II SA/Gl 177/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek Sędzia NSA Ewa Krawczyk Protokolant starszy referent Anna Trzuskowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi J. P. i M. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podziału nieruchomości oddala skargę. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] roku Naczelnik Wydziału Geodezji i Kartografii Urzędu Miasta J. działający z upoważnienia Prezydenta Miasta J. po rozpatrzeniu wniosku Spółdzielni [...] w likwidacji z siedzibą w J. zaopiniował pozytywnie wstępny projekt podziału nieruchomości stanowiącej własność Gminy Miasta J., w użytkowaniu wieczystym [...] Spółdzielni Mieszkaniowej imienia J. K. w J., oznaczonej w ewidencji gruntów działką nr [...] obręb [...], dla której Sąd Rejonowy w J. prowadzi księgę wieczystą KW numer [...]. Postanowieniem z dnia [...] roku nr [...] Naczelnik Wydziału Geodezji i Kartografii Urzędu Miasta J. działający z upoważnienia Prezydenta Miasta J. zawiesił na żądanie wnioskodawcy postępowanie podziałowe. Pismem z dnia [...] 2006 roku J. i M. P. wnieśli zażalenie na postanowienie organu pierwszej instancji z dnia [...] roku do [...] Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K., który przekazał przedmiotowe zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K.. Pismem z dnia [...] 2006 roku Kolegium zgodnie z właściwością przekazało zażalenie skarżących Prezydentowi Miasta J., który pismem z dnia [...] 2006 roku, zgodnie z art. 133 kpa przesłał zażalenie wraz z aktami Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu. W zażaleniu skarżący zakwestionowali zasadność zaproponowanego podziału nieruchomości, który ich zdaniem spowoduje ograniczenie dostępu do drogi publicznej. Ponadto zakwestionowali fakt, iż nie zostali uznani stronami postępowania podziałowego. Wskazali, że o postanowieniu dowiedzieli się w dniu [...] 2006 roku, co w ich ocenie skutkuje zachowaniem terminu do wniesienia zażalenia. Organ odwoławczy - Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. zaskarżonym w niniejszym postępowaniu postanowieniem, stwierdziło niedopuszczalność zażalenia, powołując się na art.. 134 w związku z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu wskazano, że z przepisów art. 97 i 98b ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz.U. z 2004 roku, Nr 261, poz. 2603 z późn. zm.) wynika, iż w zasadzie o tym, w jaki sposób będzie podzielona nieruchomość, decyduje jej właściciel. Jeżeli projektowany podział nieruchomości jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, nikt poza właścicielem nieruchomości albo użytkownikiem wieczystym nie może decydować o sposobie przebiegu granic działek na jego nieruchomości. Ponadto organ odwoławczy stwierdził, że osoba nie będąca właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nie może być stroną postępowania podziałowego, a co za tym idzie nie może skutecznie ani uczestniczyć w tym postępowaniu, ani przeciwdziałać zatwierdzeniu projektu podziału, gdyż nie jest strona w rozumieniu art. 28 kpa, w myśl którego stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny w rozumieniu powołanego przepisu musi być rozumiany jako interes materialnoprawny – musi być norma prawna określająca w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do konkretnego podmiotu możliwość wydania określonego aktu. Z przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami normujących postępowanie podziałowe nie wynika, aby stronami tego postępowania mieli być właściciele nieruchomości sąsiednich. Stronami tego postępowania, mającymi interes prawny są tylko te podmioty, którym ustawa daje legitymacje do wszczęcia postępowania podziałowego tj. właściciel lub użytkownik wieczysty. Zatem właściciele nieruchomości sąsiednich nie maja takiego przymiotu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący zarzucili powyższemu postanowieniu naruszenie art. 28 kpa oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Skarżący wskazali, iż działka nr [...] stanowi drogę, której odnogą jest ciąg pieszo – jezdny, stanowiący łącznik ul. [...] z ul. [...]. Wydzielenie ciągu pieszo jezdnego z całości działki [...] i sprzedaż osobie prywatnej spowodowałoby likwidacje komunikacji pomiędzy dwoma drogami osiedlowymi oraz uniemożliwiło dojście do posesji skarżących. W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając skargę Sąd badał zatem, czy zaskarżone postanowienie wydane zostało zgodnie z przepisami prawa obowiązującymi w dacie jego wydania. Sąd badał również, czy stan faktyczny istniejący w dacie wydania zaskarżonego aktu dawał organom podstawę do zastosowania odpowiednich przepisów prawa. Zaskarżone postanowienie wydane zostało na podstawie art. 134 kpa i oparte zostało na ustaleniu przez organ odwoławczy, że skarżącym nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu podziałowym. Takie ustalenie