II SA/Gl 1801/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania na skutek wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 28 marca 2014 r., sygn. akt II SA/GI 1801/13 p o s t a n a w i a oddalić wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Wyrokiem z dnia 28 marca r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w rozpoznawanej sprawie oddalił skargę M. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji w przedmiocie wymeldowania skarżącego z pobytu stałego z lokalu przy ul. [...] w K. Jak wynika z protokołu rozprawy sądowej skarżący nie stawił się na nią, zaś Sąd uznał, że został on prawidłowo zawiadomiony o terminie tego posiedzenia. Sąd postanowieniem z dnia 19 maja 2014 r. stwierdził, że powołane na wstępie orzeczenie jest prawomocne od 29 kwietnia 2014 r. Pismem z dnia 21 maja 2014 r. (nadanym w placówce pocztowej w tej samej dacie) skarżący zwrócił się z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia powołanego wyroku Sądu z dnia 28 marca 2014 r. Wnioskodawca oświadczył, że w dniu 10 lutego 2014 r. uzyskał telefonicznie informację o niewyznaczonym jeszcze terminie rozprawy, przy czym zapewniono go, że o jego ustaleniu zostanie poinformowany przesyłką poleconą. Skarżący dodał nadto, że w dniu 16 maja 2014 r. - w wyniku kolejnej rozmowy telefonicznej - został powiadomiony o odbytej już rozprawie, zaś w dniu przeglądania akt sprawy w siedzibie tut. Sądu (tj. 20 maja 2014 r.) dowiedział się o prawomocnym rozstrzygnięciu sprawy. Nadto wyjaśnił, że posiada skrytkę pocztową nr [...] w Urzędzie Pocztowym nr [...] w K. przy ul. [...]. W ocenie wnioskodawcy kierowane do niego zawiadomienie o terminie rozprawy zostało mu nieprawidłowo doręczone, nie otrzymał on bowiem od Poczty Polskiej S.A. informacji o przedmiotowej przesyłce (tj. o pierwszym i powtórnym awizo). Skarżący wyjaśnił także, że złożył reklamację dotyczącą przedmiotowej przesyłki. Jak wskazują przedstawione kopie pism, skarżący już wcześniej sygnalizował operatorowi pocztowemu fakt wybiórczego doręczenia przesyłek na skrytkę pocztową. W załączeniu powyższego wniosku skarżący wystąpił jednocześnie z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Skarżący uzupełniając braki formalne wniosku poprzez nadesłanie dodatkowych jego odpisów, załączył kopię zawiadomienia Poczty Polskiej S.A. z dnia [...] r. o załatwieniu jego skargi. Uczestniczka postępowania B. O. ustosunkowując się do rozpoznawanego wniosku, w piśmie z dnia [...] r., poinformowała, że skarżący (były mąż) od 30 czerwca 2008 r. mieszka na stałe w K. przy ul. [...]. Nadto podniosła, że mimo zobowiązania przed sądem rodzinnym nie reguluje on opłat za lokal mieszkalny przy ul. Granicznej 61a/54 w Katowicach, czego skutkiem jest wystosowany przeciwko najemcom pozew Spółdzielni [...] w K. Rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 141 § 2 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku lub doręczenia odpisu sentencji wyroku. Z treści przytoczonego przepisu jednoznacznie wynika, że ustawodawca zerwał z zasadą obligatoryjnego sporządzania przez sądy administracyjne z urzędu uzasadnienia wszystkich wyroków. Obowiązek ten został ograniczony tylko do wyroku uwzględniającego skargę, natomiast warunkiem sporządzenia przez sąd uzasadnienia wyroku oddalającego skargę jest złożenie przez stronę stosownego wniosku. Skuteczność tego wniosku zależna jest jednak od dochowania przez wnioskodawcę siedmiodniowego terminu, biegnącego od dnia ogłoszenia wyroku oddalającego skargę, a w wypadku wyroku wydanego na posiedzeniu niejawnym – od dnia doręczenia sentencji. Późniejsze natomiast złożenie takiego wniosku oznacza, że strona dokonała tej czynności z naruszeniem ustawowego terminu i skutkuje wydaniem przez sąd przewidzianego w art. 141 § 3 p.p.s.a. postanowienia o odmowie sporządzenia uzasadnienia wyroku. Przepis art. 86 § 1 p.p.s.a przewiduje, że jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanawia przywrócenie terminu. Jednakże wniosek taki musi spełniać określone przepisami warunki. W myśl art. 87 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Powołane powyższej przesłanki przywrócenia terminu muszą wystąpić łącznie, ażeby wniosek mógł zostać uwzględniony. Przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna uchybienia terminowi istniała przez cały czas, aż do momentu jej ustania. Brak winy strony w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Natomiast dopuszczenie się choćby lekkiego niedbalstwa przez stronę, czy też niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw winny skutkować odmową przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2006, s. 210 i tamże powoływane orzecznictwo sądów administracyjnych). Wychodząc naprzeciw wnioskodawcy i uznając, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony w terminie (a mianowicie przyjmując jako datę ustania przyczyny uchybienia terminu dzień 20 maja 2014 r., tj. dzień zapoznania się przez skarżącego z aktami sprawy), to nie sposób jednakże - w odniesieniu do powołanych we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności - uznać, że wystąpiła po stronie skarżącego przesłanka braku winy z art. 86 § 1 p.p.s.a. Brak bowiem przepływu informacji sądowej (w postaci rzeczywistego doręczenia korespondencji) o toczącym się postępowaniu nie zwalnia skarżącego od podjęcia działań procesowych w zawisłej sprawie, tym bardziej, jeżeli przedmiotem skargi jest kwestia wymeldowania skarżącego z lokalu, jaki podaje on w skardze jako adres do korespondencji. Podkreślić należy, że skarżący winien wykazać dbałość o swoje interesy podejmując działania zmierzające do monitowania toku sprawy, zważywszy, że przy pierwszej korespondencji sądowej otrzymał dane kontaktowe do Sądu, jak również poinformowany został o możliwości udostępnienia stronie akt sprawy wraz z aktami administracyjnymi w Wydziale Informacji Sądowej tut. Sądu, po uprzednim uzgodnieniu terminu. Nie bez znaczenia jest fakt, że skarżący został także pouczony, że już pierwsze pismo strony w sprawie powinno zawierać oznaczenie miejsca zamieszkania, a w razie jego braku adres do doręczeń. Skarżący poinformowany został również o ciążącym na stronie postępowania obowiązku zawiadomienia Sądu o każdej zmianie swego zamieszkania, zaś w razie jego zaniedbania, o pozostawieniu kolejnych pism sądowych w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia, chyba że Sądowi znany jest nowy adres. Mając powyższe na względzie, zdaniem Sądu skarżący wiedząc już o problemach ze skutecznym doręczaniem kierowanych do niego przesyłek powinien wskazać taki adres do doręczeń korespondencji, który umożliwi mu realne i faktyczne podjęcie kierowanych do niego przesyłek. Nie ulega wątpliwości, że skarżący nie powiadomił Sądu, przed wystąpieniem z wnioskiem o przywrócenie terminu, o posiadanej skrytce pocztowej. W skardze natomiast wskazał jedynie adres, z którego zaskarżonymi decyzjami orzeczono o jego wymeldowaniu z pobytu stałego. W ocenie Sądu, taka postawa skarżącego poddaje w wątpliwość okoliczność dochowania przez wnioskodawcę należytej staranności przy prowadzeniu zawisłej sprawy, a w konsekwencji wskazuje, że uchybienie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku jest zawinione. Od strony postępowania sądowego oczekiwać bowiem należy zachowania dbałości w prowadzeniu swoich spraw. Stąd też następstwa ewentualnych zaniedbań, o ile nie były one wywołane czynnikami obiektywnymi, obciążają tę właśnie stronę. Wskazane zaś we wniosku okoliczności nie są ani nadzwyczajne, ani nagłe, ani też nieprzewidywalne. Podkreślić nadto należy, że stosownie do art. 107 p.p.s.a. nieobecność stron lub ich pełnomocników na rozprawie nie wstrzymuje rozpoznania sprawy. Z kolei w razie nieobecności strony lub jej pełnomocnika na rozprawie ich wnioski, twierdzenia i dowody znajdujące się w aktach sprawy zostają przedstawione (art. 108 p.p.s.a). Nadto zwrócić uwagę, że w myśl art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Jednakże nieobecność na rozprawie może skutkować, jak ma to miejsce w rozpoznawanej sprawie, niedostateczną starannością w jej prowadzeniu. Zdaniem Sądu skoro skarżący w skardze podał jako swój adres ul. [...] w K., wobec tego na ten adres należało kierować korespondencję pochodząca z Sądu. Jednocześnie skarżący liczyć się powinien z ewentualnym zwrotem przesyłek (wobec relacji dorosłego domownika tegoż lokalu o nie zamieszkiwaniu w nim przez skarżącego) z adnotacją pracownika poczty o wyprowadzeniu się adresata, tak jak to miało miejsce przy zawiadomieniu o terminie rozprawy. Nie bez znaczenia dla sprawy jest także okoliczność posiadania przez skarżącego skrytki pocztowej celem przekierowania korespondencji zaadresowanej na wskazany przez niego w skardze adres, co rodzi wątpliwość w kwestii przebywania skarżącego w ww. miejscu, tym bardziej jeszcze, jeśli ten fakt kwestionuje uczestnik postępowania. W świetle zatem przedstawionych okoliczności uznać należy, że skoro skarżący nie uprawdopodobnił, by w okresie od ogłoszenia wyroku, tj. od 28 marca 2014 r. do 20 maja 2014 r. (dnia w którym skarżący przeglądał akta sprawy) istniały po jego stronie obiektywne przeszkody do wystąpienia z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia wyroku, to nie spełnił tym samym wszystkich przesłanek warunkujących przywrócenie terminu. Mając na uwadze powyższe Sąd działając na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Poza rozważeniami Sądu pozostaje skuteczność doręczenia przesyłek sądowych na skrytkę pocztową, bowiem w istocie taki fakt nie miał miejsca w niniejszej sprawie, skarżący bowiem nie wskazał skrytki pocztowej jako adresu do doręczeń. Z kolei umowy w sprawie realizacji usług pocztowych zawierane pomiędzy operatorem pocztowym a stroną postępowania, dotyczą tylko tych podmiotów, nie wiążą zaś Sądu.