II SA/Gl 186/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), po rozpoznaniu w dniu 5 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu M. B. od postanowienia referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach oddalającego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu z dnia 1 lipca 2010 r. sygn. akt II SA/Gl 186/10 w sprawie ze skargi M. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych p o s t a n a w i a oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy 1 U Z A S A D N I E N I E Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...]r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach oddalił wniosek M. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata z urzędu. W motywach rozstrzygnięcia wskazano, że w nadesłanym druku formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący wskazał, że nie stać go na wykupienie licznych artykułów pierwszej potrzeby, zamieszkuje w lokalu o pow. 5 m² wraz z "kobietą lat 41" oraz "dzieckiem lat 7", nie posiada żadnego dochodu ani majątku i nic nie wie o dochodach osób wspólnie z nim mieszkających. Skarżący nie udzielił odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego dotyczące wyjaśnienia swojej sytuacji rodzinnej i majątkowej poprzez wskazanie, czy otrzymuje świadczenia z pomocy społecznej, podanie osób udzielających mu wsparcia materialnego oraz nadesłania dokumentów obrazujących poziom przeciętnych miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem się. Referendarz wskazał, że skoro skarżący uchyla się od podania informacji dotyczących stanu majątkowego, to tym samym nie można obiektywnie stwierdzić, że uprawdopodobnił on, że jego sytuacja materialna jest na tyle ciężka, aby uzasadnione było przychylenie się do złożonego wniosku. W ustawowym terminie M. B. wniósł sprzeciw od tego postanowienia domagając się uchylenia postanowienia referendarza sądowego z dnia [...]r., zwolnienia z obowiązku uiszczania wszelkich opłat w całości oraz wyznaczenia adwokata z urzędu z uwagi na skomplikowany charakter sprawy, a także zły stan zdrowia uniemożliwiający osobiste prowadzenie sprawy oraz brak pieniędzy na korzystanie z usług adwokackich. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 245 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy może nastąpić bądź w zakresie całkowitym, bądź częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przysługuje ono osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub części, albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie fachowego pełnomocnika, przy czym częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Przyznaje się je takim osobom, które wykażą, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Jak wynika z treści powołanych przepisów, kryterium przesądzającym o przyznaniu lub odmowie przyznania prawa pomocy jest stan majątkowy wnioskodawcy. Ustawa w sposób precyzyjny określa warunki przyznania prawa pomocy, zaś kryteria te każdorazowo są odnoszone do sytuacji finansowej ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy. Dopiero analiza podanych we wniosku okoliczności dokonywana w związku z przepisami ustawy daje odpowiedź, czy w odniesieniu do konkretnej sytuacji zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Jednocześnie należy podkreślić, że z powyższego przepisu wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie bowiem z art. 255 P.p.s.a. jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku (urzędowym formularzu), okaże się niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. W ocenie Sądu treść oświadczenia złożonego przez skarżącego nie jest wystarczająca do rozpoznania jego wniosku i nie przekonuje o jego zasadności. Skarżący wbrew wezwaniu, nie przedstawił bowiem informacji i dokumentów potwierdzających w sposób niewątpliwy, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, pomimo, iż to właśnie na nim spoczywał ciężar dowodu w tej kwestii. Również w złożonym sprzeciwie skarżący poza wyrażeniem swego niezadowolenia z zapadłego rozstrzygnięcia nie wskazał na żadne okoliczności i nie dołączył żadnych dokumentów, które umożliwiałyby wszechstronne i obiektywne zbadanie jego sytuacji materialnej. Postawa M. B. nie pozwala na ocenę jego kondycji materialnej i tym samym nie można jednoznacznie stwierdzić, iż jest on osobą, która zasługiwałaby na przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 260 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1, w zw. z art. 245 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.