spowodowało, że organ odwoławczy nie rozpoznawał zażalenia co do meritum sprawy. Z tych powodów również i Sąd rozpoznając skargę w niniejszym postępowaniu ograniczył się do badania legalności zaskarżonego postanowienia, nie kontrolując merytorycznie poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji. Badając w takim zakresie zgodność zaskarżonego postanowienia z przepisami prawa Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa, które mogłoby skutkować uchyleniem względnie stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu. Zgodnie z art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Stroną jest więc każdy, kto twierdzi wobec organu administracyjnego, że postępowanie administracyjne dotyczy jego interesu prawnego (obowiązku lub uprawnienia), albo kto żąda czynności organu, powołując się na istniejący, zdaniem jego, interes prawny lub obowiązek. "Interes prawny", którego istnienie warunkuje przyznanie osobie przymiotu strony w określonej sprawie, powinien bezpośrednio dotyczyć sfery prawnej podmiotu. Brak bezpośredniości wpływu sprawy na sferę prawną osoby nie pozwala na uznanie jej za stronę (por. m.in.: wyr. NSA z dnia 23 maja 1994 r., I SA 979/93, ONSA 1995, nr 1, poz. 50). Interes prawny powinien znajdować oparcie w przepisach prawa materialnego, zarówno administracyjnego jak i cywilnego. W przypadku podziału nieruchomości na podstawie przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami o zatwierdzenie projektu podziału nieruchomości może wystąpić jej właściciel, współwłaściciel, użytkownik wieczysty lub współużytkownik wieczysty, gdyż tylko te podmioty są władne dysponować nieruchomością w ramach przysługującego im prawa, mają więc interes prawny, aby żądać czynności organu. Podmioty te są tym samym stronami postępowania administracyjnego. Z powyższego wynika, że właściciele nieruchomości sąsiednich nie mają przymiotu strony w tym postępowaniu. Jest bowiem zasadą , że właściciele działek sąsiednich nie są stronami postępowania podziałowego działki nie będącej ich własnością (por. NSA w wyroku z dnia 26 października 2001r sygn. akt II SA/Ka 287/00). Właściciele działek sąsiednich mają wyłącznie interes faktyczny, jako osoby bezpośrednio zainteresowane rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, które nie mogą tego interesu poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającego stanowić podstawę skierowania żądania określonych czynności organu administracyjnego. Należy wskazać, iż postępowanie podziałowe nie zostało zakończone prawomocną decyzją, zostało w nim wydane jedynie postanowienie opiniujące pozytywnie wstępny projekt podziału nieruchomości. Nadto postępowanie to zostało zawieszone postanowieniem organu pierwszej instancji z dnia [...] roku. Taka sytuacja dodatkowo potwierdza, że znajdujące się w obrocie prawnym postanowienie opiniujące wstępny projekt podziału pozostaje bez wpływu na interes prawny skarżących. W postępowaniu podziałowym właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości sąsiedniej miałby interes prawny w rozumieniu art. 28 kpa, ale tylko wówczas, gdyby w toku postępowania podziałowego doszło do wzruszenia lub naruszenia granic jego działki. Mogłoby to mieć miejsce np. w sytuacji wznowienia lub zmiany granic działki podlegającej podziałowi. Tymczasem w niniejszej sprawie sytuacja taka nie ma miejsca, gdyż podział dokonywany jest w obrębie działki nr [...] i nie wykracza poza jej teren. Tym samym pozostaje bez wpływu na interes prawny właścicieli działek sąsiednich, w tym skarżących. Mając na uwadze powyższe Sąd nie uwzględnił skargi, a zatem podlegała ona oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej p.s.a. Niezależnie od powyższego wskazać przyjdzie na uchybienia proceduralne organu odwoławczego, które jednak pozostają bez istotnego wpływu na wynik sprawy, co w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.s.a. nie uzasadniało uchylenia zaskarżonego postanowienia. Otóż zdaniem Sądu organ odwoławczy dokonując wstępnego badania dopuszczalności zażalenia w pierwszej kolejności winien był zbadać jego terminowość. Gdyby doszedł do wniosku, że zażalenie wniesione zostało z uchybieniem terminu (co zdaje się wynikać z akt sprawy) to winien był wydać postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. W niniejszej sprawie o tyle pozostaje to bez wpływu na wynik sprawy, że postanowienia takie również znalazłoby oparcie w treści art. 134 kpa. Gdyby jednak stwierdzono, że zażalenie wniesione zostało w terminie lub gdyby przywrócono termin do wniesienia zażalenia, wtedy należało rozważyć, czy nie zachodzą przesłanki do wydania postanowienia na zasadzie art. 138 § 1 pkt 3 kpa. Te uchybienia, jak już wyżej wspomniano, nie miały jednak istotnego wpływu na wynik sprawy, gdyż w efekcie każde z wymienionych rozstrzygnięć i tak nie doprowadziłoby do merytorycznego rozpoznania zażalenia skarżących.