II SA/Gl 188/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Kędzierska, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 marca 2022 r. sprawy ze sprzeciwu S.B. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala sprzeciw. Decyzją z dnia [...]r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach, w wyniku rozpoznania odwołania skarżącej uchyliło w całości decyzję Burmistrza M. w sprawie odmowy przyznania jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad synem S.B. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że z akt sprawy wynika, iż skarżąca jest uprawniona do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Wskazał, że zgodnie z ugruntowaną linią orzeczniczą sądów administracyjnych osoba, która spełnia warunki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego i chce je otrzymać, a pobiera rentę, w tym rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy, powinna móc dokonać wyboru jednego z tych świadczeń poprzez rezygnację z pobierania świadczenia niższego, tj. w niniejszej sprawie renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Powyższy wybór można zrealizować przez złożenie do organu rentowego wniosku o zawieszenie prawa do renty na podstawie art. 103 ust. 3 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. O możliwości złożenia wniosku o zawieszenie renty i uzależnieniu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego od przedstawienia decyzji o wstrzymaniu jej wypłaty, organ powinien stronę poinformować, obowiązek ten wynika z art. 9 K.p.a. Organ podkreślił, że według aktualnego orzecznictwa sądów administracyjnych warunkiem niezbędnym do przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w sytuacji otrzymywania renty w niższej wysokości, w tym renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy jest dokonanie wyboru przez uprawnionego do świadczenia pielęgnacyjnego i zawieszenie przez niego prawa do renty. W związku z tym organ stwierdził, że decyzja organu pierwszej instancji została wydana z naruszeniem prawa materialnego, to jest art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych przez jego niewłaściwą wykładnię, jak i przepisów postępowania, to jest art. 9 i 79a kodeksu postępowania administracyjnego. Organ podniósł, że w przedmiotowej sprawie zachodzi zatem konieczność przeprowadzenia raz jeszcze postępowania z uwzględnieniem powyższego stanowiska i umożliwienie stronie dokonania wyboru świadczenia. Zakres tego postępowania wykracza poza ramy uzupełniającego postępowania dowodowego jakie może przeprowadzić organ odwoławczy, zgodnie zatem z art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, zaistniała konieczność uchylenia decyzji organu pierwszej instancji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. W sprzeciwie wniesionym od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skarżąca podniosła okoliczności dotyczące jej sytuacji rodzinnej i materialnej. W odpowiedzi na sprzeciw organ odwoławczy wniósł o jego oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli przepisy nie stanowią inaczej. Natomiast zgodnie z art. 64e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 329), zwanej dalej P.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego. Według art. 151a § 1 P.p.s.a. Sąd, uwzględniając sprzeciw od decyzji uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego. Na podstawie zaś art. 151a § 2 P.p.s.a., w przypadku nieuwzględnienia sprzeciwu od decyzji sąd oddala sprzeciw. W wyniku przeprowadzenia kontroli decyzji organu odwoławczego – w zakresie i według kryteriów określonych cytowanymi wyżej przepisami - stwierdzić należało, że sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie. Decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach uchyliło w całości decyzję organu pierwszej instancji o odmowie przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Podstawę prawną tej decyzji stanowił przepis art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, według którego organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy podniósł, że organ pierwszej instancji odmówił przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na to, że jest uprawniona do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Podkreślenia przy tym wymagało, że w zaskarżonej decyzji organ wskazał, iż osoba, która spełnia warunki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego i chce je otrzymać, a pobiera rentę, w tym rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy, powinna móc dokonać wyboru jednego z tych świadczeń poprzez rezygnację z pobierania świadczenia niższego, tj. w niniejszej sprawie renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Podniósł przy tym, że organ I instancji – zgodnie z art. 9 K.p.a. – ma obowiązek poinformować stronę o możliwości wyboru świadczeń, który można zrealizować przez złożenie do organu rentowego wniosku o zawieszenie prawa do renty na podstawie art. 103 ust. 3 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. W związku z tym wskazał, że w ramach ponownego rozpatrzenia sprawy, organ pierwszej instancji powinien raz jeszcze przeprowadzić postępowanie, w toku którego powinien uwzględnić stanowisko zaprezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych oraz umożliwić stronie dokonanie wyboru świadczenia i powinien stronę poinformować o możliwości złożenia wniosku o zawieszenie renty i uzależnieniu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego od przedstawienia decyzji o wstrzymaniu jej wypłaty. Zasadnie zatem organ odwoławczy podniósł, że z uwagi na naruszenie art. 9 i 79a kodeksu postępowania administracyjnego, których dopuścił się organ pierwszej instancji, zaistniała konieczność uchylenia decyzji tego organu i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. W konsekwencji przeprowadzenia kontroli decyzji organu odwoławczego w zakresie określonym w art. 64e P.p.s.a. Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 K.p.a., a wobec tego sprzeciw nie zasługiwał na uwzględnienie. W podsumowaniu podkreślenia wymagało, że w związku ze stwierdzonym wyżej naruszeniem przepisów postępowania przez organ pierwszej instancji - jako zgodną z prawem ocenić należało decyzję SKO uchylającą decyzję organu pierwszej instancji i przekazującą sprawę temu organowi do ponownego rozpoznania. Wobec tego - na podstawie art. 151a § 2 P.p.s.a. - sprzeciw należało oddalić.