II SA/Gl 1889/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik, Sędziowie Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.), Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant specjalista Beata Bieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2014 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Raciborzu na decyzję Starosty [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji uchyla zaskarżoną decyzję i orzeka, że nie podlega ona wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. W dniu 21 lutego 2012 r. Komendant Wojewódzki Policji w K. wystąpił do Starosty [...] z wnioskiem o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami w stosunku do T. M. zameldowanego do dnia 24.10.2012 r. w S. przy ul. [...] w związku z przekroczeniem liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Decyzją z dnia [...] r. sygn. [...] Starosta [...] w trybie art. 114 ust 1 pkt 1 lit b ustawy z dnia 20.06.1997 r. Prawo o ruchu drogowym skierował T. M. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. W dniu 24 października 2012 r. T. M. wymeldował się ze swojego miejsca stałego zamieszkania w Rzeczpospolitej Polskiej tj. z S., ul. [...], a pełnomocnik T. M. wskazał, że T. M. mieszka w Niemczech. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. uchyliło ww. decyzję Starosty [...] i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że w toku ponownego rozpoznania sprawy ustalenia wymaga m.in. kwestia czy Polska jest "normalnym miejscem zamieszkania" T. M., tj. czy w/w przez co najmniej 185 dni w roku kalendarzowym przebywa na terytorium Polski. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Starosta [...], po przeprowadzeniu postępowania umorzył postępowanie w całości w sprawie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w trybie art. 114 ust 1 pkt 1 lit b ustawy Prawo o ruchu drogowym w zakresie posiadanych uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi T. M. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że z przeprowadzanego postępowania wynika, że T. M. nie zamieszkuje na terenie powiatu [...]. Organ powołał się na informacje uzyskane z wywiadu środowiskowego sporządzonego przez Komendę Powiatową Policji w R., że T. M. nie zamieszkuje pod wskazanym adresem na terenie powiatu [...]. Ponadto wskazał, że T. M. zawiesił prowadzoną działalność gospodarczą, ma stały meldunek w miejscowości [...] i posiada niemieckie prawo jazdy. Organ dodał, że nie jest właściwy do wydania decyzji o skierowaniu T. M. na egzamin kontrolny ponieważ T. M. nie zamieszkuje na terenie powiatu [...]. Skargę do WSA w Gliwicach na powyższą decyzję złożył Prokurator Rejonowy w R. Zarzucił decyzji naruszenie: – art. 77 § k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego i ograniczenie postępowania dowodowego w sytuacji, gdy istniała konieczność dokonania dalszych ustaleń dotyczących miejsca zamieszkania T. M. Zdaniem skarżącego organ powinien przesłuchać jako świadka J. W., u której według informacji Komendy Powiatowej Policji w R., przebywał T. M. oraz sąsiadów poprzedniego miejsca zamieszkania T. M. Skarżący zarzucił organowi także zaniechanie zwrócenia się do organu niemieckiego w celu uzyskania informacji czy T. M. faktycznie zamieszkuje pod niemieckim adresem i czy ponad 185 dni w roku kalendarzowym. Zdaniem skarżącego o tym że T. M. przebywa jednak głównie w Polsce świadczy miedzy innymi to, że stawia się regularnie na dozory w Komendzie Powiatowej Policji, oraz fakt uzyskania przez niego 24 punktów w ciągu roku za wykroczenia drogowe, – art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez nieuzasadnienie podstawy prawnej w zakresie umorzenia postępowania, a także uznania się przez organ za niewłaściwy. W odpowiedzi na skargę Starosta [...] wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że od pełnomocnika T. M. otrzymał informację, że zamieszkuje na terenie Niemiec, a właściwy organ niemiecki potwierdził tą informację. Organ zaznaczył, to iż T. M. przebywa sporadycznie pod adresem wskazanym przez skarżącego nie jest równoznaczne z miejscem zamieszkania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Sądy administracyjne są powołane do kontroli legalności aktów organów administracyjnych, a katalog możliwych rozstrzygnięć Sądu w stosunku do decyzji wymienia art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm., dalej powoływana jako p.p.s.a.). W szczególności Sąd uwzględniając skargę, uchyla decyzję jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W rozpoznawanej sprawie – w ocenie składu orzekającego – doszło do naruszenia przepisów postępowania, a w szczególności art. 77 § 1 kpa regulującego obowiązek organu wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, a także art. 107 § 1 i § 3 kpa przez brak wskazania przez Starostę [...] w decyzji z dnia [...] roku podstaw umorzenia postępowania. Naruszenia powyższe uniemożliwiają Sądowi ocenę czy w sprawie decyzja o umorzeniu postępowania jest zasadna czy też nie, a w związku z tym naruszenie to należy ocenić jako mające wpływ na wynik sprawy. Jak się wydaje decyzją z dnia [...] roku Starosta [...] umorzył postępowanie w sprawie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w trybie art. 114 ust. 1 pkt 1 litera b ustawy Prawo o ruchu drogowym w zakresie posiadanych uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi kategorii B, BE, C1, C1E T. M. ustalając, że nie jest on właściwy do przeprowadzenia postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie. Przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym wdrożyły postanowienia dyrektywy 91/439/EWG z dnia 29 lipca 1991 roku (Dz. U. Urz. WE L 237 z 24 sierpnia 1991 roku). Dyrektywa ta w art. 12 stanowi, że "państwa członkowskie przyjmują (...) przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne do wykonania niniejszej dyrektywy w terminie do dnia 1 lipca 1996 roku". Preambuła tej dyrektywy wyraźnie wskazuje, że jednym z jej celów było ujednolicenie wspólnej polityki transportowej, poprawa bezpieczeństwa drogowego, a także ułatwienie ruchu osób zamieszkałych w jednym z państw członkowskich innym niż o, w którym zdawali egzamin na prawo jazdy. Z kolei w art. 1 ust. 3 dyrektywy wskazano, że "jeżeli posiadacz ważnego prawa jazdy przyjmuje normalne miejsce zamieszkania w państwie członkowskim innym niż to, które wydało prawo jazdy, przyjmujące państwo członkowskie, może stosować do posiadacza prawa jazdy swoje krajowe przepisy przez okres ważności tego prawa jazdy". W związku z tym należy stwierdzić, że państwa członkowskie w stosunku do takich posiadaczy praw jazdy mogą na swoim terytorium stosować przepisy krajowe między innymi w sprawach dotyczących kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji w zakresie uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi. Skoro prawa jazdy wydawane przez państwa członkowskie na terenie całej Unii Europejskiej są wzajemnie uznawane, a przepisy polskiej ustawy mówią ogólnie o prawie jazdy, to nie można przyjąć, że polskie organy nie są właściwe do orzekania o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w związku z przekroczeniem w ciągu roku liczby 24 punktów. W takiej sprawie decydujące znaczenie ma jedynie to, czy prawo jazdy zostało wydane przez jedno z państw członkowskich Unii Europejskiej oraz czy kierujący posiada na terenie Polski "normalne miejsce zamieszkania", które to pojęcie zdefiniowane jest w art. 9 implementowanej dyrektywy nr 91/439/EWG. Zgodnie z art. 9 omawianej dyrektywy "normalne miejsce zamieszkania oznacza miejsce, w którym osoba fizyczna przebywa co najmniej 185 dni w każdym roku kalendarzowym, ze względu na swoje więzi osobiste i zawodowe, w przypadku osoby niezwiązanej z tym miejscem zawodowo, ze względu na osobiste powiązania, które wskazują na istnienie ścisłych więzi między tą osobą a miejscem w którym mieszka". W sprawie jest bezsporne, że T. M. legitymuje się prawem jazdy wydanym w Niemczech, wymeldował się z pobytu stałego w dniu 24 października 2012 roku, to jest z S., ul. [...] i stały meldunek posiada w Niemczech, zawiesił także działalność gospodarczą prowadzoną w Polsce. Niewątpliwie te okoliczności świadczą o braku "normalnego miejsca zamieszkania" na terytorium Polski. Jednakże w ocenie Sądu – tu skład orzekający podziela stanowisko skarżącego – nie wyczerpał Starosta [...] możliwości pełnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, a stwierdzał brak swojej właściwości z uwagi na nieposiadanie przez T. M. "normalnego miejsca zamieszkania" na terytorium Polski przez co najmniej 185 dni. W całości organ orzekający pominął przy tym fakt, że T. M. jest objęty dozorem policyjnym i w związku z tym przebywa w Polsce (wskazanie przez jego pełnomocnika). Brak jakichkolwiek ustaleń i ocen organu w tym zakresie. Z art. 9 dyrektywy wynika, że miejsce normalnego zamieszkania osoby związanej zawodowo z miejsce innym niż miejsce powiązań osobistych i z tego względu przebywającej w różnych miejscach w dwu lub więcej państwach członkowskich uważa się miejsce z którym jest związana osobiście w ten sposób, że regularnie tam powraca. Należy podkreślić, że umorzenie postępowania decyzją z dnia [...] roku nastąpiło po przyjęciu braku właściwości miejscowej tego organu z uwagi na fakt, że T. M. nie przebywa na terytorium Polski przez co najmniej 185 dni w roku kalendarzowym. To ustalenie zdaniem składu orzekającego nastąpiło z naruszeniem art. 77 kpa. Należało bowiem – i to niezależnie od ustaleń związanych z dozorem policyjnym – przeprowadzić postępowanie w zakresie informacji objętych wywiadem środowiskowym Komendy Powiatowej Policji w R., to jest przesłuchać w charakterze świadka J. W., członków rodziny T. M. ustalonych w piśmie Komendy Powiatowej w R. z dnia 14 czerwca 2013 roku, sąsiadów z miejsca zameldowania T. M. w S. przy ul. [...], a także przesłuchać samego T. M. na okoliczność jego "normalnego miejsca zamieszkania" i częstotliwości pobytu na terytorium Polski. Zdaniem Sądu postępowanie wymaga także uzupełnienia przez uzyskanie informacji od organu niemieckiego czy T. M. faktycznie przebywa pod adresem [...] i to co najmniej przez okres 185 dni w roku kalendarzowym. Nie jest bowiem tak, że zameldowanie jest równoznaczne z miejscem normalnego zamieszkiwania. Należy także odnieść się w ponownym postępowaniu do wykazanych w aktach sprawy zatrzymań T. M. przez funkcjonariuszy Policji (październik 2012 r. oraz sierpień 2013 r.) oraz poruszania się przez T. M. samochodem z [...] numerem rejestracyjnym. Podsumowując Sąd stwierdza, że decyzja o umorzeniu postępowania z uwagi na nieposiadanie przez T. M. stałego miejsca zamieszkania na terenie właściwości miejscowej organu została wydana przedwcześnie, z naruszeniem zasad postępowania w zakresie ustalenia miejsca "normalnego zamieszkania" T. M., a uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazania co do dalszego postępowania w sprawie wynikają wprost z niniejszego uzasadnienia, a o ostatecznym jego wyniku Sąd w chwili obecnej nie przesądza. Wynik ten bowiem jest zależny od oceny organu dokonanej po uzupełnieniu materiału dowodowego we wskazanym zakresie. Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera c i art. 152 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.