II SA/Gl 1888/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kazowska (spr.), po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi L. P. i J. K.-P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę w kwestii wniosku pełnomocnika skarżących o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji p o s t a n a w i a oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Zaskarżoną decyzją Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r., nr [...], znak: [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej W. M.-O. i S. O. pozwolenia na rozbudowę i nadbudowę budynku mieszkalnego, zlokalizowanego na terenie działki nr 1 k.m. 25, obręb L., przy ul. [...] w K. Na powyższe rozstrzygnięcie pełnomocnik L. P. i J. K.-P. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. W uzasadnieniu przedmiotowego wniosku powołano się na przesłankę niebezpieczeństwa spowodowania trudnych do odwrócenia skutków planowanej inwestycji. Zarówno uczestnicy postępowania, jak i organ odwoławczy - nie zajęli stanowiska co do przedmiotowego wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznając wniosek, zważył: W świetle art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej w skrócie "p.p.s.a." wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Sąd może jednak na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie aktu w całości lub w części, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Przy czym chodzi tu o szkodę (majątkową lub niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Przesłanką wstrzymania wykonania jest uprawdopodobnienie, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a ocena tych przesłanek pozostawiona jest uznaniu Sądu. Z konstrukcji tej normy prawnej wynika, że uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji obciąża wnioskodawcę. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. W niniejszej sprawie pełnomocnik wnioskodawców nie wskazał konkretnych zdarzeń czy okoliczności, które potwierdziłyby, że w stosunku do jego mocodawców wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Zakwestionowano jedynie zasadność rozstrzygnięcia organu drugiej instancji, zaś ustawową przesłankę uzasadniającą wstrzymanie jego wykonania przywołano ogólnikowo. Także biorąc pod rozwagę okoliczności badane z urzędu należy przyjąć, że w rozpatrywanej sprawie nie występuje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Należy mieć na uwadze, że nadbudowa obiektu budowlanego nie wywołuje skutku o charakterze nieodwracalnym. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że wykonanie obiektu budowlanego jest zdarzeniem faktycznym, a nie prawnym i wobec tego nie prowadzi do stanu, który można określić jako nieodwracalny, bo jego odwrócenie zależy tylko od możliwości technicznych inwestora. Ponadto Sąd rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, powinien brać pod uwagę interesy prawne i stanowiska wszystkich stron postępowania, bowiem niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o czym mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., może zachodzić nie tylko po stronie wnioskodawców. Nadto podkreślenia wymaga, że ryzyko prowadzenia robót budowlanych przed rozpoznaniem sprawy obciąża inwestorów, którymi w przedmiotowej sprawie są uczestnicy postępowania. To inwestor bowiem decydując się na realizację inwestycji na podstawie decyzji objętej skargą do sądu administracyjnego, ponosi ryzyko ewentualnego wyeliminowania tej decyzji z obrotu prawnego przez sąd administracyjny. Uwzględniając także przedmiot zaskarżonego rozstrzygnięcia nie można pominąć, że stosownie do art. 35a ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409) w przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję o pozwoleniu na budowę, wstrzymanie wykonania tego aktu, sąd może uzależnić od złożenia przez stronę skarżącą kaucji na zabezpieczenie roszczeń inwestora, co służy w konsekwencji ochronie interesu tego ostatniego. Brzmienie przywołanego przepisu dowodzi, że postanowienie wstrzymujące wykonanie decyzji o pozwoleniu na budowę, stanowić może dużą dolegliwość dla inwestora, mogącą nierzadko spowodować większą szkodę niż ta, jaka mogłaby wyniknąć z kontynuowania robót budowlanych prowadzonych w oparciu o zaskarżoną decyzję. Zatem inwestor, który prowadzi proces budowlany na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, narażony jest na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie tylko w przypadku uwzględnienia skargi, ale również w razie wstrzymania wykonania decyzji. Wskazać należy, że kaucja wyznaczona w trybie art. 35a powołanej ustawy Prawo budowlane, w razie uwzględnienia skargi, podlega zwrotowi, zaś w przypadku oddalenia skargi, przeznaczana jest na zaspokojenie roszczeń inwestora. Oceniając w omówionym kontekście wniosek skarżących, jak również fakt, że nie zawiera on żadnych informacji, bądź argumentów mogących uprawdopodobnić przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a., Sąd doszedł do przekonania, że sporne zamierzenie inwestycyjne nie powoduje niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody po stronie skarżących. Zaskarżony akt nie rodzi też w ocenie Sądu trudnych do odwrócenia skutków. Zauważyć bowiem należy, że nawet w wyniku wyroku uchylającego decyzję o pozwoleniu na budowę, w przypadku poważnie zaawansowanej lub ukończonej inwestycji, organ nadzoru budowlanego uprawniony będzie do wydania szeregu nakazów mających na celu doprowadzenie zrealizowanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, a wówczas to inwestorów (a nie skarżących) obciążać będą ewentualne koszty. Wymaga także podkreślić, że na etapie rozpoznawania wniosku o wstrzymanie wykonania nie może być badana kwestia legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia, będzie ona bowiem stanowić przedmiot postępowania sądowego w sprawie. Z tego względu też rozstrzygnięcie w przedmiocie wstrzymania nie może prowadzić w istocie do rozpoznania sprawy. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie przywołanego wyżej art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a. postanowił orzec jak w sentencji.