II SA/Gl 186/10

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 1 lipca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie legalności obiektu budowlanego w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy Skarżący, na podstawie art. 220 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) oraz § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 500 zł. W terminie wyznaczonym dla dokonania tej czynności, w piśmie procesowym z dnia [...]r. M. B. wystąpił o całkowite zwolnienie od kosztów sądowych ze względu na brak środków na ich pokrycie. Następnie, na wezwanie Sądu, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy na druku urzędowego formularza, zwracając się o całkowite zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. W treści formularza strona wskazała, że nie stać go na wykupienie licznych artykułów pierwszej potrzeby, zamieszkuje w lokalu o pow. 5 m2 wraz z "kobietą lat 41" oraz "dzieckiem lat 7", nie posiada żadnego dochodu ani majątku i nic nie wie o dochodach osób wspólnie z nim mieszkających. Skarżący został wezwany do wskazania, czy uzyskuje jakiekolwiek świadczenia z pomocy społecznej, podania imion i nazwisk osób udzielających mu wsparcia materialnego, nadesłania dokumentów obrazujących poziom przeciętnych, miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem się (rachunki za energię elektryczną gaz, dostawy wody itp.) oraz do wyjaśnienia swojej sytuacji rodzinnej. Wezwanie to pozostało bez odpowiedzi. Rozpoznając wniosek o zmianę postanowienia zważono co następuje: Zasada odpłatności postępowania sądowego jest regułą obowiązującą wszystkie jego strony - art. 199 P.p.s.a. Ustawodawca przewidział jednak możliwość odstąpienia od niej poprzez przyznanie stronie prawa pomocy. Zgodnie z treścią art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może ono zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). W postępowaniu prowadzonym na skutek wniosku o przyznanie prawa pomocy przedmiotem badania jest całokształt okoliczności związanych z sytuacją materialną wnioskodawcy. Oznacza to tym samym, że ma on wykazać, iż nie dysponuje żadnymi środkami ani też możliwościami ich zdobycia. Trzeba zarazem stanowczo podkreślić, że treść przepisu art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a. nie pozostawia wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy ciąży na wnioskodawcy, który w druku wniosku o przyznanie prawa pomocy, w sposób nie budzący zastrzeżeń, winien udzielić wyczerpujących wyjaśnień co do stanu rodzinnego i majątkowego. Ustawodawca formułując cytowany wyżej przepis użył terminu "wykazać" w znaczeniu udowodnić, przedstawić coś w sposób przekonywający, pokazać, unaocznić (por. Słownik języka polskiego pod red. naukową prof. dr Mieczysława Szymczaka, tom III, Wydawnictwo Naukowe PWN Sp. z o.o. Warszawa 1978, wydanie IX 1994 r., s.805). Ewentualne niejasności w opisanym wyżej zakresie mogą być wyjaśnione za pomocą dodatkowych dokumentów (art. 255 P.p.s.a.). Skoro jednak strona uchyla się od podania informacji dotyczących jej stanu majątkowego, to tym samym nie można obiektywnie stwierdzić uprawdopodobnienia, że jej sytuacja materialna jest na tyle ciężka, aby uzasadnione było przychylenie się do złożonego wniosku. Skarżący nie podał jakiejkolwiek racjonalnej przyczyny, dla której nie uzyskuje świadczeń pomocy społecznej. Nic nie wiadomo na temat przysługującego mu tytułu prawnego do nieruchomości (lokalu) w którym zamieszkuje oraz tego, jakie dochody uzyskują osoby zamieszkujące wraz nim. Te kwestie mają zaś istotne znaczenie dla rozpatrzenia złożonego wniosku, skoro strona nie tylko wystąpiła o zwolnienie od kosztów sądowych ale również wniosła o ustanowienie fachowego pełnomocnika z urzędu. Oznacza to nie tylko zaniechanie pobrania należności publicznoprawnych (kosztów sądowych) lecz także wyłożenie ze środków publicznych wydatków, które umożliwią pokrycie kosztów udziału pełnomocnika. Skoro zaś skarżący uchylił się do wykazania, że rzeczywiście jego sytuacja materialna uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy, to tym samym nie znaleziono podstaw do uwzględnienia jego wniosku. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.