II SA/Gl 187/24

WyrokWSA w Gliwicach2024-05-15

Skład orzekający: Stanisław Nitecki, Aneta Majowska, Artur Żurawik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa skierowania osoby ubezwłasnionej całkowicie do domu pomocy społecznej jest zasadna, gdy rodzina dysponuje znacznymi zasobami finansowymi, mimo stwierdzonego przez sąd braku zdolności do zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych i potrzeby stałej opieki?
Ratio decidendi
Odmowa skierowania do domu pomocy społecznej jest zasadna, gdy rodzina osoby ubezwłasnionej całkowicie dysponuje znacznymi zasobami finansowymi, które pozwalają na zapewnienie jej całodobowej opieki we własnym zakresie, nawet jeśli osoba ta wymaga stałej opieki z powodu choroby lub niepełnosprawności. Pomoc społeczna ma charakter subsydiarny i uzupełniający, a jej udzielenie następuje dopiero wtedy, gdy rodzina nie jest w stanie zapewnić niezbędnej pomocy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy skierowania L. S., osoby ubezwłasnionej całkowicie, do domu pomocy społecznej. Organ pierwszej instancji odmówił skierowania, wskazując na wysoki dochód rodziny (ponad 19 tys. zł na osobę miesięcznie) i możliwość zapewnienia opieki we własnym zakresie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy tę decyzję, podkreślając subsydiarny charakter pomocy społecznej i przekroczenie kryterium dochodowego. Skarżący argumentował, że jego stan zdrowia (częste ataki agresji) i potrzeba stałej opieki uzasadniają umieszczenie w placówce, a rodzina nie radzi sobie z zapewnieniem odpowiedniej opieki.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędziowie Asesor WSA Aneta Majowska (spr.), Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2024 r. sprawy ze skargi L. S. (S.) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia 14 grudnia 2023 r. nr SKO.IV/424/2741/2023 w przedmiocie odmowy skierowania do domu pomocy społecznej oddala skargę. Decyzją z dnia 11 października 2023 r. Nr [...] wydaną z upoważnienia Wójta Gminy W. (dalej: organ pierwszej instancji), działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej: k.p.a.), art. 2, art. 3, art. 4, art. 7, art. 8, art. 12, art. 54, art. 106, art. 107 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 901 z późn. zm.), odmówiono L. S. (dalej: Strona, Skarżący) udzielenia pomocy w formie skierowania do domu pomocy społecznej. Na wstępie uzasadnienia organ podał, że w dniu 21 lipca 2023 r. wpłynął wniosek o umieszczenie całkowicie ubezwłasnowolnionego - Skarżącego w domu pomocy społecznej. Na podstawie posiadanych dokumentów ustalono, iż Sąd Rejonowy dla W. – [...] we W. z dnia [...] r. sygn. akt [...] wyznaczył na opiekuna prawnego całkowicie ubezwłasnowolnionego – jego ojca B. S., natomiast Sąd Rejonowy w B. Wydział [...] wydał postanowienie o zgodzie na umieszczenie całkowicie ubezwłasnowolnionego w domu pomocy społecznej. Na podstawie wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 4 sierpnia 2023 r. ustalono natomiast, że w skład gospodarstwa domowego wchodzą: całkowicie ubezwłasnowolniony, ojciec wnioskodawcy B. S., brat wnioskodawcy M. S., partnerka ojca wnioskodawcy M. K. oraz jej niepełnoletni syn J. K.. Wnioskodawca choruje przewlekle: [...], [...], [...], pozostaje pod kontrolą Poradni Zdrowia Psychicznego w B.. Według Karty Informacyjnej z dnia [...] aktualnie brak jest bezwzględnych wskazań do hospitalizacji. Wnioskodawca legitymuje się orzeczeniem nr [...] z dnia [...] o znacznym stopniu niepełnosprawności wydanym na stałe, niepełnosprawność została stwierdzona od urodzenia, [...], wymaga pomocy i wsparcia w codziennym funkcjonowaniu. Organ ustalił, że Strona otrzymuje świadczenie rentowe, ponadto na dochód rodziny składają się wynagrodzenia z pracy: ojca Strony oraz jego partnerki, wynagrodzenie brata Strony, a także alimenty oraz środki ze sprzedaży akcji, do których doszło w lutym 2023 r., zatem dochód został wliczony do dochodu rodziny stosownie do art. 8 ust. 11 ustawy o pomocy społecznej. Dochód jakim dysponuje rodzina wynosi: 96.122,15 zł miesięcznie, co w przeliczeniu na osobę w rodzinie wynosi: 19.224,43 zł. Kryterium dochodowe dla 6-osobowej rodziny wynosi natomiast 3.000,00 zł. Zgodnie z oświadczeniem opiekuna prawnego, Strona ma zapewnione prywatne usługi opiekuńcze, okresowo jest pod opieką matki, obecnie nie korzysta ze wsparcia programów rządowych. Wobec tych ustaleń organ wskazał na ogólne zasady udzielania pomocy społecznej, z których wynika subsydiarny i uzupełniający charakter pomocy społecznej względem możliwości danej osoby, podkreślając, że pomoc społeczna jedynie wspiera osoby lub rodziny w przezwyciężeniu trudnej sytuacji życiowej. Dalej organ przywołał podstawę prawną decyzji, zwrócił również uwagę, iż zgodnie z § 8 Rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej w sprawie domów pomocy społecznej, do domu pomocy społecznej kieruje się na podstawie kompletu dokumentów, w tym rodzinnego wywiadu środowiskowego zawierającego pisemne stwierdzenie braku możliwości zapewnienia usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania przez rodzinę i gminę. Decyzja została doręczona w dniu 20 października 2023 r. Skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, w ustawowym terminie wniósł odwołanie od opisanej wyżej decyzji podnosząc zarzuty naruszenia: art. 54 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej poprzez błędne i nieuzasadnione uznanie, iż Strona nie spełnia wszystkich koniecznych przesłanek do przyznania wnioskowanej pomocy, podczas gdy materiał dowodowy wskazuje, że jego sytuacja zdrowotna i rodzinna uzasadnia umieszczenie w placówce opieki społecznej; art. 7 k.p.a. poprzez brak podjęcia przez organ wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy; art. 8 § 1 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej, naruszając zasadę proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania; art. 12 k.p.a. poprzez niezasadne stwierdzenie, iż rodzina jest w stanie przezwyciężyć trudną sytuację życiową, wykorzystując własne zasoby majątkowe; a także art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego, a w szczególności niezasadnego pominięcia dowodu ze zgłoszenia z pogotowia psychiatrycznego oraz zaświadczenia psychiatry. W uzasadnieniu zwrócono uwagę na stan zdrowia Strony, występujące od 2015 częste i gwałtowne ataki agresji oraz potwierdzony przez Sąd Rejonowy w B. brak zdolności do zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych, brak możliwości korzystania z opieki innych osób, a także potrzebę stałej opieki i pielęgnacji w stopniu, w którym brak opieki stanowi zagrożenie życia. Zauważono, że organ nie uwzględnił zgłoszenia z pogotowia psychiatrycznego, z którego wynikało, iż u Strony występują trudne do opanowania ataki agresji, które zagrażają bezpieczeństwu osób trzecich, jak również zaświadczenia od psychiatry, z którego wynika, iż Strona nie może korzystać z ośrodków pobytu dziennego. Podał, iż na dzień składania wniosku Odwołujący się uczęszczał do szkoły, gdzie miał zapewnioną opiekę przez większość dnia. Aktualnie zakończył edukację, co powoduje, że rodzina nie radzi sobie z opieką. Zdaniem Odwołującego się niezasadne jest stwierdzenie organu, iż rodzina Strony jest w stanie przezwyciężyć trudną sytuację życiową przy wykorzystaniu własnych zasobów majątkowych. Po rozpoznaniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej, działając na podstawie art. 17, art. 18, art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. Dz. U. 