II SA/Gl 1824/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędziowie Sędzia WSA Piotr Broda,, Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Protokolant Izabela Maj-Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o. o. Sp. Komandytowej w Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności 1) uchyla zaskarżoną decyzję i orzeka, że nie podlega ona wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 2) zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej Spółki kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. M. G.-D. reprezentująca spółkę "A" złożyła dnia [...] r. do Prezydenta Miasta Z. wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa, obejmującej działki "1" i "2" ujawnione w księdze wieczystej KW nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Z. Z przedłożonej dokumentacji wynika, że spółce przysługuje prawo użytkowania wieczystego oraz, że spełnione zostały przesłanki, o których mowa w przepisach ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności (Dz. U. z 2012 r. poz. 83). Pismem z dnia [...]r. Spółka poinformowała organ I instancji, że uległa zmianie jej nazwa na "B" (w dalszej części uzasadnienia także jako "skarżąca"). Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Prezydent Miasta Z. orzekł o przekształceniu odpłatnym prawa użytkowania wieczystego przysługującego skarżącej obejmujące działki "1" i "2". Opłata za przekształcenie powyższego prawa została ustalona [...] zł (jeden milion czterysta siedemdziesiąt osiem tysięcy siedemset osiemdziesiąt pięć złotych), przy czym w odniesieniu do działki "2" została obniżona o 50%. Od powyższej decyzji odwołanie do Wojewody [...] złożyła skarżąca reprezentowana przez radcę prawnego M. K. Spółka zakwestionowała w swym odwołaniu wyłącznie sposób ustalenia wysokości opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Wojewoda [...] po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego decyzją z dnia [...]r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i orzekł o odmowie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Swe rozstrzygniecie na niekorzyść strony uzasadnił tym, że rozstrzygnięcie Prezydenta Z. nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa. Otóż zdaniem Wojewody w świetle art. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. z 2012 r. poz. 83) z wnioskiem o przekształcenie, o którym mowa we wspomnianym akcie mogą wystąpić osoby fizyczne lub osoby prawne. Skarżąca spółka jest zaś spółką komandytową, nie posiadającą osobowości prawnej. Nie może zatem skutecznie domagać się przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Od decyzji Wojewody [...] skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyła "B" reprezentowana przez radcę prawnego M. K. Zarzuciła organowi drugiej instancji niewłaściwą wykładnię art. 1 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości oraz art. 139 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez wydanie orzeczenia na niekorzyść strony. Skarżąca domaga się uchylenia skarżonej decyzji oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm prawem przewidzianych. Wojewoda [...] odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje Skarga zasługuje na uwzględnienie. Na początku należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. W świetle § 2 wspomnianego przepisu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – w dalszej części uzasadnienia jako "P.p.s.a.") wynika, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 P.p.s.a. tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem niniejszego postępowania jest sądowa kontrola decyzji Wojewody [...] z dnia [...]r. nr [...] uchylająca decyzję Prezydenta Miasta Z. z dnia [...]r. nr [...] i orzekająca o odmowie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Organ uznał, że w świetle art. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. z 2012 r. poz. 83) o dokonanie przekształcenia, o którym mowa w ustawie mogą wystąpić jedynie osoby fizyczne i osoby prawne. Z takim poglądem nie sposób się zgodzić. Wojewoda rozstrzygając w sprawie dokonał prostej językowej wykładni art.1 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. Uznał, iż przepis powyższy statuuje zamknięty katalog podmiotów mogących korzystać z rozwiązań przewidzianych wspomnianym aktem. Sąd stoi jednak na stanowisku, iż konieczne jest tu dokonanie wykładni systemowej i celowościowej, które pozwolą na właściwe odczytanie intencji ustawodawcy. W analizowanej sprawie podmiot wnioskujący o przekształcenie przysługującego mu prawa użytkowania wieczystego posiada formę spółki z ograniczoną odpowiedzialnością - spółki komandytowej. Jako spółka osobowa, zgodnie z art. 8 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1030 ze zm.) może we własnym imieniu nabywać prawa, w tym własność nieruchomości i inne prawa rzeczowe, zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywaną. Przepis ten nadaje spółkom osobowym (w tym spółce komandytowej) zdolność prawną, zdolność do czynności prawnych oraz zdolność sądową. Co prawda nie nadaje im osobowości prawnej, jednakże na mocy art. 331 § 1 kodeksu cywilnego do jednostek organizacyjnych niebędących osobami prawnymi, którym ustawa przyznaje zdolność prawną, stosuje się odpowiednio przepisy o osobach prawnych. Dokonując wykładni art. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. warto także odwołać się do art. 331 kodeksu cywilnego. Przepis ten nakazuje odpowiednie stosowanie przepisów o osobach prawnych do jednostek organizacyjnych, którym ustawa przyznaje zdolność prawną. "Brak zaś racjonalnych podstaw do wyłączenia stosowania normy tej w odniesieniu do art. 1 ustawy z 29 lipca 2005 r. i wykluczenia spółek osobowych [...] z zakresu działania ustawy o przekształceniu" (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 21 sierpnia 2013 r. sygn. II SA/Gl 547/13 wyrok dostępny na www. orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak widać z powyższego polski prawodawca niejako zrównuje (w odniesieniu do reguł obrotu prawnego) spółki osobowe i spółki posiadające osobowość prawną. Stąd zupełnie niezrozumiałe i stojące w sprzeczności z wyrażoną w art. 32 Konstytucji RP zasadą równości było by inne traktowanie w zakresie możliwości przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności osób prawnych i spółek osobowych działających na podstawie ustawy kodeks handlowy. Potwierdzenie tej tezy można odnaleźć w orzecznictwie sądów administracyjnych, gdzie zgodnie przyjmuje się, iż spółki osobowe mogą skutecznie występować z wnioskiem, o którym mowa w art. 1 ustawy z 29 lipca 2005 r. Przykładem można tu wskazać wyroki WSA w Gliwicach z dnia 21 sierpnia 2013 r. (sygn. II SA/Gl 547/13), z dnia 26 lipca 2013 r. (sygn. II SA/Gl 546/13) i WSA w Gdańsku z dnia 6 marca 2013 r. (sygn. II SA/Gd 718/12) – wszystkie orzeczenia dostępne na www. orzeczenia.nsa.gov.pl. Mając na uwadze powyższe Sąd doszedł do wniosku, że ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. obejmuje swym zakresem podmiotowym także jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej. Mają one możliwość przekształcenia przysługującego im prawa użytkowania wieczystego na takich samych zasadach jak osoby prawne. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a) P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Ponownie rozpatrując sprawę Wojewoda [...] uwzględni dokonaną wyżej przez Sąd wykładnię art. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości.