II SA/Gl 1872/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Bogucka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie rejestracji pojazdu w kwestii wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Pismem z dnia 7 listopada 2013 r. J. W. wniósł za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. skargę na decyzje tego organu z dnia [...] r. o numerach [...] oraz [...]. Na podstawie art. 57 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm. - zwanej dalej p.p.s.a.) zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 12 grudnia 2013 r. rozdzielono wniesione przez skarżącego w jednym piśmie skargi i nadano im dalszy bieg pod odrębnymi sygnaturami, przy czym skarga na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r., nr [...] została zarejestrowana pod niniejszą sygnaturą. W związku z zawartym w skardze wnioskiem o zwolnienie z opłat sądowych strona została wezwana do wypełnienia i nadesłania do tutejszego Sądu wniosku o przyznanie prawa pomocy sporządzonego na urzędowym formularzu PPF w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W przesłanym formularzu podano, że źródłem dochodu prowadzonego przez skarżącego samodzielnie gospodarstwa domowego jest świadczenie rentowe w kwocie 1 874 zł (jeden tysiąc osiemset siedemdziesiąt cztery złote), natomiast inne dowody i wyjaśnienia znajdują się w aktach sprawy o sygn. akt II SA/Gl 1524/13 toczącej się również przed tutejszym Sądem. Skarżący oświadczył także, że nie posiada oszczędności, papierów wartościowych ani też przedmiotów, których wartość przekraczałaby 3 000 EUR (trzy tysiące euro), a nadto, że w 2006 roku zakupił za pożyczone pieniądze nieruchomość w M., gdzie obecnie zamieszkuje. Dodatkowo wskazał na stan jego zdrowia, w związku z którym przyznano mu uprawnienia II grupy inwalidztwa. Postanowieniem z dnia 17 stycznia 2014 r. Referendarz sądowy oddalił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W uzasadnieniu podniesiono, że sytuacja materialna strony, ustalona na podstawie nadesłanych do sprawy II SA/Gl 1524/13 dokumentów, nie wskazuje, aby wniosek zasługiwał na uwzględnienie. Referendarz podkreślił, że wnioskodawca nie udowodnił faktu ponoszenia innych niż zakup energii elektrycznej i wody wydatków związanych z utrzymaniem się, w szczególności spłaty pożyczek, kosztów leczenia, a także spłaty zadłużenia względem osób trzecich. W piśmie z dnia 17 lutego 2014 r. J. W. zaskarżył powyższe postanowienie w całości podnosząc między innymi, że wniosek ten jest uzasadniony nie tylko stanem zdrowia, ale również nieludzkimi warunkami mieszkaniowymi. Zdaniem strony budynek, w którym skarżący obecnie zamieszkuje wymaga pilnego kontynuowania prowadzonego remontu, na dowód czego dołączono do pisma dokumentację zdjęciową. Podkreślono również, że uzyskiwany dochód nie wystarcza na pokrycie pełnych kosztów leczenia, a także wydatków związanych z remontem, ze spłatą kredytów oraz z zakupem opału. W związku z oświadczeniem zawartym w sprzeciwie wezwano skarżącego do sprecyzowania czy wnosi on o zwolnienie od kosztów sądowych w całości oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, jak wynika z treści formularza PPF, czy też jedynie o zwolnienie od kosztów sądowych, co można wywnioskować ze sprzeciwu – terminie 7 dni pod rygorem przyjęcia, że skarżący wnosi o przyznanie prawa pomocy w zakresie wskazanym we wniosku złożonym na urzędowym formularzu PPF. Jednocześnie wezwano skarżącego do nadesłania dokumentu potwierdzającego fakt zawarcia umowy kredytu z [...] S.A., a także dokumentu wykazującego wysokość miesięcznych rat spłaty tego kredytu, na co powołuje się on w piśmie z dnia 13 listopada 2013 r., złożonym w sprawie o sygn. akt II SA/Gl 1524/13. W odpowiedzi na wezwanie J. W. oświadczył, że wnosi o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych ("zgodnie z moim wnioskiem nr 4 mojego sprzeciwu z dnia 17.02.2014r.") dołączając do pisma kopie umów o pożyczkę pieniężną z dnia 28 września 2012 r. oraz z dnia 8 października 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm. - zwanej dalej p.p.s.a.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. W dniu 17 lutego 2014 r. strona wniosła sprzeciw od postanowienia Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 17 stycznia 2014 r., który nie został przez Sąd odrzucony, a zatem powyższe postanowienie utraciło moc. Przechodząc do merytorycznego rozpatrzenia wniosku J. W. wskazać należy, że intencją wprowadzenia przepisów dotyczących prawa pomocy było stworzenie możliwości dochodzenia swoich praw przed sądem osobom, które znajdując się w trudnej sytuacji finansowej nie mogą uiścić kosztów sądowych. Na podstawie art. 245 § 1 i 2 p.p.s.a prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, o co ostatecznie wnosi skarżący, może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim oraz swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Strona winna więc uprawdopodobnić, że samodzielnie nie może zdobyć lub wygospodarować środków, które umożliwiłyby jej poniesienie wydatków związanych z postępowaniem sądowym. W ocenie Sądu wniosek skarżącego prowadzącego samodzielnie gospodarstwo domowe zasługuje na uwzględnienie. Skarżący uzyskuje co prawda stały miesięczny dochód w wysokości około 1 840 zł (jeden tysiąc osiemset czterdzieści złotych), jednakże biorąc pod uwagę wysokość wykazanych wydatków można stwierdzić, że dochód ten jest przeznaczany na zaspokajanie potrzeb bytowych tego gospodarstwa, przy czym do wydatków Sąd zaliczył nie tylko koszty energii elektrycznej oraz dostawy wody, ale również wydatki na opał, leczenie, a także koszty związane z prowadzonym remontem budynku mieszkalnego. Co prawda dokumentując koszty dotyczące zakupu opału skarżący przedstawił rachunek z roku 2012, Sąd jednak nie kwestionuje, że wydatki w podobnej wysokości strona musiała ponosić również w latach następnych. Odnosząc się natomiast do kosztów związanych z remontem budynku mieszkalnego podkreślić należy, że skarżący pomimo nienadesłania żadnych dowodów wskazujących na wysokość takich wydatków, przedstawił dokumentację zdjęciową, która obrazuje zarówno stan budynku, jak i zakres prowadzonych robót remontowych. Sąd doszedł do przekonania, że dowody te są wystarczające dla uprawdopodobnienia faktu ponoszenia przez wnioskodawcę tego rodzaju wydatków. Jednocześnie zaliczając do kosztów niezbędnych do utrzymania gospodarstwa domowego wydatki na leczenie Sąd oparł się na oświadczeniu skarżącego złożonym w sprawie o sygn. akt II SA/Gl 1524/13 w piśmie procesowym z dnia 13 listopada 2013 r., uznając, że konieczność ponoszenia takich wydatków potwierdza również otrzymywane przez J. W. świadczenie rentowe. W tym miejscu dodatkowo wskazać należy, że z nadesłanych do pisma z dnia 10 marca 2013 r. załączników wynika, że pożyczka z dnia 28 września 2012 r. winna zostać spłacona do 10 października 2013 r., a pożyczka z dnia 8 października 2012 r. - do dnia 10 lutego 2014 r., zatem skarżący obecnie nie ponosi kosztów związanych ze spłatą tych zobowiązań. Analizując wniosek z dnia 8 stycznia 2014 r. Sąd dostrzegł także nieścisłość w złożonym oświadczeniu, bowiem w rubryce "Majątek" strona nie wykazała żadnych nieruchomości, natomiast w uzasadnieniu powołała się na zakup w roku 2006 budynku położnego w M., w którym obecnie zamieszkuje. Zdaniem Sądu powyższe okoliczności nie mają wpływu na ocenę wniosku, bowiem wydatki skarżącego nieuwzględniając rat pożyczek i tak są znaczne w porównaniu z osiąganym przez niego dochodem, natomiast wskazana powyższej nieścisłość wynikała raczej z błędnego zrozumienia formularza, tym bardziej, że skarżący nie ukrywał faktu posiadania budynku między innymi załączając jako jeden z dokumentów obrazujących poziom wydatków decyzję dotyczącą podatku od nieruchomości. W związku z powyższym biorąc pod uwagę sytuację materialną J. W. Sąd uznał, że wykazał on w sposób wystarczający, że konieczność uiszczenia kosztów postępowania byłaby dla niego nadmiernym obciążeniem, wiążącym się z uszczerbkiem dla jego utrzymania. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 16 § 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.