II SA/Gl 188/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka, Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Protokolant sekretarz sądowy Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2008r. sprawy ze skargi J.W. na postanowienie (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia (...). nr (...) w przedmiocie dokonania oceny stanu technicznego obiektu oddala skargę. Pismem z daty [...] r. [...] SA Oddział KWK "[...]", zwróciła się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z/s w L. o podjęcie działań w stosunku do m.in. budynku gospodarczego położonego w L. ul. [...], stanowiącego własność J. W. Wystąpienie umotywowano faktem złego stanu technicznego budynku, co stwarza już obecnie zagrożenie dla bezpieczeństwa osób i mienia, zaś wobec faktu, iż w [...] r. będzie on podlegał wpływom eksploatacji górniczej, istnieje obawa katastrofy budowlanej. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. na podstawie art. 61 § 4 kpa pismem z daty [...]r. powiadomił J. W. o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie stanu technicznego tegoż budynku gospodarczego. Następnie po przeprowadzeniu w dniu [...]r. oględzin, postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] organ I instancji zobowiązał J. W. do przedłożenia oceny stanu technicznego budynku częściowo użytkowanego jako składowisko drewna na opał, a częściowo jako budynek inwentarski, położonego w L. przy ul. [...] – w terminie do [...]r. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia powołano art. 81 c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane ( Dz. U. Nr 89,poz. 414 ze zm.). W uzasadnieniu organ nadzoru budowlanego podał, że w wyniku oględzin obiektu stwierdzono liczne spękania na sklepieniach stropu, głębokie spękania elewacji, uszkodzenie konstrukcji dachu, brak stolarki okiennej i rynien, co jego zdaniem stanowić winno podstawę orzeczenia jak w sentencji. W zażaleniu na powyższe postanowienie J. W. podniósł, iż jako właściciel nie jest powodem stwarzania zagrożenia dla swojego mienia i zdrowia, a winę tę ponosi [...] Oddział KWK "[...]", która przez wieloletnią i wielokrotną eksploatację górniczą z zawałem stropu płytko pod budynkami, doprowadziła je do zniszczenia oraz zagrożenia mienia i zdrowia, a obecnie w celu uniknięcia odpowiedzialności i poniesienia wysokich kosztów, wykorzystuje procedurę przed organami nadzoru budowlanego, sugerując rozbiórkę na jego koszt. Na tej podstawie żalący się wniósł o przeprowadzenie wizji lokalnej i zajęcie stanowiska odnośnie przyczyny zniszczenia budynków. Zaskarżonym postanowieniem, podjętym z up. [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego orzeczono o utrzymaniu w mocy postanowienia organu I instancji jako zgodnego z prawem. Zdaniem organu II instancji, kwestionowane postanowienie nie rozstrzyga sprawy, a jedynie stanowi środek dowodowy w toczącym się postępowaniu administracyjnym. Wyjaśniono też, iż przedmiotowa ocena stanu technicznego winna zostać wykonana przez osobę z odpowiednimi uprawnieniami ( wraz z kserokopią uprawnień i aktualnym zaświadczeniem o wpisie do izby inżynierów budownictwa ). Wreszcie, w świetle obowiązków właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego wynikających z art. 61 ustawy – Prawa budowlanego, podniesione w zażaleniu kwestie uznano za nieistotne, wyjaśniając że naprawie szkód lub zapłata odszkodowania winna być dochodzona od zakładu górniczego w oparciu o przepisy ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. – Prawo górnicze i geologiczne. Stąd też zażalenia nie uwzględniono. W skardze do sądu administracyjnego J. W. wniósł o uchylenie powyższego postanowienia jako niewykonalnego i wydanego z naruszeniem art. 7, 8 i 124 § 1 kpa. Skarżący zarzucił, iż organ administracji bezzasadnie usiłuje obciążyć go kosztami opinii w sprawie, której nie jest inicjatorem, zaś o ile istnieją wątpliwości co do stanu budynku, to koszty z tego tytułu winien ponieść inicjator postępowania, bądź sam organ. Nadto, w postanowieniu nie wskazano, w jakiej formie winna nastąpić ocena stanu technicznego i kto jest uprawniony do jej wydania, ani też nie podano numeru posesji, przy której usytuowany jest budynek, mający podlegać ocenie. Wreszcie, skarżący powołując się na trudną sytuację majątkową i osobistą, podniósł, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. Organ, którego działania zaskarżono, wniósł o oddalenie skargi z przyczyn podanych w motywach postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga nie mogła odnieść skutku, bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa materialnego, ani też w toku postępowania organy administracji nie uchybiły regułom procedury w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy bądź skutkującym wznowieniem tego postępowania. Z mocy art. 81 c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo – budowlane ( Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), organy nadzoru budowlanego w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć w drodze postanowienia na osoby, o których mowa w ust. 1, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia. Zawarte w tym przepisie odesłanie do ust. 1 art. 81 c ustawy, oznacza iż krąg podmiotów na które właściwy organ władny jest nałożyć tego rodzaju obowiązek, wymienił ustawodawca. Zgodnie z art. 81 c ust. 1 Prawa budowlanego, gdy idzie o wykonywanie zadań określonych przepisami tego prawa przez organ nadzoru budowlanego, dopuszczalne jest zaś nałożenie obowiązków wyłącznie na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. Ustawodawca nie przewidział więc możliwości ani nałożenia zobowiązania na inne osoby, które swoimi działaniami zawiniły stanowi technicznego cudzego obiektu budowlanego, ani też obciążenia ich kosztami sporządzenia żądanej dokumentacji ( vide : Prawo budowlane z komentarzem pod red. prof. Z. Niewiadomskiego, Wyd. C.H. Beck, W-wa 2006, str. 709 ). Skutki niedostarczenia ocen lub ekspertyz bądź też wadliwości, reguluje zaś art. 81 c ust. 4 Prawa budowlanego, przewidując zlecenie przez właściwy organ ich wykonania na koszt osoby zobowiązanej do ich dostarczenia. Jednoznaczna regulacja ustawy nie pozwala zatem na odstąpienie od powyższego trybu przez organy nadzoru budowlanego ani z uwagi na brak zawinienia właściciela lub zarządcy, czy też z powodu braku środków na ten cel. Zupełnie inną kwestią jest zaś możliwość wyegzekwowania od tych podmiotów kosztów sporządzenia ocen lub ekspertyz zleconych przez organ administracji w trybie art. 81 c ust. 4 ustawy. Skoro organy administracji uprawnione są do działania jedynie na podstawie przepisów prawa ( art. 6 kpa ), chybiony jest zarzut naruszenia zasady praworządności z art. 7 kpa. Organy administracji nie są bowiem władne do naruszenia prawa materialnego, nawet w słusznym interesie obywateli. Jak prawidłowo wyjaśnił organ odwoławczy, nie pozbawia to skarżącego ochrony prawnej przed działaniami podmiotu, który spowodował zły stan techniczny jego obiektu, lecz dochodzenie roszczeń z tego tytułu należy do drogi postępowania przed sądami powszechnymi. Zdaniem sądu administracyjnego, kwestionowane postanowienie nie narusza też art. 9 i art. 124 § 1 kpa, a w żadnym wypadku podniesione w skardze braki nie stanowią o jego niewykonalności w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 w zw. z art. 126 kpa. Organ odwoławczy wskazał bowiem w motywach zaskarżonego aktu, iż przedmiotowa ocena techniczna winna zostać wykonana przez osobę z odpowiednimi uprawnieniami inżyniera budownictwa. Działalność w ramach samodzielnych funkcji technicznych uregulowana została zaś w rozdziale 2 Prawa budowlanego. Osoby legitymujące się odpowiednimi uprawnieniami są zaś odpowiedzialne za wykonywanie tych funkcji z mocy art. 12 ust. 6 Prawa budowlanego i to po ich stronie leży obowiązek znajomości zasad i formy sporządzania ocen bądź ekspertyz. Wreszcie, wątpliwości strony w tym względzie, jak i brak podania numeru posesji, przy której położony jest budynek, podlegający ocenie, mogą być wyjaśnione przez organ nadzoru budowlanego w drodze postanowienia z art. 113 kpa. Tego rodzaju nieistotne wady aktu w żadnym wypadku nie mogą zaś skutkować jego uchyleniem. Godzi się też zauważyć, że w świetle treści zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego (k. 2 akt adm.), wezwania do udziału w oględzinach ( k. 3 ), protokołu z oględzin ( k. 4) i materiału fotograficznego ( k. 4a ), nie ma żadnych wątpliwości co do przedmiotu postępowania administracyjnego. Nadto, działając z urzędu sąd administracyjny nie dopatrzył się innego naruszenia prawa. W szczególności, spełniona została przesłanka dopuszczalności żądania przez organy nadzoru budowlanego oceny technicznej z uwagi na uzasadnione wątpliwości co do stanu technicznego przedmiotowego budynku w aspekcie obowiązków właściciela lub zarządcy co do utrzymywania obiektu zgodnie z zasadami o których mowa w art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego. Zresztą, skarżący nie neguje złego stanu technicznego obiektu, a jedynie zmierza do wykazania niezawinienia takiego stanu rzeczy po jego stronie, co jest nieistotne w sprawie przed organami nadzoru budowlanego na gruncie art. 66 i następnie Prawa budowlanego. Z tych wszystkich względów skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).