II SA/Gl 177/22
WyrokWSA w Gliwicach2022-06-10
Skład orzekający: Grzegorz Dobrowolski, Tomasz Dziuk, Artur Żurawik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy projektowany podział nieruchomości, w wyniku którego jedna z nowo wydzielonych działek ma uzyskać dostęp do drogi publicznej poprzez działkę sąsiednią, która nie posiada statusu drogi publicznej, ale jest przeznaczona pod drogi publiczne w planie miejscowym, jest zgodny z prawem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że projektowany podział nieruchomości, w wyniku którego jedna z nowo wydzielonych działek miałaby uzyskać dostęp do drogi publicznej poprzez działkę sąsiednią, która nie posiada formalnego statusu drogi publicznej, nie jest zgodny z prawem. Nawet jeśli działka sąsiednia jest przeznaczona pod drogi publiczne w planie miejscowym, brak formalnego statusu drogi publicznej oraz brak tytułu prawnego do korzystania z niej przez wnioskodawcę uniemożliwiają zapewnienie wymaganego dostępu. Nie można również warunkowo zatwierdzić podziału poprzez ustanowienie służebności na gruncie cudzym.Stan faktyczny
Skarżący T. B. złożył wniosek o podział nieruchomości w celu wydzielenia dwóch działek. Organ pierwszej instancji negatywnie zaopiniował projekt podziału z powodu braku dostępu do drogi publicznej dla jednej z projektowanych działek. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów dotyczących dostępu do drogi publicznej oraz możliwości ustanowienia służebności drogowej.Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędziowie Asesor WSA Tomasz Dziuk (spr.), Sędzia WSA Artur Żurawik, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 10 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi T. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia 15 listopada 2021 r. nr SKO.4104.80.2021 w przedmiocie opinii wstępnego projektu podziału nieruchomości oddala skargę.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 15 listopada 2021 r. nr SKO.4104.80.2021 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza L. z dnia 23 lipca 2021 r. nr [...] negatywnie opiniujące wstępny projekt podziału nieruchomości położonej w L., oznaczonej na karcie mapy nr [...] obręb S. jako działka nr [...] o pow. 0,2166 ha stanowiącej własność T. B. (dalej "wnioskodawca" lub "skarżący).
Jako podstawę prawną postanowienia Kolegium wskazało art. 138 § 1 pkt. 1, w związku z art. 144 k.p.a. oraz art. 93 ust.4 i 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2021r., poz. 1899 ze zm. dalej w skrócie "u.g.n.").
Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Wnioskiem z dnia 19 lutego 2021 r. skarżący wystąpił do Burmistrza L. o wydanie postanowienia o sposobie i możliwości dokonania podziału nieruchomości położonej w L. przy ul. [...] oznaczonej na karcie mapy nr [...] obręb S. jako działka nr [...] o pow.0,2166 ha. W wyniku projektowanego podziału powstać miały dwie działki oznaczone jako [...] i [...].
Skarżący załączył do wniosku 3 egzemplarze wstępnego projektu podziału. Ponadto w celu wykazania dostępu projektowanej działki B do drogi publicznej załączona została informacja Wójta Gminy K. z dnia 5 lutego 2021r., iż sąsiadująca z nią działka nr [...] k.m. 5, położona na terenie Gminy K. zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania tej gminy oznaczona została symbolem 308 KDD - teren komunikacji - dróg publicznych. Do wniosku załączono także pismo Starosty [...] z dnia 18 lutego 2021 r. informujące, iż przedmiotowa działka po planowanym podziale będzie posiadała dostęp do drogi publicznej poprzez działkę nr [...] k.m. 5 obręb K.
W związku z wnioskiem skarżącego organ I instancji zwrócił się do Wójta Gminy K. z zapytaniem, czy działka nr [...] k.m. 5 na dzień dzisiejszy jest drogą publiczną w rozumieniu ustawy o drogach publicznych. W odpowiedzi zaś uzyskał informację, że działka ta nie posiada kategorii drogi publicznej. Aktualnie jest to droga dojazdowa do gruntów użytkowanych rolniczo i nie posiada nazwy. Ponadto wyjaśniono, iż w odniesieniu do tej działki nie został wszczęty proces komunalizacji.
Postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2021r. nr [...] Burmistrz L. negatywnie zaopiniował wstępny projekt podziału przedmiotowej nieruchomości z uwagi na niezgodność wstępnego projektu podziału z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta L. zatwierdzonego Uchwałą Rady Miejskiej w L. nr [...] z dnia [...] r.
W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, iż projektowana do wydzielenia działka oznaczona jako [...] nie posiada dostępu do drogi publicznej. Mająca sąsiadować z nią działka nr [...], stanowiąca własność Skarbu Państwa nie jest drogą publiczną.
Jednak na skutek zażalenia wnioskodawcy powyższe postanowienie organu I instancji zostało uchylone przez Kolegium w drodze postanowienia z dnia 14 czerwca 2021r. nr [...], a sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia. Powodem uchylenia był brak zastosowania przez organ I instancji art. 79 a § 1 k.p.a. oraz naruszenie art. 10 § 1 k.p.a.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji w dniu 23 lipca 2021 r. wydał postanowienie nr [...], w którym negatywnie zaopiniował wstępny projekt podziału przedmiotowej nieruchomości z uwagi na niezgodność wstępnego projektu jej podziału z ustaleniami planu miejscowego. Rozstrzygnięcie to organ uzasadnił brakiem dostępu do drogi publicznej działki oznaczonej jako [...], gdyż działka nr [...], przez którą według wnioskodawcy dostęp ten byłby zapewniony nie posiada kategorii drogi publicznej. Jednocześnie organ wyjaśnił, iż możliwe jest wydzielenie działki [...], a następnie zagospodarowanie jej zgodnie z przeznaczeniem, jeżeli działka posiadałaby dostęp do drogi publicznej przez działkę [...] na podstawie ustanowionej na niej odpowiedniej służebności drogowej.
W zażaleniu na powyższe postanowienie wnioskodawca zarzucił naruszenie:
- art. 93 ust.3 u.g.n. poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że działka [...] nie posiada dostępu do drogi publicznej, podczas gdy taki dostęp istnieje, gdyż droga dojazdowa do pól oraz sąsiednich nieruchomości ( działka nr [...]) ma charakter publiczny i ogólnodostępny i w planie miejscowym Gminy K. jest przeznaczona pod drogę publiczną;
- art. 99 u.g.n. poprzez jego niezastosowanie i nieuznanie ewentualnej możliwości wydania zgody na podział pod warunkiem, że przy zbywaniu wydzielonych działek zostanie ustanowiona służebność dojazdu;
- art. 106 k.p.a. poprzez wydanie zaskarżonego postanowienia w ramach "dowolnego uznania", a także art. 7, art. 77 k.p.a.
W zażaleniu zarzucono ponadto brak respektowania przez organ I instancji zapisów prawa miejscowego, tj. ze działka nr [...] km 5 zgodnie z planem miejscowym Gminy K. oznaczona została symbolem 308 KDD-teren komunikacji-drogi publiczne.
Zażalenie nie przyniosło jednak oczekiwanego przez wnioskodawcę rezultatu, gdyż wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia 15 listopada 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium przedstawiło najpierw przebieg dotychczasowego postępowania, a także przytoczyło przepisy stanowiące podstawę normatywną rozstrzygnięcia. Zaakcentowało przy tym, że podział geodezyjny musi uwzględniać warunki zawarte w planie zagospodarowania przestrzennego po to, by przyszli, nowi właściciele, którzy nabędą wydzielone działki, mogli z nich korzystać, zgodnie z ich przeznaczeniem i warunkami zagospodarowania określonymi w planie.
Kolegium stwierdziło, że organ I instancji negatywnie zaopiniował wstępny projekt podziału uznając, iż w trybie art. 93 u.g.n. nie jest możliwe wydzielenie działki budowlanej bez dostępu do drogi publicznej. W tym kontekście Kolegium uznało za słuszne stanowisko organu I instancji, który stwierdził, że w istniejącym stanie faktycznym i prawnym proponowany podział działki nr [...] nie jest możliwy, gdyż nie daje możliwości realizacji celu i przeznaczenia terenu wynikającego z planu miejscowego, tj. zabudowania działki [...] budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym
Kolegium nie podzieliło przy tym zarzutów zażalenia błędnego zastosowania art. 93 ust.3 u.g.n. oraz zarzutu braku zastosowania art. 99 u.g.n. i w konsekwencji nieuwzględnienia ewentualnej możliwości wydania zgody na podział pod warunkiem, że przy zbywaniu wydzielonych działek zostanie ustanowiona służebność dojazdu. Na poparcie swojego stanowiska Kolegium zacytowało m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Rzeszowie z dnia 22 czerwca 2021r. sygn. akt lI SA/Rz 671/21, wedle którego wprowadzenie w decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości warunku, że przy zbywaniu działki wydzielonej w wyniku podziału zostanie ustanowiona służebność cudzym na gruncie jest rażącym naruszeniem przepisów art. 99 w związku z art. 93 ust. 3 u.g.n. Jednocześnie Kolegium wskazało, że w niniejszej sprawie brak jest możliwości ustanowienia służebności zapewniającej dostęp do drogi publicznej na gruncie stanowiącym własność wnioskującego o podział.
Kolegium nie podzieliło również zarzutów dotyczących naruszenia art. 106 § 1 k.p.a. oraz art. 7 i art. 77 k.p.a.
W skardze na postanowienie Kolegium wnioskodawca zarzucił naruszenie prawa materialnego tj.:
1. art. 93 ust. 3 u.g.n. przez jego błędne zastosowanie i nierozpoznanie istoty sprawy co do faktu, iż projektowana działka nr [...] posiada dostęp do drogi publicznej, gdyż droga dojazdowa do pól oraz sąsiednich nieruchomości na działce nr [...] ma charakter publiczny i ogólnodostępny, a ponadto planie miejscowym przeznaczona jest pod tereny komunikacji drogi publiczne symbol 308 KM,
2. art. 99 u.g.n. poprzez jego niezastosowanie i nieuznanie ewentualnej możliwości wydania zgody na podział pod warunkiem, że przy zbywaniu działek wydzielonych w wyniku podziału zostanie ustanowiona służebność dojazdu,
3. nierespektowanie przez organ prawa miejscowego o charakterze bezwzględnie obowiązującym zawartych w planie miejscowym, wedle którego droga dojazdowa do pół oraz sąsiednich nieruchomości na działce nr [...] przeznaczona jest pod tereny komunikacji- drogi publiczne symbol 308 KDD.
Skarżący zarzucił również naruszenia przepisów prawa procesowego tj.
1. art. 124 § 2 k.p.a. poprzez brak uzasadnienia faktycznego i prawnego, zaniechanie ustalenia stanu faktycznego, wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione oraz dowodów na których się oparł, uznając że nowo projektowana działka nr [...] nie posiada dostępu do drogi publicznej, podczas gdy taki dostęp posiada, gdyż droga dojazdowa do pól oraz sąsiednich nieruchomości na działce nr [...] ma charakter publiczny i ogólnodostępny, a ponadto w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Gminy K. przeznaczona jest pod tereny komunikacji- drogi publiczne symbol 308 KDD oraz nie uznanie ewentualnej możliwości wydania zgody na podział pod warunkiem, że przy zbywaniu działek wydzielonych w wyniku podziału zostanie ustanowiona służebność dojazdu,
2. art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez dowolną a nie swobodną ocenę dowodów oraz sprzeczność istotnych ustaleń faktycznych ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym polegającą na bezpodstawnym przyjęciu, ze nowo projektowana działka nr [...] me posiada dostępu do drogi publicznej, podczas gdy taki dostęp posiada, gdyż droga dojazdowa do pól oraz sąsiednich nieruchomości na działkę nr [...] ma charakter publiczny i ogólnodostępny, a ponadto w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Gminy K. przeznaczona jest pod tereny komunikacji- drogi publiczne symbol 308 KDD oraz nie uznanie ewentualnej możliwości wydania zgody na podział pod warunkiem, że przy zbywaniu działek wydzielonych w wyniku podziału zostanie ustanowiona służebność dojazdu,
3. art. 7 w związku z art. 77 k.p.a. poprzez brak jego zastosowania i brak wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego w sprawie, pominiecie okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, w konsekwencji błędne ustalenie stanu faktycznego, polegające na nieuprawnionym przyjęciu, że nowo projektowaną działka nr [...] nie posiada dostępu do drogi publicznej, podczas gdy taki dostęp posiada, gdyż droga dojazdowa do pól oraz sąsiednich nieruchomości na Dz. nr [...] ma charakter publiczny i ogólnodostępny, a ponadto w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Gminy K. przeznaczona jest pod tereny komunikacji- drogi publiczne symbol 308 KDD oraz nie uznanie ewentualnej możliwości wydania zgody na podział pod warunkiem, że przy zbywaniu działek wydzielonych w wyniku podziału zostanie ustanowiona służebność dojazdu.
W związku z podniesionymi zarzutami skarżący domaga się uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137, ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U z 2022 r., poz. 329) dalej "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, oraz powołaną podstawą prawną.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Przedstawiona tutaj regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości, co do tego, że zaskarżona decyzja może ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonego postanowienia Kolegium utrzymującego w mocy postanowienie organu I instancji negatywnie opiniujące wstępny projekt podziału nieruchomości położonej w L. oznaczonej na karcie mapy nr [...] obręb S. jako działka nr [...] o pow.0,2166 ha stanowiącej własność skarżącego, wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonego postanowienia stanowi przepis art. 93 u.g.n., zgodnie z którym podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego (ust.1). Zgodność z ustaleniami planu w myśl ust. 1 dotyczy zarówno przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu (ust. 2). Zgodnie z art. 93 ust. 4 i 5 u.g.n. zgodność proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego, z wyjątkiem podziałów, o których mowa w art. 95, opiniuje wójt, burmistrz albo prezydent miasta w formie postanowienia, na które przysługuje zażalenie.
W świetle przytoczonej powyżej podstawy normatywnej podstawowym kryterium uzgodnienia projektu podziału nieruchomości jest jego zgodność z ustaleniami obowiązującego na danym terenie planu miejscowego. Zaakcentować przy tym należy, że badanie zgodności z planem miejscowym polega na sprawdzeniu, czy proponowany podział nie jest sprzeczny zarówno z częścią tekstową, jak i graficzną tego planu. Organ musi ustalić, czy projekt podziału stwarza możliwość realizacji celu i przeznaczenia terenu, określonego w planie miejscowym, a ocena ta powinna dotyczyć całości nieruchomości, tj. każdej z działek, która miałaby powstać na skutek podziału. Istota zgodność podziału z planem miejscowym sprowadza się bowiem do tego, aby wydzielone na skutek projektowanego podziału działki tak zostały ukształtowane, żeby teren każdej z nich, po podziale, spełniał wymagania dotyczące zagospodarowania wynikającego z planu. W konsekwencji to od planu miejscowego zależy jakie cechy powinny mieć powstające działki ewidencyjne, aby w przyszłości ich zagospodarowanie było możliwe zgodnie z tym co wynika z tego planu. Innymi słowy podział geodezyjny musi uwzględniać warunki zawarte w planie miejscowym w taki sposób, aby przyszli, nowi właściciele, którzy nabędą wydzielone działki, mogli z nich korzystać zgodnie z ich przeznaczeniem i warunkami zagospodarowania określonymi w planie miejscowym.
W realiach rozpoznawanej sprawy okolicznością bezsporną jest to, że nieruchomość, stanowiąca przedmiot projektu podziału tj. nieruchomość stanowiąca działkę nr [...] o powierzchni 0,2166 ha znajdująca się w L. przy ul. [...], jest położona na terenie objętym ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta L.zatwierdzonego Uchwałą Rady Miejskiej w L.nr [...] z dnia [...] r. (Dz. Urz. woj. [...] z [...]r. nr [...] poz. [...]). Znajduje się ona na terenie oznaczonym w planie symbolem 49.MN – teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i 6.R – tereny rolnicze. Nie stanowi także przedmiotu sporu to, że dla zgodnego z planem zagospodarowania działek, jakie według woli wnioskodawcy mają powstać z przedmiotowej nieruchomości koniecznym jest, aby każda z działek posiadała dostęp do drogi publicznej. Wymóg ten będzie bezspornie spełniony w odniesieniu do mającej zostać wydzieloną działki [...] o powierzchni około 0,0900 ha. Natomiast spór dotyczy tego, czy druga z działek, która ma powstać w następstwie zamierzonego przez skarżącego podziału tj. działka [...] o powierzchni około 0,1266 ha będzie miała zapewniony dostęp do drogi publicznej.
Według skarżącego wymóg zapewnienia takiego dostępu jest spełniony. Działka [...] przylegać bowiem będzie do stanowiącej drogę publiczną działki nr [...] km 5, położonej na terenie sąsiedniej gminy K. Natomiast orzekające w sprawie organy zajęły w tym zakresie odmienne stanowisko i uznały, że wspomniana działka nr [...] km 5 nie stanowi drogi publicznej, przez co w odniesieniu do projektowanej działki [...] nie został spełniony wskazany powyżej wymóg dostępu do drogi publicznej.
Rozstrzygając, w ramach sprawowanej przez organy kontroli, przedstawiony powyżej spór dla porządku wskazać należy najpierw wskazać, że według znajdującej się w aktach sprawy informacji Wójta Gminy K. (pismo z 5 lutego 2021 r.) zgodnie z planem miejscowym obowiązującym na terenie tej gminy działka nr [...] km 5 oznaczona została symbolem 308 KDD, oznaczającym teren komunikacji - dróg publicznych. Działka ta stanowi własność Skarbu Państwa, nie posiada kategorii drogi publicznej i nie została skomunalizowana na rzecz gminy K. Ponadto stanowi drogę dojazdową do gruntów użytkowanych rolniczo i nie posiada nazwy (pismo Wójta Gminy K z dnia 24 marca 2021 r.). Okoliczności podane we wskazanych tutaj dwóch pismach Wójta Gminy K nie stanowią przedmiotu sporu. Sporna jest jednak ich ocena i wyciągnięte stąd wnioski. Według organów przedstawione powyżej okoliczności świadczą o tym, że działka nr [...] km 5 nie stanowi drogi publicznej, a przez to działka [...] mająca powstać na skutek zamierzonego przez skarżącego podziału nie będzie miała dostępu do drogi publicznej. Odmiennego zdania jest skarżący, według którego projektowana działka [...] spełnia wymóg posiadania dostępu do drogi publicznej, gdyż działka nr [...] km 5 stanowiąca drogę dojazdową do pól oraz sąsiednich nieruchomości ma charakter publiczny i ogólnodostępny, a ponadto w planie miejscowym przeznaczona jest pod tereny komunikacji – drogi publiczne.
W ocenie Sądu z przedstawionych powyżej odmiennych stanowisk za prawidłowe należy uznać stanowisko organów.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1376 ze zm.), dalej w skrócie "u.d.p." drogi publiczne ze względu na funkcje w sieci drogowej dzielą się na następujące kategorie:
1) drogi krajowe;
2) drogi wojewódzkie;
3) drogi powiatowe;
4) drogi gminne.
Drogi krajowe stanowią własność Skarbu Państwa. Drogi wojewódzkie, powiatowe i gminne stanowią natomiast własność właściwego samorządu województwa, powiatu lub gminy (art. 2a u.d.p.). Do dróg gminnych zalicza się drogi o znaczeniu lokalnym niezaliczone do innych kategorii, stanowiące uzupełniającą sieć dróg służących miejscowym potrzebom, z wyłączeniem dróg wewnętrznych. Zaliczenie do kategorii dróg gminnych następuje w drodze uchwały rady gminy po zasięgnięciu opinii właściwego zarządu powiatu. Także ustalenie przebiegu istniejących dróg gminnych następuje w drodze uchwały rady gminy (art. 7 u.d.p.). Drogą publiczną w rozumieniu u.d.p. jest droga zaliczona na podstawie tej ustawy do jednej ze wspomnianych powyżej kategorii (art. 1 u.d.p.). W kontekście przedstawionej tutaj regulacji prawnej, a także informacji zawartych we wskazanych powyżej pismach Wójta Gminy K., zdaniem Sądu, nie ma wątpliwości co do tego, że działka nr [...] k.m. 5 nie stanowi drogi publicznej. Stwierdzenie to jakkolwiek jest bardzo istotne, to jednak nie przesądza jeszcze o prawidłowości kontrolowanego w sprawie rozstrzygnięcia. Spełnienie wymogu dostępu do drogi publicznej może bowiem polegać także na zapewnieniu pośredniego dostępu do drogi publicznej za pośrednictwem drogi wewnętrznej. Do tej drogi wewnętrznej powinna przylegać mająca powstać na skutek podziału działka, która nie ma innego dostępu do drogi publicznej. Jednak w realiach rozpoznawanej sprawy ten pośredni sposób zapewnienia dostępu do drogi publicznej również nie jest zapewniony. Gdyby bowiem nawet działkę nr [...] k.m. 5 potraktować jako drogę wewnętrzną, to skarżącemu nie przysługuje żaden tytuł prawny to tej nieruchomości. Nie ma przy tym znaczenia, że działka ta jest wykorzystywana obecnie w celu zapewnienia dostępu do dalej położonych nieruchomości rolnych. Z faktu tego nie można bowiem wywieść, że skarżącemu przysługuje prawo do korzystania z niej. Sama faktyczna możliwość skorzystania z terenu działki nr [...], a związana z tym, że jej obecny właściciel toleruje korzystanie z tej działki przez właścicieli dalej położonych nieruchomości, nie może zastąpić konieczności legitymowania się tytułem prawnym zapewniającym pośredni dostęp do drogi publicznej. Zaakcentować przy tym należy, że tytułem tym nie musi być służebność lecz może on przybrać postać współwłasności działki na której znajduje się droga wewnętrzna. Nietrafna jest więc argumentacja skargi zmierzająca do tego, aby z redakcji art. 2 pkt 14 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wywieść, że droga wewnętrzna może być samodzielnym (jedynym) dostępem do drogi publicznej w oderwaniu od tego, czy istnieje tytuł prawny do korzystania z tej drogi wewnętrznej.
Powyższej, negatywnej dla skarżącego oceny nie zmienia również drogowe przeznaczenie działki nr [...] k.m. 5 w planie miejscowym Gminy K. Gdyż przeznaczenie to nie rodzi żadnych uprawnień dla właścicieli działek, którzy za jej pośrednictwem chcieliby posiadać dostęp do drogi publicznej.
Wbrew zarzutom skargi w realiach rozpoznawanej sprawy problem braku dostępu do drogi publicznej dla projektowanej działki [...] nie mógł być rozwiązany poprzez wydanie warunkowej zgody na podział, o której mowa w art. 99 u.g.n. Słusznie Kolegium zwróciło uwagę, że w przepisie tym chodzi tu o ustanowienie drogi koniecznej nie na cudzym gruncie, lecz na gruncie stanowiącym własność wnioskującego o podział nieruchomości, przede wszystkim na gruncie podlegającym podziałowi (zob. np. wyrok SN z dnia 8 kwietnia 2016 r., I CSK 132/15, LEX nr 2061174; wyrok WSA w Warszawie z dnia 24 czerwca 2020 r., I SA/Wa 769/20,). Warunek, o którym mowa w art. 99 u.g.n. mógłby zostać zastosowany gdyby służebność drogowa zapewaniająca dostęp do drogi publicznej miała zostać ustanowiona na projektowanej działce A. Jednak, aby takie rozwiązanie mogło wchodzić w grę, musiałby o to wprost wnosić skarżący, gdyż takiego warunku organy nie mogły ustanowić z urzędu. Na marginesie zauważyć należy, że projektowana działka [...] jest zabudowana w sposób, który pod znakiem zapytania stawia możliwość obciążenia jej służebnością drogową na rzecz projektowanej działki [...]. Natomiast wprowadzenie w decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości warunku, że przy zbywaniu działki wydzielonej w wyniku podziału zostanie ustanowiona służebność na gruncie niestanowiącym przedmiotu podziału lub gruncie niestanowiącym własności podmiotu wnioskującego o podział działki (a więc na tzw. gruncie cudzym) stanowiłoby rażące naruszeniem przepisów art. 99 w zw. z art. 93 ust. 3 u.g.n.
W tym stanie rzeczy należy uznać, że zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie i w świetle przywołanego powyżej art. 145 § 1 p.p.s.a. nie ma podstaw do jego wyeliminowania z obrotu prawnego.
Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.
Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nastąpiło zgodnie z art. 119 pkt 3 i art. 120 p.p.s.a.
Powołane wyżej orzecznictwo sądowo-administracyjne dostępne jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło