II SA/Gl 183/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Kiermaszek, Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Sędzia WSA Rafał Wolnik, Protokolant Sekretarz sądowy Ewa Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2008 r. sprawy ze skargi H. T. i A. T. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. z dnia [...] r. [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie zmian w ewidencji gruntów i budynków oddala skargę Starosta Z. decyzją z dnia [...] r, nr [...] orzekł o wprowadzeniu zmian w ewidencji gruntów, m.in. co do działki nr [...] o pow. [...] ha w ten sposób, iż jako władających ujawniono S. W. oraz A. T. i H. T. – we wspólności majątkowej małżeńskiej. Powyższą decyzję doręczono A. i H. T. w dniu [...] r., zaś pismem z daty wpływu do organu I instancji w dniu [...] r. zwrócili się oni o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, wyjaśniając że z powodu nieobecności syna K. T., który przebywał na wczasach poza granicami kraju, o czym powiadomiono wcześniej Starostwo oraz złego stanu zdrowia, uniemożliwiającego prawidłowe funkcjonowanie, nie byli w stanie napisać odwołania w ciągu 14 dni. Pismem z dnia [...] r. doręczonym w dniu [...] organ I instancji w związku z powyższym wnioskiem wezwał strony do złożenia odwołania w przedmiotowej sprawie. W dniu [...] r. A. T. i H. T. złożyli pismo, zatytułowane odwołaniem od decyzji z dnia [...] r. Po rozpatrzeniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od powyższej decyzji, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] działając na podstawie art. 59 § 1 i 2 w zw. z art. 58 § 1 i 2 kpa, orzekł o odmowie przywrócenia terminu. Zdaniem organu II instancji, wnioskodawcy nie uprawdopodobnili braku winy w uchybieniu terminu, bowiem pobyt syna za granicą nie mógł być uznany za przeszkodę nie do przezwyciężenia w złożeniu odwołania, ponieważ czynności tej mógł dokonać domownik bądź inny pełnomocnik. Nadto, organ stwierdził, iż strony nie dopełniły warunku przywrócenia terminu w postaci jednoczesnego wniesienia odwołania, zaś z treści prośby z dnia [...] r. nie wynikają zarzuty, bądź niezadowolenie z decyzji, przy czym organ I instancji z naruszeniem art. 20, art. 59 i art. 65 § 1 kpa, wezwał strony do złożenia odwołania, które wniesiono w wyniku tegoż błędnego wezwania. Stąd też prośby nie uwzględniono. Zgodnie z zawartym w postanowieniu pouczeniu, wnioskodawcy wnieśli zażalenie do Głównego Geodety Kraju, w którym podali m.in. iż jedynym ich pełnomocnikiem i domownikiem jest syn K. T. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w trybie art. 111 § 1 i 2 i art. 112 kpa, sprostował z urzędu wadliwe pouczenie co do środka zaskarżenia postanowienia z dnia [...]. Następnie organ ten kolejnym postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] na podstawie art. 134 kpa, stwierdził wniesienie przez H. i A. T. odwołania od decyzji z dnia [...] r. z uchybieniem terminu, bowiem decyzję doręczono stronom w dniu [...] r. zaś 14 dniowy termin upłynął w dniu [...] r. przy czym ostatecznym postanowieniem z dnia [...] r. odmówiono przywrócenia uchybionego terminu. W skardze do sądu administracyjnego H. T. i A. T. wnieśli o ponowne przeanalizowanie całej sprawy dołączając powyższe postanowienia organu odwoławczego. Skarżący nie zgodzili się ze stanowiskiem organu o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, ponawiając argumentację co do przyczyn uchybienia temu terminowi. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy po zrelacjonowaniu dotychczasowego postępowania wniósł o jej oddalenie jako nieuzasadnionej. W toku rozprawy sądowej pełnomocnik skarżących K. T. wyjaśnił, że przebywał na wczasach w [...], z których powrócił w dniu [...] r. oraz sprecyzował skargę jako wniesioną na postanowienie organu II instancji w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania – zgodnie z pismem skarżących jako uzupełnieniem braków formalnych skargi. Rozpoznając skargę na postanowienie o odmowie przywrócenia uchybionego terminu, Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Po myśli art. 58 § 1 kpa, przesłanką przywrócenia terminu jest uprawdopodobnienie, że uchybienie to nastąpiło bez winy strony. Przy ocenie winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej o swoje interesy. Pożądany jest tu kompromis polegający na tym, aby z jednej strony nie doprowadzić do pochopnego przywracania terminu, z drugiej zaś, aby na skutek nadmiernej surowości nie zamknąć stronie drogi do obrony jej praw ( vide : B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Wyd. C. H. Beck, W-wa 1996, str. 296). Uprawdopodobnienie braku winy polega zaś na uwiarygodnieniu przez stronę stosowną argumentacją swojej staranności oraz faktu, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała cały czas, tj. powstała w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej i trwała po jego upływie ( str. 297 cyt. komentarza ). Tymczasem w niniejszej sprawie tego typu okoliczności nie miały miejsca. Zarówno we wniosku z dnia [...] r., jak i w skardze do sądu administracyjnego skarżący nie negując faktu, iż doręczenie decyzji organu I instancji nastąpiło w dniu [...] r. wyjaśnili, że nie mogli wnieść odwołania w terminie 14 dni z uwagi na zły stan zdrowia, uniemożliwiający im samodzielne funkcjonowanie i nieobecność syna K. T., który przebywał na wczasach za granicą, a jako jedyny domownik mógł załatwiać ich sprawy urzędowe. Zdaniem sądu administracyjnego, tego typu okoliczności, uzasadniałyby przywrócenie terminu, o ile trwały przez cały okres biegu terminu do wniesienia odwołania. Co prawda, skarżący wbrew powinności uprawdopodobnienia braku winy nie wskazali, kiedy ustała przyczyna niemożności działania, to jednak w toku rozprawy sądowej K. T. jako pełnomocnik skarżących oświadczył, iż powrócił z wczasów w dniu [...] r., tj. w piątek. Tymczasem 14 dniowy termin do wniesienia odwołania z art. 129 § 2 kpa, upłynął dopiero w dniu [...] r., czyli w poniedziałek trzy dni później. Oznacza to, że przeszkoda uniemożliwiająca skarżącym wniesienie odwołania, ustała jeszcze w okresie biegu terminu do dopełnienia czynności. Skarżący nie wskazali przy tym na żadne inne przyczyny, które uniemożliwiały wniesienie odwołania aż do dnia [...] r., jako ostatniego dnia terminu. W szczególności zaś, samo odwołanie, jak i wniosek o przywrócenie terminu nie wymagają szczególnej formy. Istotne jest też, że przepis art. 129 § 2 kpa nie wymaga, aby strona dysponowała możliwościami wniesienia odwołania przez cały okres 14 dni. Wskazać też przyjdzie, iż aczkolwiek decyzja organu I instancji została doręczona obojgu skarżącym w jednym egzemplarzu, to jednak w treści wniosku z daty [...] r. podali oni jednoznacznie, że otrzymali ją w dniu [...] r. Z przedstawionych akt postępowania administracyjnego wynika też, że prawidłowo wysłano decyzję do rąk skarżących, bowiem w postępowaniu tym K. T. nie legitymował się ich pełnomocnictwem. W tym stanie trafnie organ odwoławczy nie dopatrzył się ustawowej przesłanki przywrócenia terminu w postaci braku winy. Jednakże skład orzekający nie podzielił poglądu organu, aby kolejną przeszkodą do uwzględnienia wniosku był brak równoczesnego wniesienia odwołania ( art. 58 § 2 zd. 2 kpa ). Nawet przy przyjęciu, iż z treści pisma skarżących z dnia [...] r. nie wynika niezadowolenie z decyzji, sam brak odwołania podlegał uzupełnieniu, w trybie art. 64 § 2 kpa i nie ma znaczenia fakt, że wezwanie w tym względzie wystosował organ I instancji, skoro skarżący dopełnili wymaganej czynności ( wnieśli pismo, zatytułowane odwołaniem ). W przeciwnym wypadku przed rozpoznaniem wniosku to organ odwoławczy zobligowany byłby do wezwania skarżących do uzupełnienia braku formalnego. Kwestia ta nie miała jednak znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, jako że już samo stwierdzenie braku winy w niedochowaniu terminu skutkować winno odmową przywrócenia uchybionego terminu. Z tych wszystkich względów nie stwierdzając naruszenia prawa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).