II SA/Gl 1869/13
PostanowienieWSA w Gliwicach2014-02-07
Skład orzekający: Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej można przyznać prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu w postępowaniu przed sądem administracyjnym na podstawie art. 245 § 1 i art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.?Ratio decidendi
Prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego. W ocenie sądu, gdy dochód gospodarstwa domowego jest niewystarczający na pokrycie kosztów postępowania i utrzymania, należy przyznać prawo pomocy.Stan faktyczny
Skarżąca A. R. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu w sprawie dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji rozgraniczeniowej. Wskazała, że mieszka z dwójką dzieci i konkubentem, nie posiada majątku, a jej dochód z działalności gospodarczej wynosił 2400 zł brutto, a alimenty na dzieci 700 zł miesięcznie. Po likwidacji działalności gospodarczej jest osobą bezrobotną. Sąd wezwał ją do udokumentowania dochodów i wydatków oraz wyjaśnienia sytuacji domowej.Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącą od kosztów sądowych w całości oraz ustanowiono dla niej radcę prawnego z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej rozgraniczenia nieruchomości w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu postanawia: 1) zwolnić skarżącą od kosztów sądowych w całości, 2) ustanowić dla skarżącej radcę prawnego z urzędu
Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy A. R. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu. W treści formularza wnioskodawczyni wskazała, że wraz z dwójką dzieci zamieszkuje w budynku o pow. 106 m2, nie posiada żadnego majątku, w tym oszczędności, papierów wartościowych ani też przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro. Źródłem utrzymania się jej rodziny jest dochód z prowadzonej działalności gospodarczej uzyskiwany w kwocie 2400 zł brutto miesięcznie oraz alimenty na dzieci w wysokości 700 zł miesięcznie.
Pismem z dnia 15 stycznia 2014 r. referendarz sądowy wezwał skarżącą do uprawdopodobnienia okoliczności podniesionych we wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez:
- udokumentowanie wydatków związanych z utrzymaniem się, tj. opłat za energię elektryczną, dostawy wody, odbiór śmieci, usługi telekomunikacyjne itp.,
- udokumentowanie wysokości dochodów uzyskiwanych z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, np. poprzez nadesłanie wyciągu z rachunku bankowego prowadzonego na potrzeby tej działalności obrazującego operacje dokonywane na nim w ciągu ostatnich trzech miesięcy oraz dokumentów księgowych (np. podatkowej księgi przychodów i rozchodów) w zależności od formy, w jakiej rozlicza się ze zobowiązań podatkowych,
- udokumentowanie wysokość świadczenia alimentacyjnego, o którym skarżąca wspomina w druku formularza,
- wyjaśnienia, kim jest J. T. – określony przez doręczyciela jako "współlokator" i podanie wysokości i źródła dochodów tej osoby oraz wyjaśnienie, czy partycypuje w kosztach utrzymania nieruchomości, w której wraz ze stroną zamieszkuje.
W odpowiedzi A. R. oświadczyła, że J.T. jest jej konkubentem, który prowadzi z nią wspólne gospodarstwo domowe. Z uzyskiwanego dochodu, którego wysokość skarżąca udokumentowała, osoba ta płaci alimenty na dwójkę niepełnoletnich dzieci z poprzedniego związku. Skarżąca oświadczyła ponadto, że w dniu [...] r. zlikwidowała działalność gospodarczą i obecnie jest osobą bezrobotną, pozbawioną prawa do zasiłku, na dowód czego przedstawiła odpis decyzji Prezydenta Miasta D. z dnia [...] r. Ponadto strona przesłała kopie rachunków za media, dostawy wody, energii elektrycznej, odbiór śmieci itp.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. Poz. 270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).
Uwzględniając przywołane wyżej przepisy i biorąc pod uwagę informacje uzyskane od skarżącej uznano, że jej wniosek zasługuje na uwzględnienie.
W chwili obecnej czteroosobowe gospodarstwo domowe skarżącej utrzymuje się wyłącznie z dochodu J. T. w wysokości 1186 zł netto miesięcznie oraz alimentów uzyskiwanych przez dzieci A. R. w wysokości 700 zł miesięcznie. Pamiętać przy tym należy, że dochód konkubenta strony podlega pomniejszeniu o kwotę 560 zł z tytułu świadczenia alimentacyjnego J. T. na potomstwo z poprzedniego małżeństwa. W sumie więc, do dyspozycji czteroosobowej rodziny strony pozostaje kwota 1326 zł. Bieżące koszty utrzymania, ustalono w oparciu o dokumenty nadesłane przez skarżącą wynoszą około 450 zł miesięcznie, co oznacza, że w przeliczeniu na członka rodziny przypada miesięcznie kwota 219 zł. W takiej sytuacji niepodobna oczekiwać, że skarżąca będzie w stanie zarówno samodzielnie opłacić koszty postępowania sądowego jak i usługi fachowego pełnomocnika.
Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło