II SA/Gl 177/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Taniewska - Banacka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 18 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu B. W. od postanowienia Referendarza sądowego z dnia 2 czerwca 2011 r. w sprawie ze skargi B. W. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia na postanowienie w sprawie dokonania oceny stanu technicznego obiektu postanawia: 1. zwolnić skarżącego z kosztów sądowych, 2. przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego z urzędu. W odpowiedzi na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 17 marca 2011 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]r., nr [...] B. W. złożył pismo z dnia [...]r. wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych w postaci wpisu od skargi. W uzasadnieniu skarżący wskazał na swą trudną sytuację materialną wynikającą z braku "jakichkolwiek środków materialnych do życia", co powoduje ograniczenia w dochodzeniu praw przed sądem. Dodatkowo z treści pisma wynika, że strona utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego przez konkubinę, z którą skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Załączono również dokumenty obrazujące poziom miesięcznych kosztów utrzymania. W związku z powyższym pismem, na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 11 kwietnia 2011 r., skarżący został wezwany do wypełnienia i nadesłania do tutejszego Sądu wniosku o przyznanie prawa pomocy sporządzonego na urzędowym formularzu PPF w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W przesłanym formularzu, w którym skarżący wniósł zarówno o zwolnienie od kosztów sądowych, jak i o ustanowienie radcy prawnego, ponownie złożono oświadczenie o braku własnego dochodu, a dodatkowo skarżący podał, że posiada status osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku, jest właścicielem nieruchomości rolnej o pow. [...]ha oraz studwudziestoletniego domu mieszkalnego, nie dysponuje zasobami pieniężnymi ani też przedmiotami, których wartość przekraczałaby 3.000 (trzy tysiące) euro. Ponadto potwierdzono, że ze skarżącym zamieszkuje wspólnie konkubina L. R., która osiąga stały dochód w wysokości 1.300 (jeden tysiąc trzysta) złotych netto. Natomiast rodzina zapewnia skarżącemu wsparcie materialne w postaci płodów rolnych. Rozpatrując złożony wniosek Referendarz sądowy wezwaniem z dnia 5 maja 2011 r. zobowiązał stronę do udokumentowania aktualnej wysokości dochodu uzyskiwanego przez zamieszkującą wraz ze skarżącym i prowadzącą z nim wspólne gospodarstwo domowe osobę, co skarżący uczynił przesyłając stosowny dokument wystawiony przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w C. Następnie, postanowieniem z dnia 2 czerwca 2011 r. Referendarz zwolnił skarżącego od wpisu od skargi, jednak oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie. W uzasadnieniu podniesiono, że zasadniczym wydatkiem na tym etapie postępowania jest wpis od skargi, a zatem - z uwagi na sytuację materialną wnioskodawcy - uzasadnione jest zwolnienie go od poniesienia tej opłaty sądowej. W pozostałym zakresie natomiast odmówiono przyznania prawa pomocy z uwagi na fakt, że skarżący nie znajduje się w sytuacji skutkującej niemożliwością ponoszenia jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Na taką ocenę stanu majątkowego B. W. wpływa fakt, że zamieszkująca wraz ze skarżącym osoba uzyskuje stały dochód oraz, że otrzymuje on wsparcie rodziny w postaci płodów rolnych z prowadzonego przez nich gospodarstwa. W piśmie z dnia [...]r. B. W. zaskarżył powyższe postanowienie w całości i wniósł o jego uchylenie. Podtrzymał również wniosek w części dotyczącej ustanowienia pełnomocnika procesowego z urzędu. W uzasadnianiu podkreślił, że posiadana przez niego ziemia nie przynosi żadnej "towarowej produkcji", a dochód konkubiny nie może być traktowany jak jego własny. Ponadto wskazał na dolegliwości związane z przebytą operacją kręgosłupa i na ponoszone przez niego dodatkowo koszty leczenia. Ponieważ w sprzeciwie powołano się na nową okoliczność, która nie była wcześniej podnoszona przez skarżącego, na podstawie zarządzenia Sędziego Sprawozdawcy z dnia 30 czerwca w 2011 r. B. W. został wezwany do nadesłania dokumentów uprawdopodabniających ponoszenie przez niego stałych wydatków związanych z leczeniem. Na wezwanie powyższe, prawidłowo doręczone skarżącemu w dniu 6 lipca 2011 r., nie otrzymano odpowiedzi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm. - zwana dalej p.p.s.a.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. W dniu [...]r. strona wniosła sprzeciw od postanowienia Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 2 czerwca 2011 r., który nie został przez Sąd odrzucony, a zatem powyższe postanowienie utraciło moc. W świetle art. 199 p.p.s.a., zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Natomiast intencją wprowadzenia przepisów dotyczących prawa pomocy było stworzenie możliwości dochodzenia swoich praw przed sądem osobom, które znajdując się w trudnej sytuacji finansowej nie mogą uiścić kosztów sądowych. Instytucja ta, stanowiąca wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania, może być stosowana w zakresie całkowitym lub częściowym (art. 245 § 1 i 2 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W tym przypadku - stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. - przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Analiza sytuacji materialnej B. W. prowadzi do przekonania, że została spełniona przesłanka przewidziana w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., a zatem jego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zasługuje na uwzględnienie. Z akt sprawy wynika bowiem, że skarżący jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, nie posiada sam stałego dochodu, a ziemia, której jest właścicielem nie jest uprawiana. Jednym źródłem utrzymania jest dochód konkubiny. Sąd nie podziela wprawdzie przekonania skarżącego, że dochód ten nie powinien być brany pod uwagę przy ocenie jego sytuacji materialnej, jednak kwota dochodu osiąganego przez gospodarstwo domowe prowadzone przez B. W. oraz L. R., po odjęciu wskazanych przez skarżącego kosztów utrzymania, jest na tyle niska, że pozwala to na przyjęcie, iż skarżący nie jest zdolny ponieść kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Również fakt, że B. W. nie wykazał ponoszonych przez siebie dodatkowo wydatków na leczenie nie zmienia oceny Sądu w tym zakresie. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 16 § 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.