II SA/Gl 1836/13

PostanowienieWSA w Gliwicach2014-01-10

Skład orzekający: Referendarz sądowy Łukasz Strzępek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy stowarzyszenie zwykłe, które nie prowadzi działalności gospodarczej i utrzymuje się z dobrowolnych składek członkowskich, może zostać zwolnione od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym?
Ratio decidendi
Stowarzyszenie zwykłe, chcąc realizować swoje statutowe cele i ponosić koszty postępowania sądowego, powinno zgromadzić odpowiednie środki pochodzące ze składek członkowskich. Brak jest podstaw do zwolnienia od kosztów sądowych, jeśli stowarzyszenie nie wykazało, że mimo możliwości zebrania składek, nie posiada środków na pokrycie kosztów postępowania.
Stan faktyczny
Stowarzyszenie "A" zwróciło się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę. Stowarzyszenie argumentowało, że jest organizacją społeczną nieprowadzącą działalności gospodarczej, nieposiadającą dochodów ani oszczędności, a utrzymującą się jedynie z dobrowolnych składek członkowskich. Sąd rozpoznał wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Stowarzyszenia "A" w L. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę w kwestii wniosku skarżącego Stowarzyszenia o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy Stowarzyszenie Zwykłe "A" w L. zwróciło się o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że jest to organizacja społeczna nie prowadząca działalności gospodarczej i nie posiadająca dochodów, utrzymująca się z dobrowolnych składek członkowskich, które w całości rozdysponowane zostały na wydatki związane z działalnością Stowarzyszenia. Stowarzyszenie zadeklarowało, że nie posiada żadnych oszczędności, majątku, ani też nie osiągnęło żadnego zysku za rok ubiegły. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 – zwanej dalej P.p.s.a. ) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z treścią art. 246 § 2 pkt 2 osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym wówczas, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Podstawą prawną działania stowarzyszenia jest ustawa z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 855 ze zm.) regulująca zasady działania tego typu organizacji, która określiła także sposób finansowania ich działalności. Zgodnie z art. 42 ust. 2 tej ustawy, stowarzyszenie zwykłe uzyskuje środki na swoją działalność ze składek członkowskich, co zresztą ma miejsce również w niniejszym przypadku. Nie ulega więc wątpliwości, że stowarzyszenie chcąc efektywnie realizować swoją statutową działalność musi liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów, a ich źródłem są składki członkowskie. Jednocześnie, w przypadku stowarzyszenia zwykłego to jego członkowie określają zarówno wysokość tych składek jak i zasady ich ponoszenia. Skoro przedmiotem działalności skarżącego Stowarzyszenia jest ochrona interesu jego członków oraz mieszkańców L., zaskarżona decyzja dotyczy nieruchomości położonych w bezpośrednim sąsiedztwie działek członków Stowarzyszenia, to tym samym oczywistym jest, że w tego rodzaju sytuacji istnieją uzasadnione przesłanki do zebrania składek członkowskich w takiej wysokości, która umożliwiłaby działanie Stowarzyszenia w postępowaniu sądowym. Rozpoznający niniejszy wniosek w pełni podziela stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 17 czerwca 2011 r. sygn. akt I OZ 428/11 (Lex nr 990354), zgodnie z którym stowarzyszenie, chcąc realizować swojej statutowe cele, winno zgromadzić odpowiednie środki na poniesienie kosztów postępowania sądowego. Brak jest zarazem jakichkolwiek informacji na temat powodów, dla których tak ważna dla członków Stowarzyszenia sprawa nie spowodowała podjęcia kroków zmierzających do zabezpieczenia środków na potrzeby postępowania sądowego. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło