzeby córki. Referendarz sądowy ocenił sytuację materialną skarżącego i postanowił o częściowym zwolnieniu od kosztów.Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącego z wpisu od skargi w kwocie powyżej 200 zł i oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 3 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wykonanych robót budowlanych w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: 1) zwolnić skarżącego z wpisu od skargi w kwocie powyżej 200 (dwieście) zł, 2) oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie
Skarżący R. M., po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 500 zł, na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych.
We wniosku skarżący zaznaczył, że wraz z żoną i małoletnią córką prowadzi wspólne gospodarstwo domowe zamieszkując w budynku mieszkalnym w lokalu o pow. 68 m2 (współwłasność budynku w ½). Skarżący podkreślił, że nie posiada żadnych innych nieruchomości, oszczędności papierów wartościowych ani też przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro. Źródłem utrzymania się jego rodziny jest uzyskiwane przezeń świadczenie emerytalne w kwocie 2868 zł brutto miesięcznie oraz wynagrodzenie za pracę jego małżonki w wysokości 2550 zł brutto miesięcznie. Wnioskodawca zaznaczył również, że udziela wsparcia finansowego swojemu potomstwu z pierwszego małżeństwa oraz synowi żony w poprzedniego związku, zaś bieżące wydatki pochłaniają niemalże cały dochód. Na wezwanie referendarza sądowego skarżący nadesłał szereg dokumentów obrazujących poziom oraz strukturę ponoszonych przezeń wydatków.
W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje:
Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może zostać przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej ustawy, prawo pomocy może być udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym.
Przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim oraz swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Oceniając sytuację materialną R. M. przez pryzmat wskazanych wyżej przepisów stwierdzono, że sytuacja majątkowa skarżącego uzasadnia jedynie częściowe uwzględnienie złożonego przezeń wniosku.
Przede wszystkim należy zwrócić uwagę na to, że trzyosobowe gospodarstwo domowe, w którym skarżący przebywa dysponuje łącznym, miesięcznym dochodem w wysokości niemalże 5000 zł netto miesięcznie (dokładnie zaś, w oparciu o nadesłane dokumenty obrazujące dochód żony wnioskodawcy w listopadzie oraz jego emeryturę w grudniu jest to kwota 4898 zł).
Wydatki na usługi telekomunikacyjne, dostawy wody, energii elektrycznej, opłacenie TV satelitarnej oraz ubezpieczenie kształtują się na poziomie około 1000 zł. Oprócz tego skarżący udokumentował fakt spłaty zaciągniętego kredytu hipotecznego w wysokości 2160 zł miesięcznie, jednakże, jak sam przyznał w druku formularza, pożyczka ta została zaciągnięta na potrzeby osoby trzeciej – córki z poprzedniego małżeństwa. Oznacza to, że do dyspozycji skarżącego i jego rodziny pozostaje kwota około 1000 zł. W takiej sytuacji oczekiwanie, że wnioskodawca zdobędzie kwotę 500 zł na opłacenie wpisu od skargi w pełnej wysokości mogłoby doprowadzić go do konieczności rezygnacji ochrony swoich praw na drodze sądowej. Jednakże, mając na uwadze wysokość uzyskiwanych przezeń dochodów a także charakter ich źródeł uznano, że wnioskodawca będzie w stanie uiścić kwotę 200 zł tytułem wpisu od skargi oraz ponieść pozostałe koszty sądowe. Pamiętać bowiem trzeba, że koszty sądowe maja charakter daniny o charakterze publicznym, a tym samym tylko osoby znajdujące się w wyjątkowo trudnej sytuacji materialnej mogą liczyć na zwolnienie z obowiązku ich ponoszenia. Fakt udzielania pomocy członkom swojej rodziny nie stanowi dostatecznego usprawiedliwienia dla odstąpienia od pobrania tych kosztów, tym bardzie, że po pierwsze ich wysokość, w porównaniu z dochodem skarżącego nie jest znacząca, a po wtóre, co do zasady maja one charakter jednorazowy, a co za tym idzie możliwe jest podjęcie kroków zmierzających do zabezpieczenia stosownych środków na ten cel.
Mając na względzie wszystkie przywołane wyżej okoliczności postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., w związku z art. 246 §1 pkt 2 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło