II SA/Gl 1829/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Broda po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi L. N. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki drogi w kwestii wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi postanawia: przywrócić termin do wniesienia skargi. W dniu 8 listopada 2013 r. (data stempla pocztowego) L. N. nadał na poczcie na adres Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki drogi. Przedmiotowa skarga wpłynęła do Biura Podawczego Sądu w dniu 12 listopada 2013 r., zaś w dniu 13 listopada 2013 r., zgodnie z obiegiem dokumentów, przekazano ją do Wydziału II. Następnie dnia 14 listopada 2013 r. skarga ta została przesłana do organu odwoławczego, celem nadania jej dalszego biegu, stosownie do regulacji zawartej w art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.), dalej w skrócie Ppsa. Jak wynika ze znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru zaskarżona decyzja zawierająca prawidłowe pouczenie o trybie i terminie wniesienia skargi została skutecznie doręczona skarżącemu w dniu 10 października 2013 r. Postanowieniem z dnia 16 grudnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił powyższą skargę L. N., wskazując na uchybienie trzydziestodniowego terminu do jej wniesienia. Odpis tego postanowienia skutecznie doręczono skarżącemu w dniu 9 stycznia 2014 r. W dniu 13 stycznia 2013 r. (data nadania na poczcie) skarżący wystąpił, za pośrednictwem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia przedmiotowej skargi. W jego uzasadnieniu podniósł, że mimo prawidłowego zaadresowania skargi za pośrednictwem organu odwoławczego (vide: nagłówek skargi), kopertę nadawczą skargi skierował bezpośrednio na adres Sądu. Przyczyna takiego zachowania wynikła zaś z faktu ogromnego przemęczenia fizycznego i psychicznego skarżącego. Wyjaśnił on, że w lipcu 2013 r. został ponownie ojcem i w związku ze złym stanem zdrowia małżonki (depresją poporodową) z czasem obowiązany był przejąć obowiązki związane z opieką nad dziećmi i prowadzeniem domu, wykonując jednocześnie obowiązki służbowe. Nadmiar obciążeń spowodował, że od dnia 4 listopada do dnia 17 listopada 2013 r. był na urlopie ojcowskim. Skarżący podkreślił, że do dnia otrzymania postanowienia o odrzuceniu jego skargi sądził, że dochował wymogu pośredniego wniesienia skargi, albowiem samo pismo zaadresował w sposób prawidłowy. Do wniosku załączona została kserokopia odpisu skróconego aktu urodzenia córki oraz wydane przez pracodawcę zaświadczenie potwierdzające pobyt L. N. na urlopie macierzyńskim, a także odpis skargi. Uczestnicy postępowania H. P. i M. P. ustosunkowując się do tego wniosku zwrócili uwagę, że został on złożony z uchybieniem terminu do jego wniesienia, gdyż jak wynika z jego treści przyczyna uchybienia terminowi winna ustać najpóźniej w dniu 18 listopada 2013 r., gdy skarżący wrócił do pracy. Nadto, ich zdaniem, L. N. nie uprawdopodobnił okoliczności wskazanych we wniosku, mimo spoczywającego na nim obowiązku w tym zakresie. Uczestnicy wytknęli, że 14 dniowy urlop macierzyński (ojcowski) jest normalnym uprawnieniem przysługującym w pierwszym roku życia dziecka i jest szeroko wykorzystywany przez ojców. Według ich oceny, skarżący winien także uprawdopodobnić trwające aż do stycznia 2014 r. choroby córki oraz żony. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 Ppsa, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie do art. 87 § 1 Ppsa, pismo z przedmiotowym wnioskiem wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Natomiast wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 87 § 3 Ppsa). Jednocześnie należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 Ppsa) oraz dokonać czynności, której strona nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 Ppsa). W rozpatrywanej sprawie, jak wskazuje skarżący, przyczyna uchybienia terminu ustała w dniu 9 stycznia 2014 r., tj. w dacie doręczenia mu postanowienia o odrzuceniu jego skargi. Do tego dnia skarżący pozostawał bowiem w błędnym przeświadczeniu, że adresował kopertę nadawczą skargi na adres [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. Wniesiony w dniu 13 stycznia 2014 r., za pośrednictwem tego organu, wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi został zatem złożony w ustawowym terminie. Przechodząc natomiast do oceny okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu zauważyć wymaga, że sporządzona skarga datowana jest na dzień 7 listopada 2013 r. i w jej nagłówku prawidłowo oznaczono, że skarga ta skierowana jest do Sądu, za pośrednictwem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. Następnego dnia skarga została nadana na poczcie, lecz kopertę nadawczą zaadresowano już bezpośrednio do Sądu. Według skarżącego omyłka spowodowana była jego złym stanem psychofizycznym, który związany był z przyjęciem opieki nad dwójką dzieci i chorą żoną oraz pełnieniem wszystkich obowiązków domowych, przy jednoczesnej aktywności zawodowej. W świetle tych okoliczności oraz stanowiska uczestników postępowania zawartego w piśmie z dnia 27 lutego 2014 r. wyjaśnić w pierwszej kolejności należy, że art. 87 § 2 Ppsa wymaga uprawdopodobnienia a nie udowodnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy wnioskodawcy. Uprawdopodobnienie ma jedynie sprawić, że istnienie pewnego faktu będzie prawdopodobne, pobudzić zaufanie, że dane twierdzenie odpowiada prawdzie. Chodzi zatem o stosowną argumentację wnioskodawcy w tym przedmiocie. Zdaniem Sądu skarżacy w złożonym wniosku dochował powyższego wymogu i w wystarczający sposób uprawdopodobnił brak swojej winy w niedopełnieniu w terminie przedmiotowej czynności procesowej. Niewątpliwie narodziny kolejnego dziecka wiążą się z dodatkowym obciążeniem rodziców, co wpływa na ich stan fizyczny, a w konsekwencji psychiczny. Nie jest, w zwłaszcza w początkowym okresie, sprawą łatwą łączenie obowiązków związanych z opieką nad niemowlęciem i tymi o charakterze zawodowym. W tym celu ustawodawca wyposażył rodziców w uprawnienie w postaci urlopu macierzyńskiego (ojcowskiego). Mają rację zatem uczestnicy postępowania, że urlop, z którego skorzystał skarżący nie jest niczym nadzwyczajnym i jest szeroko wykorzystywany przez ojców. Należy jednakże uwzględnić, że sytuacja skarżącego miała nieco odmienny charakter. Narodziny kolejnego dziecka wpłynęły bowiem na stan zdrowia małżonki uniemożliwiając jej opiekę na dziećmi i pełnienie dotychczasowych obowiązków domowych. Jak wyjaśnia skarżący musiał on zatem zaopiekować się nie tylko małym dzieckiem, ale także 7-letnim synem, małżonką i przejąć wszystkie obowiązki związane z prowadzeniem domu. Okoliczności te uznać zatem należy za wyjątkowe, wymagające szczególnego zaangażowania oraz wiążące się z dodatkowymi emocjami ukierunkowanymi przede wszystkim na sprawy związane opieką nad rodziną. Nie można zatem wykluczać, że przywołane przez skarżącego okoliczności skutkujące przemęczeniem fizycznym i psychicznym sprawiły, że jego percepcja była ograniczona powodując omyłkowe zaadresowanie skargi bezpośrednio do Sądu i w konsekwencji uchybieniem terminu do jej wniesienia. Dopiero z treści postanowienia o odrzuceniu skargi skarżący powziął wiadomość, że naruszył pośredni tryb wnoszenia skarg do sądów administracyjnych. Nawet przy dołożeniu jak najwyższych starań nie był wobec tego w stanie zapobiec ewentualnemu uchybieniu terminowi do wniesienia skargi, gdyż nadając ją na poczcie w dniu 8 listopada 2013 r. pozostawał w błędnym przeświadczeniu, że prawidłowo wskazał adresata przesyłki, analogicznie jak w nagłówku samej skargi. Podkreślić wymaga, że instytucja przywrócenia terminu do dokonania czynności, aczkolwiek mająca charakter wyjątkowy w stosunku do wyrażonej w art. 85 Ppsa zasady, zgodnie z którą czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna, ma umożliwić uwolnienie się przez stronę od negatywnych skutków uchybienia i tym samym zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd. Taka też sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, zatem mając na względzie konstytucyjną zasadę prawa do sądu należało przywrócić skarżącemu termin do wniesienia skargi, w oparciu o regulację art. 86 § 1 Ppsa.