II SA/Gl 184/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowlski, Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Sędzia WSA Andrzej Matan, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 maja 2017 r. sprawy ze skargi J. i K. na postanowienie [...] Komendanta Wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia wykonania obowiązku z zakresu ochrony przeciwpożarowej oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej uchylił decyzję organu I instancji Komendanta Powiatowego PSP w B. i nakazał skarżącej J. K. jako współwłaścicielce budynku przy ul. [...] w B., wykonanie obowiązku w postaci usunięcia szafy ubraniowej, ustawionej w przestrzeni ewakuacyjnej klatki schodowej oraz materiałów palnych, składowanych na powierzchni strychu tego budynku. Następnie w dniu [...] r. funkcjonariusze z Komendy Powiatowej PSP w B. dokonali kontroli budynku, stwierdzając niewykonanie powyższych obowiązków. Na tej podstawie w dniu [...] r. Komendant Powiatowy PSP w B. z mocy art. 15 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r. poz. 1619 ze zm.), wystosował do skarżącej upomnienie nr [...], wzywając ja do wykonania obowiązku nałożonego powyższą decyzją w ciągu 7 dni pod rygorem wszczęcia postępowania egzekucyjnego. W wyniku powtórnej kontroli z dnia [...] r. organ egzekucyjny ustalił, że przedmiotowa szafa i część materiałów palnych zostały usunięte, lecz na strychu nadal znajdują się materiały palne. W tym stanie rzeczy organ egzekucyjny w dniu [...] r. sporządził tytuł wykonawczy i postanowieniem z tej samej daty nałożył na skarżącą grzywnę w kwocie 500 zł, w celu przymuszenia do wykonania obowiązku, określonego w tym tytule wykonawczym oraz wezwał ją do wykonania obowiązku w terminie do dnia 15 grudnia 2016 r. – pod rygorem nałożenia dalszych grzywien w tej samej lub wyższej wysokości. Jednocześnie organ egzekucyjny wezwał skarżącą do uiszczenia grzywny w terminie 14 dni pod rygorem egzekucji. Jako podstawę prawną aktu organ egzekucyjny powołał art. 122 § 1 i 2, art. 121 § 1, 2 i 3 w zw. z art. 119 i art. 17 § 1, art. 20 § 1 pkt 4, art. 26 § 4 i art. 64a § 1pkt 1 ustawy, wyżej powołanej (Dz. U. z 2016 r. poz. 599 ze zm.). W uzasadnieniu organ podał, że w wyniku kontroli z dnia [...] r. ustalono, że zobowiązana nie wykonała całości obowiązku, nałożonego decyzją, gdyż na strychu nadal znajdują się materiały palne, co stwarza realne zagrożenie dla życia ludzi. Wysokość grzywny wynika zaś z art. 121 § 1 ustawy i ma na celu przymuszenie strony do realizacji obowiązku z uwagi na bezpieczeństwo użytkowników obiektu. W zażaleniu na postanowienie zobowiązana podniosła, że grzywna jest rażąco niesprawiedliwa, w sytuacji gdy usunęła szafę, wymienioną we wszystkich postanowieniach, zaś rzeczy zgromadzone na strychu jeszcze przez jej rodziców są systematycznie sprzątane w miarę możliwości, wynikających z wieku (67 lat) i złego stanu zdrowia, spowodowanego skomplikowanym złamaniem ręki w dniu [...] r., a także trudnej sytuacji majątkowej. Jej zdaniem, na strychu nie ma rzeczy łatwopalnych, a jeżeli są, winni je wskazać funkcjonariusze PSP. Zobowiązana podała, że usunęła połowę rzeczy ze stychu, mimo utrudniania jej tego przez współwłaścicielkę budynku, która wywierała nacisk w trakcie kontroli, aby pominąć fakt prowizorycznego położenia na strychu 100 m2 palnych płyt pilśniowych, stwarzających większe zagrożenie pożarowe, a mimo tego nie wydano nakazu ich usunięcia. Jednakże zaskarżonym postanowieniem zażalenia nie uwzględniono. Utrzymując w mocy postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, organ odwoławczy uznał bowiem za nieuzasadnione zarzuty i argumenty, podniesione w zażaleniu. Nałożona grzywna jest adekwatna do okoliczności sprawy i nie stanowi nadmiernej uciążliwości dla zobowiązanej. Jej wysokość jest proporcjonalna dla rodzaju nieprawidłowości, występujących w obiekcie budowlanym i sytuacji finansowej strony. Bez znaczenia jest zaś stan zdrowia i opisane w zażaleniu przeszkody, spowodowane konfliktem sąsiedzkim. W skardze do sądu administracyjnego J. K. wniosła o uchylenie postanowienia organu odwoławczego, ponawiając argumentację i zarzuty podniesione w zażaleniu na postanowienie organu egzekucyjnego. Podkreśliła, że z protokołu z dnia [...] r. nie wynika, jakie palne materiały nie zostały usunięte. Rzeczywiście na strychu pozostały słoiki i butelki, które są usuwane sukcesywnie. Skarżącą wyjaśniła, że jest współwłaścicielką budynku w połowie, a druga współwłaścicielka, korzystająca ze stychu, przechowuje na strychu swoje rzeczy w postaci starych dywanów i fragmentów drewnianych mebli. Stąd nie wie, jakie materiały palne powinna jeszcze usunąć. Dla wykazania złego stanu zdrowia skarżąca wniosła o dopuszczenie dowodu z dołączonych do skargi 6 dokumentów, dotyczących faktu złamania ręki i przebytego leczenia oraz leczenia jej męża. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podkreślił długotrwałość niewykonania obowiązku i podał, że materiały palne, składowane na strychu zostały wymienione w protokole ustaleń z dnia [...]r. W kolejnym piśmie skarżąca powołała się na fakt wydania wyroku nakazowego z dnia [...] r. Sądu Rejonowego w B. w sprawie [...], uznającego ją winną za wykroczenia z art. 82 § 1 pkt 7 i art. 82 § 1 pkt 8 kw. Podniosła, że nadal ma niesprawną rękę, lecz systematycznie sprząta strych. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym, zważył co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. W niniejszej sprawie spełnione zostały ustawowe przesłanki do zastosowania środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia. Brak też podstaw prawnych do kwestionowania wysokości grzywny z powodu złej sytuacji finansowej strony oraz stanu zdrowia. Z mocy art. 7 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wyżej powołanej, stosowanie środka egzekucyjnego jest niedopuszczalne, gdy egzekwowany obowiązek został wykonany albo stał się bezprzedmiotowy. Zatem częściowe wykonanie obowiązku nie uzasadnia odstąpienia od zastosowania takiego środka w celu wymuszenia wykonania obowiązku. Faktem jest, że w tytule wykonawczym, egzekwowany obowiązek został określony w sposób, podany w decyzji organu odwoławczego. Tak więc, w samym rozstrzygnięciu nie wymieniono konkretnie, rodzaju i ilości materiałów palnych, które nakazano skarżącej usunąć. Jednak zgodnie z art. 29 § 1 ustawy, organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Co więcej, na żadnym etapie postępowania rozpoznawczego skarżąca nie kwestionowała nieprecyzyjności rozstrzygnięcia. Jest to zrozumiałe w okolicznościach niniejszej sprawy, skoro materiały palne, będące przedmiotem rozstrzygnięcia, wymieniono nie tylko w protokole, przywołanym w odpowiedzi na skargę, lecz także w uzasadnieniu samej decyzji. Istotne jest też, że skarżąca podpisała bez zastrzeżeń protokół kontroli z dnia [...] r., stanowiący podstawę wdrożenia egzekucji. W protokole tym stwierdzono zaś, że część materiałów palnych nadal znajduje się na strychy. Wówczas skarżąca nie podnosiła, że nie wie, jakie przedmioty winna usunąć za strychu. Dopiero na etapie zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny skarżąca zgłosiła wątpliwości, domagając się wskazania przez funkcjonariuszy PSP rzeczy, które powinna jeszcze usunąć. Jednak podstawą zastosowania środka egzekucyjnego jest stan, opisany w protokole kontroli. O ile zaś organ egzekucyjny zastosowałby dalsze grzywny, istotne byłoby ustalenie jakie rzeczy palne należy jeszcze usunąć. Zresztą, w zażaleniu skarżąca podała, że usunęła połowę rzeczy ze strychu. Dla wyniku niniejszej sprawy nie ma też znaczenia kwestia, że skarżąca jest jedynie współwłaścicielką budynku i przedmioty zostały zgromadzone jeszcze przez jej rodziców. Są to bowiem zarzuty co do zasadności decyzji o nałożeniu obowiązku. Działania drugiej współwłaścicielki, polegające na ułożeniu na strychu palnych płyt pilśniowych, mogą zaś być przedmiotem odrębnego postępowania administracyjnego w przedmiocie legalności takich robót. Nie uzasadnia też odstąpienia od zastosowania środka egzekucyjnego zły stan zdrowia i wiek skarżącej, ani jej sytuacja majątkowa. Nie negując tego rodzaju stanu rzeczy, sąd administracyjny stwierdził, że nie są okoliczności, wymienione w ustawie. Dopiero odroczenie terminu wykonania obowiązku w drodze zmiany ostatecznej decyzji uzasadnia zawieszenie postępowania egzekucyjnego (art. 56 § 1 pkt 1 ustawy). Znaczny upływ czasu od ostateczności decyzji do wszczęcia postępowania egzekucyjnego (ponad pół roku), wyklucza przyjęcie, że grzywna w kwocie 500 zł jest rażąco wygórowana, skoro jej górna ustawowa granica wynosi 10.000 zł (art. 121 § 2 ustawy). Określenie wysokości grzywny pozostawiono zaś uznaniu administracyjnemu. Organ egzekucyjny odwołał się zaś do kwestii realnego zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i zapewnienia skuteczności środka. Sąd administracyjny działając z urzędu stwierdził też, że postanowienie organu egzekucyjnego zawiera elementy wymienione w art. 122 § 2 ustawy. Fakt wydania wyroku nakazowego w postępowaniu karnym nie podważa zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia, lecz wręcz przeciwnie, potwierdza niewykonanie w całości obowiązku z zakresu ochrony przeciwpożarowej. W tym stanie rzeczy nie stwierdzając naruszenia prawa materialnego, ani też uchybienia przepisom procedury egzekucyjnej, Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.). Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nastąpiło zgodnie z art. 119 pkt 3 i art. 120 tej ustawy.