II SA/Gl 177/05

WyrokWSA w Gliwicach2006-02-24

Skład orzekający: Bonifacy Bronkowski, Barbara Brandys-Kmiecik, Elżbieta Kaznowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej ma obowiązek badać rzeczywisty tytuł prawny inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, jeśli inwestor złożył oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością?
Ratio decidendi
Organ administracji architektoniczno-budowlanej nie ma obowiązku badania rzeczywistego tytułu prawnego inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, jeśli inwestor złożył oświadczenie pod rygorem odpowiedzialności karnej. Zgodnie z przepisami Prawa budowlanego, inwestor składa oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością, a jego niezgodność ze stanem faktycznym jest zagrożona odpowiedzialnością karną. Nawet jeśli prawo do dysponowania nieruchomością jest kwestionowane w innych postępowaniach, organ wydający pozwolenie na budowę nie ma podstaw do odmowy wydania decyzji tylko z tego powodu, oceniając legalność decyzji według stanu prawnego z daty orzekania przez organy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Z. M. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty o pozwoleniu na budowę budynku jednorodzinnego dla E. S. Skarżący kwestionował prawo inwestorki do dysponowania nieruchomością, twierdząc, że akt notarialny jest wadliwy i toczy się postępowanie o zwrot nieruchomości. Organ administracji i sąd uznały, że inwestorka złożyła wymagane oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością, a organ nie ma obowiązku badania jego zgodności ze stanem faktycznym.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy NSA Bronkowski, Asesor WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Protokolant sekr. sąd. Elwira Massel, po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi Z. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę oddala skargę Przedkładając decyzję z dnia 10 września 2004 r. ustalającą warunki zabudowy dla budowy budynku jednorodzinnego w Z. przy ulicy [...], E. S. wystąpiła w dniu [...] 2004 r. z wnioskiem o pozwolenie na budowę wymienionego powyżej budynku jednorodzinnego na działce nr [...] k.m. obr. Z. i [...] k.m. obr. Z.. Decyzją z dnia [...] r. Starosta w Z. zatwierdził projekt budowlany i udzielił E. S. pozwolenia na budowę budynku jednorodzinnego na działkach nr ew. [...] mapa 23 i 397 mapa 25, położonych w Z. przy ulicy [...]. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia przywołał przepisy art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t. jedn. Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego. W krótkim uzasadnieniu wyjaśnił, że przedmiotowa budowa zgodna jest z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Z., zaś przedłożony projekt uzyskał wymagane pozwolenia, uzgodnienia i opinie a strona wykazała tytuł prawny do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Odwołanie od tej decyzji wniósł Z. M.. Wskazując na wadliwość tej decyzji wniósł o jej uchylenie. Podkreślił, że inwestorka E. S. stwierdzając, iż posiada tytuł prawny do dysponowania nieruchomością objętą zabudową dokonała poświadczenia nieprawdy z uwagi na wadliwy akt notarialny. Wyjaśnił, że w stosunku do przedmiotowej nieruchomości od lat toczy się postępowanie administracyjne w sprawie jej zwrotu, dlatego też jej sprzedaż inwestorce przez Urząd Miejski w Z. należy oceniać jako przestępstwo dokonane przez niefachowych urzędników. Dodał także, że o istniejącym stanie faktycznym informował Wydział Architektury miejscowego Urzędu, ale nie został on zupełnie uwzględniony w procesie udzielenia inwestorce pozwolenia na budowę. Rozpatrując wniesione odwołanie, Wojewoda [...], powodując się na art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 80 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016), utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu wyjaśnił, że zgodnie z art. 32 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył wniosek wraz z wymaganymi dokumentami, wśród których jest oświadczenie o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Inwestorka E.S. złożyła wymagane oświadczenie pod rygorem odpowiedzialności karnej. Żaden przepis prawa budowlanego nie upoważnia organu do badania zgodności tego oświadczenia ze stanem faktycznym, podobnie jak nie obliguje organu do zobowiązania inwestora do przedkładania innych dokumentów poświadczających prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Wobec ustalenia, że dla wnioskowanej inwestycji ustalono warunki zabudowy (decyzją z dnia 10 września 2004 r.) oraz przedłożono niezbędne dokumenty dla uzyskania pozwolenia na budowę, nie stwierdzono, by organ pierwszej instancji nie dopełnił obowiązków wynikających z obowiązujących przepisów, dlatego też orzeczono jak w sentencji. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniósł Z. M.. Stwierdzając wydanie decyzji z naruszeniem prawa wnioskował o jej uchylenie względnie stwierdzenie jej nieważności oraz zasądzenie kosztów postępowania. Podniósł, że podstawowym problemem w sprawie jest prawo własności działek, których dotyczy kwestionowane pozwolenie na budowę. Wyjaśnił, że w tej sprawie prowadzone jest postępowanie także przez Prokuraturę Rejonową w Z.. Przedstawiając dotychczasowe postępowanie w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości J.T., zwrócił uwagę na niekompetencję urzędników oraz podkreślił, że w takim stanie rzeczy nie mogło dojść do skutecznego sprzedania tej nieruchomości przez Urząd Miasta w Z.. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wnosząc o oddalenie skargi w całości, podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 24 lutego 2006 r. skarżący podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w skardze. Dodał, iż obecnie toczy się postępowanie w sprawie unieważnienia umowy sprzedaży przedmiotowej nieruchomości, na dowód czego okazał postanowienie Sądu Rejonowego w Z. o zabezpieczeniu roszczenia o unieważnienie umowy sprzedaży z dnia [...] 2005 r. Uczestniczka postępowania E. S. wnosząc o oddalenie skargi, oświadczyła, że działkę zakupiła od Gminy Z. i jest jej właścicielką, zaś własność ujawniona jest w księdze wieczystej, której odpis przedłożyła. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując sprawę zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd nie stwierdził bowiem, wbrew stanowisku skarżącego naruszenia prawa procesowego, jak i naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na ostateczne rozstrzygnięcie. W tym miejscu należy wyjaśnić skarżącemu, że sądy administracyjne sprawując kontrolę działalności administracji publicznej, zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) dokonują jej pod względem zgodności z prawem. W niniejszej sprawie należy wskazać, że w dacie orzekania przez organy administracyjne, po przedstawieniu decyzji ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku jednorodzinnego na działkach [...],[...] i [...] położonych w Z. przy ulicy S. oraz złożeniu wymaganych dokumentów inwestorka E. S. uzyskała wnioskowaną decyzję zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę określonego powyżej budynku jednorodzinnego. Materialnoprawną podstawę tego rozstrzygnięcia stanowiły art. 28, 32, 33, art. 34 ust. 4 i 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Jedynym zarzutem podnoszonym przez skarżącego, zarówno w odwołaniu jak i w skardze, jest niespełnienie przez inwestorkę warunku wymienionego w art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego. Stosownie do brzmienia tego przepisu pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Zdaniem skarżącego inwestorka w złożonym oświadczeniu poświadczyła nieprawdę, gdyż posługuje się wadliwym aktem notarialnym. Zgodnie z art. 33 ust. 2 pkt 2 cytowanego powyżej prawa budowlanego do wniosku o pozwolenie na budowę inwestor powinien załączyć dowód stwierdzający prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Jak należy rozumieć prawo do dysponowania nieruchomością określa art. 3 pkt 11 wymienionej ustawy. Zgodnie z nim jest to tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego jak umowy najmu czy dzierżawy, jeżeli wynika z nich prawo użycia nieruchomości na cele budowlane. Podobnie prawo to określił wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 1986 r. sygn. akt IV SA 200/88 (ONSA z 1986 r. nr 2, poz. 56). Jeżeli inwestor spełni wszystkie wymogi określone w art. 32 ust. 4 i art. 35 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Zatem w przedmiotowej sprawie, skoro inwestorka E.S. złożyła wniosek o wydanie pozwolenia na budowę w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy dołączając do niego niezbędne dokumenty w postaci projektu budowlanego wraz z wymaganymi uzgodnieniami i opiniami oraz oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane właściwy organ, czyli w tym przypadku starosta powiatowy nie może odmówić wydania decyzji pozwolenia na budowę. Od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718) czyli od dnia 11 lipca 2003 r. o istnieniu prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane stwierdza inwestor w formie oświadczenia sporządzonego według wzoru określonego w § 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 czerwca 2003 r. w sprawie wzorów wniosku o pozwolenie na budowę, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i decyzji o pozwoleniu na budowę (Dz. U. Nr 120, poz. 1127). Złożenie zaś oświadczenia o dysponowaniu prawem do wykorzystania nieruchomości na cele budowlane niezgodnego ze stanem rzeczywistym zagrożone jest odpowiedzialnością karną na podstawie art. 233 kodeksu karnego. Oświadczenie takie zostało przez inwestorkę złożone i przedstawione. Należy podkreślić, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, nawet jeżeli w trakcie postępowania o pozwolenie na budowę, wykazane w sposób niewadliwy prawo do dysponowania nieruchomością jest kwestionowane, także w postępowaniu przed sądem powszechnym, organ rozpoznający sprawę nie ma podstaw do wydania decyzji odmownej tylko z tego powodu (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 marca 1992 r. sygn. akt IV SA 1394/91, ONSA 1993, Nr 4, poz. 56). Sytuacja taka ma miejsce w przedmiotowej sprawie, gdzie skarżący oprócz kwestionowania złożonego oświadczenia w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego, uruchomił także postępowanie karne – przed miejscową prokuraturą oraz postępowanie cywilne. W trakcie tego ostatniego postępowania wydane zostało postanowienie o zabezpieczeniu roszczenia o unieważnienie umowy sprzedaży kwestionowanych działek, ale nastąpiło to już po dacie wydania zaskarżonej decyzji. Zatem fakt ten nie mógł mieć wpływu na ocenę legalności zaskarżonej decyzji pozwolenia na budowę, gdyż dokonując oceny legalności decyzji sąd dokonuje tego uwzględniając stan prawny z daty orzekania przez organy. Dokonując takiej oceny Sąd nie stwierdził naruszenia prawa. Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjnym nie dopatrzywszy się w postępowaniu organów administracyjnych naruszenia prawa, stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło