II SA/Gl 1816/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi G. D. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 24 października 2022 r. nr IFXIV.7840.6.107.2021 w przedmiocie odmowy udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę. Po rozpatrzeniu wniosku G.D. Starosta [...] decyzją nr [...] z dnia 12 listopada 2021 r. orzekł o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu inwestorce pozwolenia na rozbudowę istniejącej instalacji gazu w budynku mieszkalnym jednorodzinnym położonym w K., przy ul. [...] na działkach o nr ewid. 1 i 2 (obręb [...] K.). Odwołanie od tej decyzji złożył współwłaściciel nieruchomości oznaczonej nr ewid. 2. Wskazał on, że ani on, ani współwłaścicielka nieruchomości (jego siostra) nie wyrażali zgody na rozbudowę przedmiotowej instalacji. Wojewoda Śląski zaskarżoną obecnie decyzją uchylił rozstrzygnięcie organu I instancji i odmówił wydania żądanego pozwolenia. Wskazał, że inwestycja ma być realizowana na dwóch działkach, oznaczonych odpowiednio numerami 1 i 2 (obręb [...] K.). Jak wynika z prowadzonej przez Sąd Rejonowy w B., [...] Wydział [...], księgi wieczystej nr [...], nieruchomość o nr ewid. działki 1, na której zlokalizowana jest część planowanej inwestycji, stanowi własność inwestorki. Jednakże właścicielami o nr ewid. 2 która, jak wynika z prowadzonej przez Sąd Rejonowy w B., [...] Wydział [...], księgi wieczystej Nr [...] są odwołujący się oraz jego siostra. Żadne z nich nie wyraziło zgody na realizację przedmiotowej rozbudowy. W konsekwencji powyższych ustaleń organ odwoławczy uznał, że złożone w sprawie oświadczenie o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie jest zgodne z prawdą. Zgodnie zaś z art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył oświadczenie pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Skargę na tę decyzję do tutejszego Sądu złożyła jej adresatka reprezentowana przez profesjonalną pełnomocnik. Domagając się uchylenia zaskarżonego aktu oraz zasądzenia kosztów postępowania zarzuciła Wojewodzie Śląskiemu naruszenie: 1) art. 28 k.p.a. poprzez brak ustalenia wszystkich właścicieli nieruchomości, na której miała zostać zrealizowana inwestycja i brak zawiadomienia ich o toczącym się postępowaniu, co skutkowało brakiem wzięcia udziału w postępowaniu przez wszystkie strony nie z ich winy, 2) art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego (dalej - k.p.a.), polegające na: a) zaniechaniu podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego niniejszej sprawy, w tym zwłaszcza błędnym stwierdzeniu, iż skarżąca nie posiada prawa do dysponowania nieruchomością o nr ewid. działki 2, jak również zaniechaniu ustalenia kto jest rzeczywistym właścicielem działki o nr ewid. 2 (dawniej 3 pb) w sytuacji, gdy istniały uzasadnione wątpliwości w tej kwestii, a prawidłowa ocena stanu faktycznego przedmiotowej sprawy winna prowadzić do wniosku, iż doszło do zasiedzenia ww. działki przez rodzinę skarżącej, a skutek nabycia własności nastąpił z mocy prawa, w związku z czym odwołujący się i jego siostra nie są już współwłaścicielami tej działki; b) przekroczeniu granic swobodnej oceny dowodów i dokonaniu ustaleń faktycznych w sposób dowolny, w tym zwłaszcza poprzez nieznajdujące oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym bezpodstawne stwierdzenie, iż planowana inwestycja dotyczyła działek stanowiących własność kilku właścicieli, tj. inwestorki, odwołującego się i jego siostry i jako czynność przekraczająca zakres zwykłego zarządu - wymagała zgody wszystkich ww. współwłaścicieli, podczas gdy wyżej wskazani utracili prawo własności przedmiotowej działki wskutek jej zasiedzenia przez rodzinę skarżącej, a w związku z tym ich zgoda na wykonanie inwestycji nie była wymagana; 3) art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 136 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego z urzędu w sytuacji, gdy status prawny działki 2 powinien wzbudzić wątpliwości organu (działka stanowiąca współwłasność odwołującego się i jego siostry mieści się "w środku" działki stanowiącej własność innych osób, w szczególności bez dostępu do drogi publicznej) i bezpodstawne wydanie decyzji uchylającej decyzję organu I instancji, jak również orzeczenie co do istoty sprawy poprzez odmowę zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę planowanej inwestycji w sytuacji, gdy zgromadzony materiał dowodowy był niepełny i uniemożliwiał kompleksowe rozpatrzenie niniejszej sprawy, a w związku z tym Organ winien uzupełnić postępowanie dowodowe we własnym zakresie, względnie uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji celem wyjaśnienia kwestii kluczowych dla rozstrzygnięcia 2; 4) art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (dalej p.b.) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i odmowę udzielenia pozwolenia na budowę Skarżącej z uwagi na brak prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wynikający z braku zgody osób wpisanych do księgi wieczystej jako współwłaściciele działki nr 2 w sytuacji, gdy osoby te nie są właścicielami przedmiotowej działki. Ponadto wniosła o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z następujących dokumentów wniosku o stwierdzenie zasiedzenia nieruchomości z dnia 19 sierpnia 2022 r. wraz z dołączonymi do niego załącznikami na fakt: chwili oraz okoliczności, w jakich rodzina skarżącej weszła w posiadanie działki o nr ewid. 2 (dawniej 3 pb), okoliczności świadczących o zasiedzeniu przedmiotowej działki, a w konsekwencji-nabycia własności przedmiotowej działki z mocy samego prawa, jak również ustalenia kto jest aktualnym właścicielem działek o nr ewid. 1 i 2 (obręb [...] K.), których dotyczy planowana inwestycja rozbudowy instalacji gazu. Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 32 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2023 r. poz. 682) pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto: 1) złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym; 1a) złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności pozwoleń, o których mowa w art. 23 ust. 1 i art. 26 ust. 1, oraz decyzji, o której mowa w art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej (Dz. U. z 2022 r. poz. 457, z późn. zm.), jeżeli są one wymagane; 2) złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W odniesieniu do tego ostatniego wymogu nie powinno budzić wątpliwości, iż chodzi tu o oświadczenie zgodne ze stanem faktycznym. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd uznaje, że rozstrzygnięcie Wojewody Śląskiego w sprawie jest zgodne z obowiązującym prawem. Skarżąca nie wykazała bowiem skutecznie, że jest właścicielką jednej z przewidzianych do zainwestowania działek. Świadczy o tym niezakwestionowany wpis do księgi wieczystej. Za pozbawione znaczenia dla sprawy Sąd uznaje argumenty związane z zasiedzeniem nieruchomości. Skoro skarżąca wystąpiła z wnioskiem o zasiedzenie nieruchomości nr ew. 2 to jednocześnie uznała, iż faktycznie właścicielem jest uczestnik postępowania. Zasiedzenie nieruchomości jest bowiem sposobem nabycia jej prawa własności przez nieuprawnionego posiadacza wskutek faktycznego wykonywania tego prawa w ciągu oznaczonego w ustawie czasu. Jednakże fakt nabycia prawa własności musi zostać potwierdzony odpowiednim orzeczeniem sądu powszechnego. Organ administracji nie jest władny przyjmować jakiekolwiek domniemania w tym zakresie. Co istotne skarżąca wystąpiła, już po wydaniu decyzji przez organ pierwszej instancji z wnioskiem o zasiedzenie spornej nieruchomości. W tym zakresie nie zapadło żadne orzeczenie. Zasadnie zatem Wojewoda Śląski przyjął domniemanie, że właścicielem nieruchomości o nr ew. 2 są uczestnik postępowania i jego siostra. Nie do końca zrozumiały jest zarzut naruszenia art. 28 k.p.a. W przypadku postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę krąg stron postępowania ustala się wedle zasad ustalonych w art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Ze względu na charakter przedsięwzięcia trudno twierdzić, iż stronami takiego postępowania powinny być inne podmioty niż wnioskodawca i właściciele nieruchomości, na których zamierzenie ma zostać zrealizowane. Biorąc pod uwagę powyższe, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę. ----------------------- Strona 1 z 9 Strona 2 z 2 Strona 5 z 2