2018 r., poz. 570), art. 59 ustawy o pomocy społecznej oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. decyzją nr SKO.IV/424/2741/2023 z dnia 14 grudnia 2023 r., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił dotychczas przeprowadzone w sprawie czynności, przywołał normatywną podstawę rozstrzygnięcia, a następnie zwrócił uwagę na podstawowe cele pomocy społecznej, w tym art. 2 ust. 1 oraz art. 3 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Wyjaśnił, że zasada subsydiarności nakazuje udzielić pomocy społecznej tylko i wyłącznie w sytuacjach, gdy osoba/rodzina nie jest w stanie w sposób samodzielny przezwyciężyć trudnej sytuacji, w której się znalazła, natomiast zgodnie z zasadą pomocniczości pomoc powinna zostać przyznana tylko w takim zakresie, który jest niezbędny dla przezwyciężenia tej trudnej sytuacji. Ponadto w powołaniu na art. 12 ustawy o pomocy społecznej zauważył, że można odmówić przyznania świadczenia, gdy osoba lub rodzina jest w stanie przezwyciężyć trudną sytuację życiową wykorzystując własne zasoby majątkowe. Umieszczenie w domu pomocy społecznej jest ostatecznością, a skierowanie do domu pomocy społecznej wymaga nie tylko zbadania oceny stanu zdrowia danej osoby, ale także możliwości korzystania przez nią z pomocy środowiskowej, w szczególności zaś zbadania możliwości zorganizowania usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania lub w ośrodku wsparcia. W dalszej części organ ustalił stan faktyczny - zbieżny z ustaleniami poczynionymi przez organ pierwszej instancji, zaznaczając, że zgodnie z oświadczeniem Strona nie ubiega się o zapewnienie usług opiekuńczych, doraźne usługi opiekuńcze realizuje we własnym zakresie. Organ odwoławczy wskazał również na kwestię wsparcia rodziny jako powinności o charakterze alimentacyjnym. Podkreślił, że uzyskanie świadczenia z pomocy społecznej wymaga uprzedniego spełnienia ogólnych warunków udzielania świadczeń z pomocy społecznej, prawo do tych świadczeń przysługuje osobie w rodzinie, której dochód na osobę nie przekracza kwoty 600,00 zł, co w rozpoznawanej sprawie dyskwalifikuje Odwołującego się w ubieganiu się o świadczenie. Kolegium wskazało również, że nie kwestionuje stanu zdrowia Strony i potrzeby zapewnienia całodobowej opieki, jednakże zapewnienie opieki, czy poprzez odpowiednie usługi w miejscu zamieszkania lub umieszczenie w odpowiedniej placówce powinno nastąpić we własnym zakresie rodziny. Zaspokojenie tych potrzeb może nastąpić poprzez zawarcie umowy cywilnoprawnej ustalającej warunki pobytu z domem pomocy społecznej, posiadającym zezwolenie wojewody (a więc spełniającym ustawowe standardy świadczonych usług, o których mowa w art. 55 ust. 1 i 2 ustawy), ale działającym na warunkach komercyjnych. Decyzja została doręczona w dniu 29 grudnia 2023 r. Z rozstrzygnięciem nie zgodził się Skarżący wnosząc (w dniu 18 stycznia 2024 r.), sporządzoną przez profesjonalnego pełnomocnika, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Skarżący podniósł zarzuty naruszenia tożsame jak w treści złożonego odwołania. Ponowił również argumentację przedstawioną na etapie wniesionego odwołania. Dodał, że fakt, iż aktualna opieka nad synem w zdecydowanej większości odbywa się za pomocą członków rodziny nie powinien oznaczać, iż opieka ta jest na wystarczającym poziomie z perspektywy licznych potrzeb osoby wymagającej tej opieki. Organ odwoławczy niesłusznie powołuje się na zasadę pomocniczości, bowiem ani Skarżący ani rodzina Skarżącego nie może w sposób wystarczający realizować opieki. Przypomniał, że u Strony występują ataki agresji, które zagrażają bezpieczeństwu osób trzecich. Strona nie może korzystać z ośrodków pobytu dziennego, co powoduje, że pozostaje bez jakiejkolwiek formy zajęć terapeutycznych czy rozwojowych. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Przystępując do rozpoznania sprawy, Sąd miał na uwadze, iż zgodnie z regulacją art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach wskazanej kontroli sąd administracyjny poddaje badaniu zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z przepisami prawa materialnego kreującymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi określającymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. W świetle art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie ulega zatem wątpliwości, że zaskarżona decyzja może ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części - art. 151 p.p.s.a. Istotą niniejszej sprawy stała się ocena zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia 14 grudnia 2023 r. utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji – Wójta Gminy W. z dnia 11 października 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy skierowania do domu pomocy społecznej. Uwzględniając powyżej zakreśloną kognicję sądów administracyjnych oraz przyczyny wzruszenia decyzji organów administracji publicznej Sąd uznał, że zapadłe w sprawie decyzje organów pierwszej i drugiej instancji odpowiadają prawu. W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z przepisami ustawy 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, a także przepisami kodeksu postępowania administracyjnego. Podstawę materialnoprawną wydanego w sprawie rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy o pomocy społecznej. Stosownie do treści art. 54 ust. 1 tej ustawy, osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, niemogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych, przysługuje prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej. Z art. 54 ust. 2 ustawy wynika, że osobę, o której mowa w ust. 1, kieruje się do domu pomocy społecznej odpowiedniego typu, zlokalizowanego jak najbliżej miejsca zamieszkania osoby kierowanej, z zastrzeżeniem ust. 2a, chyba że okoliczności sprawy wskazują inaczej, po uzyskaniu zgody tej osoby lub jej przedstawiciela ustawowego na umieszczenie w domu pomocy społecznej. Z kolei zgodnie z ust. 2a tej regulacji, w przypadku gdy przewidywany termin oczekiwania na umieszczenie w domu pomocy społecznej danego typu zlokalizowanym najbliżej miejsca zamieszkania osoby kierowanej wynosi ponad 3 miesiące, osobę, o której mowa w ust. 1, kieruje się na jej wniosek do domu pomocy społecznej tego samego typu zlokalizowanego jak najbliżej miejsca zamieszkania osoby kierowanej, w którym przewidywany termin oczekiwania na umieszczenie jest krótszy niż 3 miesiące. Zawarta w ust. 1 przywołanego przepisu art. 54 przesłanka braku możliwości zapewnienia niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych, jak zauważa się w literaturze przedmiotu, interpretowana jest nie tylko w kontekście możliwości udzielenia świadczenia w postaci usług opiekuńczych, ale i możliwości zapewnienia opieki osobie potrzebującej przez członków rodziny. W myśl zasady pomocniczości udzielenie pomocy ze środków publicznych powinno nastąpić dopiero, gdy rodzina nie zapewnia pomocy, a więc zarówno wtedy, gdy nie może, jak i wtedy, gdy nie chce tego uczynić (zob. I. Sierpowska, Pomoc społeczna. Komentarz, wyd. VI, WKP 2023). Zgodnie natomiast z brzmieniem art. 8 ust. 1 pkt 1 omawianej ustawy, prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, art. 41, art. 53a i art. 91, przysługuje osobie w rodzinie, której dochód na osobę nie przekracza kwoty 600 zł, przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej. Należy pamiętać, że stosownie do przepisu art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości (ust. 1). Z kolei w myśl art. 3 omawianej ustawy, pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka (ust. 1). Zadaniem pomocy społecznej jest zapobieganie sytuacjom, o których mowa w art. 2 ust. 1, przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem (ust. 2). Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy (ust. 3). Potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (ust. 4). Z powyższych ogólnych zasad udzielania świadczeń z pomocy społecznej wynika, że pomoc społeczna ma charakter subsydiarny i uzupełniający względem własnych możliwości danej osoby. Pomoc społeczna jedynie wspiera osoby lub rodziny w przezwyciężeniu swej trudnej sytuacji życiowej. Akceptowalna społecznie jest zatem pomoc świadczona wówczas, gdy dana osoba nie jest w stanie sama sobie poradzić z trudną sytuacją osobistą, przy wykorzystaniu własnych uprawnień (np. poprzez uzyskanie środków utrzymania w trybie realizacji roszczeń alimentacyjnych) bądź własnych zasobów (np. wykorzystanie znacznych środków finansowych, zbycie rzeczy o znacznej wartości majątkowej). Pierwszoplanowe znaczenie mają zatem własne możliwości danej osoby. Powszechną dezaprobatę budzi w społeczeństwie stałe finansowanie ze środków publicznych, na które składają się obywatele, tej kategorii osób, które obiektywnie rzecz biorąc mogą poprzez własne uprawnienia, zasoby i możliwości przezwyciężyć trudną sytuację osobistą w jakiej się znalazły (zob. m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 stycznia 2022 r. sygn. akt I SA/Wa 2111/21). Należy przypomnieć, że do przyznania prawa do umieszczenia w domu pomocy społecznej, o którym mowa w art. 54 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej nie wystarczy jedynie spełnienie warunków określonych w tym przepisie, lecz konieczna jest przede wszystkim zgodność z ogólnymi zasadami udzielania świadczeń z pomocy społecznej. Na gruncie rozpoznawanej sprawy będzie to w szczególności wspomniana wyżej zasada pomocniczości. Aby skorzystać z jakiegokolwiek świadczenia z pomocy społecznej nie wystarczy bowiem samo spełnienie przez daną osobę wyłącznie wymogów właściwych dla przyznania danego rodzaju świadczenia, trzeba najpierw spełnić ogólne warunki udzielania świadczeń z pomocy społecznej. Podkreślenia wymaga, iż Państwo powinno jedynie wspomagać jednostki, rodziny i nie powinno przejmować zadań, które mogą one samodzielnie wykonywać. Jak natomiast wynika z ustalonego stanu faktycznego Skarżący ma możliwość zapewnienia realizacji potrzeb ze środków prywatnych. Ustalona na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym wywiadu środowiskowego, wysokość dochodu na osobę w rodzinie, nie była przez stronę skarżącą kwestionowana (wysokość dochodu na osobę w rodzinie wynosi 19.224,43 zł, karta nr 41 akt administracyjnych; w treści oświadczenie o stanie majątkowym opiekun prawny wymienił: przysługujące mu prawo własności lokalu mieszkalnego i współwłasności domu oraz posiadane oszczędności w wysokości około 2 mln zł, karta nr 17 akt administracyjnych). Bez wątpienia zatem doszło do znacznego przekroczenia ustalonego przez ustawodawcę kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Wobec tego, odmienne rozstrzygnięcie, którego domaga się Skarżący, stałoby w sprzeczności z ww. zasadą pomocniczości. W pierwszej kolejności wnioskujący o pomoc powinien bowiem wykorzystywać własne możliwości. O powyższym stanowi art. 2 ust. 1 omawianej ustawy. Sąd zauważa również, że pozostające w aktach postanowienie Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] sygn. akt [...] dotyczy zezwolenia wnioskodawcy na umieszczenie syna w domu pomocy społecznej, udzielonego na podstawie art. 38 ust. 3 ustawy z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie życia psychicznego (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2123 z późn. zm.), stosownie do którego przyjęcie do domu pomocy społecznej osoby małoletniej lub ubezwłasnowolnionej całkowicie następuje za pisemną zgodą jej przedstawiciela ustawowego. Przedstawiciel ustawowy wyraża zgodę po uzyskaniu zezwolenia sądu opiekuńczego właściwego ze względu na miejsce zamieszkania osoby małoletniej lub ubezwłasnowolnionej całkowicie. Apelacja od powyższego postanowienia została oddalona postanowieniem Sądu Okręgowego w B. z dnia [...] sygn. akt [...], a w jego treści Sąd Okręgowy odwoływał się wyłącznie do podstawy prawnej z art. 38 ust. 1 ustawy o ochronie życia psychicznego (karta nr 5 i 6 akt administracyjnych). Jak wynika z przywołanej regulacji art. 38 ust. 1, zgoda przedstawiciela osoby ubezwłasnowolnionej całkowicie na przyjęcie do domu pomocy społecznej wyrażana jest zatem po uzyskaniu zezwolenia sądu opiekuńczego. Należy odnotować, że nie jest to tryb z art. 39 wskazanej ustawy, gdy brak opieki zagraża życiu tej osoby, a przedstawiciel ustawowy nie wyraża zgody na przyjęcie do domu pomocy społecznej. Umieszczenie w domu pomocy społecznej pomimo braku zgody dotyczy bowiem odmiennej sytuacji niż zaistniała w rozpoznawanej sprawie. Mianowicie, jak stanowi art. 39 ust. 1, jeśli osoba, o której mowa w art. 38, lub jej przedstawiciel ustawowy nie wyrażają zgody na przyjęcie jej do domu pomocy społecznej, a brak opieki zagraża życiu tej osoby, organ do spraw pomocy społecznej może wystąpić do sądu opiekuńczego miejsca zamieszkania tej osoby z wnioskiem o przyjęcie do domu pomocy społecznej bez jej zgody. Postanowieniem z dnia [...] Sąd wypowiedział się natomiast jedynie co do zezwolenia udzielonego na podstawie art. 38 ust. 3 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego. Na podstawie zezwolenia udzielonego przez sąd powszechny opiekun prawny ma zatem możliwość zawarcia umowy cywilnoprawnej z wybranym domem pomocy społecznej działającym na warunkach komercyjnych. Potrzeby Skarżącego w zakresie pobytu w domu pomocy społecznej mogą, jak wynika z akt administracyjnych sprawy, zostać zaspokojone z zasobów prywatnych. W aktach zalega ponadto oświadczenie ojca Skarżącego z dnia 4 sierpnia 2023 r. w którym wskazał on, że w przypadku konieczności "może pokryć miesięczną odpłatność za pobyt w Domu Pomocy Społecznej w 100%" (karta nr 20 akt administracyjnych). W ocenie Sądu materiał dowodowy zawarty w administracyjnych aktach sprawy nie budził wątpliwości i w pełni uzasadniał wydanie rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji. Organy podjęły wszystkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania mogących mieć wpływ na rozstrzygnięcie, w tym podnoszonego w skardze naruszenia art. 7, art. 8 § 1 i art. 12 k.p.a. W tych okolicznościach pominięcie przez organ odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do dowodów: zgłoszenia z pogotowia psychiatrycznego oraz zaświadczenia psychiatry, pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie, czyniąc niezasadnym także zarzut naruszenia art. 77 § 1 k.p.a. Motywy podjętych rozstrzygnięć zostały uzasadnione stosownie do wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a., obejmując uzasadnienie faktyczne oraz prawne decyzji. Przeprowadzona w sprawie kontrola sądowoadministracyjna nie wykazała naruszenia przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 54 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Sąd nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi, dokonując kontroli w granicach danej sprawy, ale poza granicami zarzutów, także nie dopatrzył się przyczyn mogących stanowić podstawę do zastosowania kompetencji kasacyjnych. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Orzeczenia przywołane w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło