II SA/Gl 1814/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 maja 2014 r. sprawy ze skargi A.B. i P.B. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie odprowadzania wody opadowej z nieruchomości 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] r. nr [...], 2. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. A. B. i P. B. zam. ul. [...],[...] S. (nazywani w dalszej części uzasadnienia także "skarżącymi") pismem z dnia [...]r. wystąpili do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z pismem dotyczącym "celowego i uporczywego odprowadzania wody opadowej z dachu budynku mieszkalnego i budynku gospodarczego znajdujących się na działkach nr "1", 1"2" przy ul. [...] w S., należących do Pana W. S. w kierunku działki nr "3", a w szczególności wprost na fundamenty i ścianę garażu przylegającą do granicy sąsiadujących działek". Do pisma została dołączona opinia techniczna nr [...] dotycząca przyczyn zawilgocenia ściany bocznej garażu położonego w S. przy ul. [...] (działka nr "3") sporządzona przez Rzeczoznawcę PZITB A. C. A. B. i P. B. domagali się w swoim piśmie podjęcia przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. działań, w celu doprowadzenia warunków odprowadzania wód opadowych z nieruchomości sąsiedniej, do zgodności z przepisami prawa budowlanego. Pismem z dnia [...]r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zawiadomił W. S., że w dniu [...]r. o godzinie [...] przy ul. [...] w S. odbędzie się kontrola przestrzegania przepisów budowlanych przy utrzymaniu i użytkowaniu budynku mieszkalnego, szczególnie wykonania obowiązków wynikających z art. 61 i 62 Prawa budowlanego. Z akt sprawy wynika, iż do zapowiedzianej kontroli nie doszło. W protokole sporządzonym dnia [...]r. przez pracownika Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego zawarto uwagę, iż w tym dniu w siedzibie organu zjawił się W. S. i oświadczył, iż w kontroli uczestniczył nie będzie. Będzie to możliwe dopiero po dniu [...]r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie odprowadzenia wody opadowej z budynków mieszkalnego i gospodarczego usytuowanych na posesji przy ul. [...] w S. Jako prawną podstawę rozstrzygnięcia wskazał art. 123 oraz 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r., poz. 267, w dalszej części uzasadnienia, jako K.p.a.). Organ wskazał, iż decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydanej [...]r. nr [...] sygn. [...] umorzono postępowanie w sprawie odprowadzenia wody opadowej z budynku mieszkalnego usytuowanego na posesji przy ul. [...] w S. Zdaniem organu sytuacja faktyczna od tego czasu nie uległa zmianie. Na postanowienie z dnia [...]r. zażalenie złożyli A. B. i P. B. Wskazali oni, że organ I instancji nie wyjaśnił wszystkich okoliczności sprawy. Dotyczyło to przede wszystkim dalszego odprowadzania wód odpadowych na teren ich nieruchomości. Rozpatrując zażalenie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu stwierdził, iż sprawa zalewania wodami opadowymi nieruchomości położonej w S. przy ul. [...] została rozstrzygnięta decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydanej [...]r. W związku z tym zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 61a § 1 K.p.a. Organ wskazał również, iż rozstrzygnięcie w sprawie zalewania nieruchomości przez odprowadzane wody opadowe powinno nastąpić w oparciu o przepisy ustawy prawo wodne. Na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach złożyli A. B. i P. B. Zarzucili organowi II instancji nieuzasadnione zastosowanie rozwiązania przewidzianego w art. 61a K.p.a. Zdaniem skarżących to organy Inspekcji Nadzoru budowlanego powinny podjąć działania, które doprowadzą do stanu, iż nie będzie dochodziło do zalewania ich nieruchomości wodami opadowymi. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując przedstawioną w uzasadnieniu skarżonego postanowienia argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje Skarga zasługuje na uwzględnienie. Na początku należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. W świetle § 2 wspomnianego przepisu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – w dalszej części uzasadnienia jako "P.p.s.a.") wynika, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 P.p.s.a. tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem niniejszego postępowania jest sądowa kontrola postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]r. utrzymującego w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie odprowadzenia wody opadowej z budynków mieszkalnego i gospodarczego usytuowanych na posesji przy ul. [...] w S. Podstawą rozstrzygnięcia podjętego w niniejszej sprawie przez organ I instancji, a utrzymanego w mocy przez organ II instancji jest art. 61a § 1 K.p.a. Zgodnie z tym przepisem, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania". Organ I instancji uznał, iż złożone przez A. B. i P. B. pismo z dnia [...]r., w którym domagali się w swoim piśmie podjęcia przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. działań, w celu doprowadzenia warunków odprowadzania wód opadowych z nieruchomości sąsiedniej, której właścicielem jest W. S. dotyczy sprawy już rozstrzygniętej decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydanej [...]r. Z takim twierdzeniem nie sposób się zgodzić. Z treści art. 61a § 1 k.p.a. wynikają dwie niezależne od siebie przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Jedna z nich to wniesienie podania przez podmiot, który nie może zostać uznany za stronę. Druga przesłanka ma charakter bardziej ogólny. Dotyczy ona wystąpienia innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Można do nich zaliczyć bez wątpienia sytuacje, gdy w sprawie zapadło już rozstrzygniecie. Oceniając wystąpienie przesłanki tożsamości sprawy administracyjnej organ prowadzący postępowanie powinien jednak zachować szczególną ostrożność. Ma ona miejsce wyłącznie wtedy, gdy w sprawie występują te same podmioty, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy. Takie stanowisko dominuje w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Można tu przytoczyć wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 22 maja 2013 r. (sygn. akt II SA/Bd 43/13 wyrok dostępny na www. orzeczenia.nsa.gov.pl), gdzie Sąd uznał, iż ".tożsamość spraw administracyjnych zachodzi w przypadku, gdy występują w nich te same podmioty, dotyczą one tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego przy niezmienionym stanie faktycznym sprawy". Podobne stanowisko zajął WSA w Lublinie w wyroku z dnia 4 kwietnia 2013 r. (sygn. akt II SA/Lu 1036/12 wyrok dostępny na www. orzeczenia.nsa.gov.pl) stwierdzając, że "artykuł 61a § 1 k.p.a. stanowi podstawę prawną do odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego m.in. w sytuacji, gdy kierowane do organu administracji publicznej żądanie jednostki dotyczy sprawy już wcześniej rozstrzygniętej (tożsamość sprawy). Zważyć jednak należy, że o tożsamości sprawy można mówić wyłącznie wówczas, gdy w sprawie występują te same podmioty, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy". W przypadku sprawy będącej przedmiotem tego postępowania, pomiędzy datą wydania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydanej [...]r. nr [...] umarzającą postępowanie w sprawie odprowadzenia wody opadowej z budynku mieszkalnego usytuowanego na posesji przy ul. [...] w S. a dniem złożenia przez A. B. i P. B. pisma z dnia [...]r. nastąpiły znaczące zmiany stanu faktycznego. Z akt sprawy wynika, że W. S. w oparciu o zgłoszenie dokonane Prezydentowi Miasta S. zrealizował inwestycję polegającą na budowie garażu na nieruchomości położonej przy ulicy [...]. Nowy budynek jest zlokalizowany 10 cm od garażu będącego własnością skarżących. A to właśnie ten garaż, w świetle zgromadzonego materiału dowodowego najbardziej narażony jest na zalewanie wodami opadowymi. Potwierdzenie tej tezy można odnaleźć we wspomnianej wcześniej opinii technicznej nr [...]. Na stronie 3 Biegły pisze "w późniejszym okresie właściciel sąsiedniej nieruchomości wybudował budynek gospodarczy również na granicy działek. Budynki dzieli odległość ok. 10-20 cm. Przestrzeń ta nie jest w jakikolwiek sposób zabezpieczona przed wodami opadowymi". Przyjęcie zatem (jak uczynił to organ I instancji), że sytuacja faktyczna nie uległa zmianie jest niedopuszczalne a w związku z tym umorzenie postępowania w sprawie na podstawie art. 61 § 1 K.p.a. stanowi naruszenie prawa mogące mieć wpływ na wynik sprawy. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Ponownie rozpatrując sprawę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego przeprowadzi postępowanie dowodowe w celu ustalenia zmian faktycznych, które miały miejsce od dnia wydania decyzji z dnia [...]r. oraz czy zmiany te miały wpływ wielkość i sposób zalewania nieruchomości A. B. i P. B. Te ustalenia mogą być podstawą do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie.