II SA/Gl 19/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik, Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Sędzia WSA Maria Taniewska - Banacka, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w Ż. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy rejestracji pojazdu oddala skargę. Wnioskiem z dnia [...] r. skarżąca "A". w Z. wystąpiła do Starosty [...] o rejestrację samochodu osobowego [...] nr VIN [...], sprowadzonego z terytorium [...]. Do wniosku dołączono m.in. dokument z dnia [...] r. potwierdzający zapłatę akcyzy przez J.Z., zaświadczenie sprzedaży pojazdu samochodowego pochodzącego od służb państwowych [...]ji na rzecz firmy [...], , wystawione przez Generalną Dyrekcję Skarbu Państwa [...] i w dniu [...] r. celem wydania dowodu rejestracyjnego (wraz z tłumaczeniem), zaświadczenie Prokuratury [...] z dnia [...] r. o niewydaniu żadnego dowodu rejestracyjnego dla tego pojazdu (wraz z tłumaczeniem) oraz umowę powierzenia samochodu dnia [...] r., zawartą w [...], pomiędzy [...] a wnioskodawcą. Decyzją z dnia [...] r. Starosta [...] odmówił rejestracji przedmiotowego samochodu z powodu braku dowodu rejestracyjnego lub zaświadczenia o rejestracji oraz oryginalnych tablic rejestracyjnych. Jednakże wskutek odwołania wnioskodawcy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r. orzekło o uchyleniu decyzji odmownej i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Kolejną decyzją z dnia [...] r. organu I instancji umorzono postępowanie w sprawie rejestracji pojazdu z powodu niedostarczenia przez wnioskodawcę wszystkich wymaganych dokumentów. Jednak uwzględniając odwołanie Spółki, decyzją z dnia [...] r. Kolegium uchyliło powyższe rozstrzygnięcie, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia. Po trzecim rozpoznaniu wniosku, Starosta decyzją z dnia [...] r. powtórnie orzekł o odmowie rejestracji przedmiotowego pojazdu. Po zrelacjonowaniu przebiegu dotychczasowego postępowania organ I instancji podał, że w jego toku wnioskodawca nadesłał kopię faktury z dnia 4 marca 2015 r., potwierdzającą nabycie przez niego pojazdu od firmy [...] oraz wyjaśnił, że pojazd zarejestrowany był ostatnio na terenie [...], nie był zarejestrowany w[...], wcześniej był zakupiony od Jerzego [...] o, lecz nie posiada umowy z tej transakcji. Z urzędu organ wystąpił też do firmy [...] L, lecz korespondencja nie została odebrana przez ten podmiot. Na tej podstawie organ I instancji ustalił, że pojazd został zakupiony przez L.A. we [...] na podstawie zaświadczenia z dnia [...] r. Następnie pojazd został sprzedany [...], która sprzedała go J.Z., a ten kolejno [...], od której zakupił go wnioskodawca. Skoro jednak nie uzyskano umów z dokonanych transakcji i tylko kopię faktury z dnia [...] r., organ I instancji uznał, że brak dowodów płynnego przejścia własności pojazdu jako dowodu własności oraz dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był zarejestrowany. Dokumenty te są zaś niezbędne do rejestracji w świetle art. 72 ust. 1 pkt 1 i 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.). Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ I instancji powołał też przepisy art. 72 ust. 4, art. 73 ust. 1 i 2 i art. 76 ust. 1 pkt 3 tej ustawy oraz § 1 ust. 1 i 2, § 16, § 2 ust. 1, § 3 ust. 1 pkt 1 i ust. 4-7, § 4 ust. 3 pkt 1 rozp. Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz. U. z 2014 r., poz. 1522 ze zm.) oraz § 5a zał. nr 1 do rozp. Ministra Infrastruktury z dnia 27 września 2003 r. w sprawie szczegółowych czynności organów w sprawach związanych z dopuszczeniem pojazdu do ruchu oraz wzorów dokumentów w tych sprawach (Dz. U. z 2014 r., poz. 1727 ze zm.). W odwołaniu od decyzji Spółka zarzuciła naruszenie prawa materialnego poprzez niezastosowanie przepisów [...] aktów prawnych, dotyczących zbywania pojazdów w drodze przetargu przez organ państwowy oraz naruszenie art. 138 § 2 in fine kpa i art. 77 § 1 kpa. Zdaniem Spółki, organ administracji powinien z urzędu przeprowadzić postępowanie dowodowe, zwracając się także do organów obcych państw tj. [...] i [...], bowiem żadnych dokumentów z uwagi na stan zdrowia nie był wstanie przedstawić prezes zarządu Spółki P.Z.. Zdaniem odwołującej się, nabycie pojazdu we [...] jest równoznaczne z nabyciem prawa do jego zarejestrowania w tym kraju, a tym samym w Unii Europejskiej. Stąd sprawa powinna być rozstrzygnięta w oparciu o prawo [...], zaś polskie rozporządzenie narusza prawo unijne i przekracza delegację ustawową. Co prawda organ administracji prawidłowo ustalił stan faktyczny, gdy idzie o poprzednich właścicieli pojazdu, co wykazało, że wnioskodawca jest jego właścicielem, lecz bez należytego uzasadnienia odmówił rejestracji pojazdu z powołaniem się na nieistniejące dokumenty [...]. Jednakże zaskarżoną decyzją odwołania nie uwzględniono. Zdaniem Kolegium, oczywiście nieuzasadniony jest zarzut stosowania prawa [...] w sprawie rejestracji pojazdów w kraju, a jedynie wagę dokumentów zagranicznych należy oceniać przez pryzmat takich przepisów. Natomiast przepisy wspólnotowe są co do zasady przejmowane do polskiego porządku prawnego ( w tym wypadku jest to ustawa – Prawo o ruchu drogowym, na podstawie delegacji której wydano przywołanie przez organ I instancji rozp. wykonawcze). Za nieuzasadniony Kolegium uznało też zarzut co do spoczywania na organie administracji ciężaru dowodowego, bowiem art. 73 ustawy, przewiduje rejestrację na wniosek właściciela, który winien przedłożyć dokumenty wymagane art. 72 ust. 1 ustawy. Jednakże Spółka, mimo że jest podmiotem wyspecjalizowanym w handlu pojazdami, nie dysponuje wszystkimi wymaganymi dokumentami, zaś sama historia pojazdu zawiera luki i jak się wydaje, przez 4 lata nie był on nigdzie zarejestrowany. Tymczasem dowodem własności nie jest zawsze pojedynczy dokument, lecz w razie wątpliwości, wszystkie dokumenty obrazujące przeniesienie własności od czasu pierwszej rejestracji (§ 4 ust. 2 rozp. w sprawie rejestracji ...). Nadto, uzyskane w toku postępowania informacje Konsulatu w [...], wskazują na sposób uzyskania we [...] brakującego dowodu rejestracyjnego lub zaświadczenia, przewidzianego w art. 72 ust. 4 Prawa o ruchu drogowym. W ocenie Kolegium obecne dokumenty budzą zasadnicze wątpliwości i nie są wystarczające do rejestracji pojazdu. Stąd też Kolegium orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji jako zgodnej z prawem. W skardze do sądu administracyjnego Spółka domagała się uchylenia decyzji Kolegium i zasądzenia kosztów postępowania, zarzucając naruszenie: 1) art. 72 ust. 1, 2, 2a i 4, art. 73 ust. 1 oraz art. 76 ustawy – Prawo o ruchu drogowym – wskutek odmowy rejestracji pojazdu, pomimo bezspornego stanu faktycznego w zakresie przejścia prawa własności przedmiotowego pojazdu, 2) art. 26, 28-37 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej – dla oceny skutków prawnych nabycia pojazdu na licytacji we [...]ji, 3) art. 75 § 1, 77 § 1, 80 i 107 § 1 kpa – z powodu braku działania organu w zakresie pozyskiwania wymaganych dokumentów, 4) art. 28 kpa – wobec nieustalenia kręgu stron postępowania. Zdaniem skarżącej Spółki, pojazd nabyty na danego rodzaju licytacji jest wydawany nabywcy bez dowodu rejestracyjnego, który to dokument zastępuje zaświadczenie o nabyciu. Stąd też jedynie nieznajomość [...] przepisów o licytacji, spowodowała wydanie decyzji odmownej. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie jako nieuzasadnionej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Organy administracji odmawiając rejestracji przedmiotowego pojazdu prawidłowo zastosowały bowiem prawo materialne i zasadnie uznały, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek przedłożenia wymaganych dokumentów. Oczywiście nie oznacza to zakazu wyjaśniania z urzędu okoliczności faktycznych, lecz organ administracji co do zasady nie jest władny uzyskać dokumentów prywatnych, obrazujących przebieg transakcji cywilnoprawnych w zakresie przeniesienia własności. Wbrew zarzutom skargi, przymiot strony w niniejszym postępowaniu posiadał jedynie wnioskodawca. Inne podmioty, które były poprzednio właścicielami przedmiotowego pojazdu, nie legitymują się interesem prawnym w rozumieniu art. 28 kpa i organ administracji nie miał obowiązku zawiadamiania ich o toczącym się na wniosek skarżącej postępowaniu w sprawie rejestracji pojazdu. Nawet przy odmiennym rozumowaniu, zarzut pozbawienia udziału innych osób jako przesłanka wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 4 kpa, może być skutecznie podniesiony jedynie przez osoby pominięte zgodnie z art. 147 zd. 2 kpa. W żadnym wypadku nie można ferować w niniejszej sprawie zarzutu kierowania decyzji do osoby nie będącej stroną w sprawie (art. 156 § 1 pkt 4 kpa). Decyzja odmowna prawidłowo została skierowana do skarżącej jako wnioskodawcy. Zasadniczy spór w niniejszej sprawie dotyczy wymogu przedłożenia przy rejestracji poprzedniego dowodu rejestracyjnego w sytuacji, gdy przedmiotowy pojazd nabyty został od [...] służb państwowych w drodze licytacji bez dowodu rejestracyjnego (w stanie niejeżdżącym, jak to podano w zaświadczeniu o jego sprzedaży z dnia [...] r.). Z treści tego zaświadczenia wynika jednak, że w tym trybie pojazd nabył inny podmiot gospodarczy, z numerem specjalnym rejestracji celem jego rejestracji. Jednak do dnia 1 sierpnia 2012 r. na terenie [...]ji nie wydano dla tego pojazdu żadnego dowodu rejestracyjnego, czego dowodzi kolejne zaświadczeniem dołączone do wniosku. Jest oczywiste w świetle art. 72 ust. 2 pkt 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, że pojazd po przepadku na rzecz Skarbu Państwa lub na rzecz jednostki samorządu terytorialnego może być zarejestrowany w kraju bez przedłożenia dowodu rejestracyjnego, bowiem jest to nabycie pierwotne. Jednak zdaniem sądu administracyjnego, prawidłowo organy administracji uznały, że zasada ta nie obowiązuje w przypadku sprowadzenia pojazdu z zagranicy. Co więcej, z treści zaświadczenia o sprzedaży pojazdu wynika jedynie, że pochodzi on od [...] służb państwowych i został nabyty w trybie licytacji publicznej, a zaświadczenie sporządzono celem wydania dowodu rejestracyjnego. Zatem przed sprowadzeniem pojazdu z [...] niezbędne było uzyskanie w tym kraju dowodu rejestracyjnego. Tymczasem pojazd został sprowadzony ze specjalnym numerem rejestracji, czego dowodzi fakt zdania tablic rejestracyjnych w toku niniejszego postępowania. Wbrew twierdzeniom skarżącej, dowodu rejestracyjnego nie zastępuje też zaświadczenie o nabyciu pojazdu od [...] służb państwowych, skoro w jego treści jednoznacznie wskazano, że jest to pojazd "niejeżdżący", a zaświadczenie jest wydawane celem rejestracji. Nie może być mowy o naruszeniu przez organy administracji ani prawa [...], które nie ma zastosowania, gdy idzie o wymogi rejestracji pojazdu w Polsce, ani też prawa unijnego. Odmowa rejestracji nie narusza zasady swobodnego przepływu towaru, ani wzajemnego uznawania standardów. Aczkolwiek pojazd został legalnie nabyty we [...], to jednak nie został tam zarejestrowany przed wywozem za granicę, mimo że istniała taka możliwość i obowiązek. Nie został zatem spełniony ustawowy wymóg rejestracji w postaci przedłożenia dowodu rejestracyjnego zgodnie z art. 72 ust. 1 pkt 5 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, bądź też zaświadczenia z pkt 4 ustawy. Oczywiste jest zaś, że organ rejestrujący nie ma żadnej prawnej możliwości uzyskania z urzędu takich dokumentów. Prawidłowo też organy administracji dopatrzyły się nieprzedłożenia przez wnioskodawcę dowodu własności pojazdu, o którym mowa w pkt 1 powołanego wyżej przepisu. Dowodem własności nie są twierdzenia strony, lecz dokumenty. Tymczasem skarżąca nie tylko nie przedłożyła takich dokumentów, lecz nawet nie wskazała podmiotu, który nabył przedmiotowy pojazd od jego nabywcy w trybie licytacji na terenie [...] Nie można domniemywać, że pojazd nabyła wskazana przez skarżącą obywatelka Słowacji, która następnie zbyła go firmie słowackiej. Spółka przedłożyła jedynie kopie tych umów, lecz wśród nich brak jest dowodu nabycia pojazdu przez obywatelkę Słowacji. Skoro zatem skarżąca wywodzi tytuł prawny do pojazdu z ciągu transakcji, począwszy od nabycia od [...] służb państwowych, oczywiste jest, że dowodem własności jest przedłożenie wszystkich zawartych kolejno transakcji. Nie wiadomo, w jaki sposób organ administracji mogłyby uzyskać dokumenty w postaci umów cywilnoprawnych, tym bardziej, że ustawodawca przesądził, że to podmiot występujący o rejestrację ma obowiązek ich przedłożenia (art. 73 ustawy). Co więcej, organ I instancji próbował ustalić, komu zbyła przedmiotowy pojazd firma, która go nabyła we [...], lecz nie uzyskał odpowiedzi od tego podmiotu. Wskazać też należy na charakter prowadzonej przez skarżącą działalności. Przywołane przez organ I instancji przepisy rozp., wydane zostały na podstawie delegacji ustawowej i nie są sprzeczne z art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy. Dowodem własności pojazdu jest ciąg kolejno zawartych transakcji, zaś dowodu takiego nie można domniemywać. Chybione są zatem zarzuty naruszenia reguł procedury administracyjnej (art. 75 §1, 77 § 1, 80 i 107 §1 kpa), jak i prawa materialnego (art. 72 ust. 1, 2, 2a i 4, art. 73 ust. 1 i art. 76 ustawy – Prawo o ruchu drogowym). Bezspornie ustalony stan faktyczny nie jest dowodem przejścia własności pojazdu, w sytuacji, gdy brak jest wszystkich umów, dotyczących zawartych kolejno transakcji. Stąd też trafnie organy administracji odmówiły rejestracji przedmiotowego pojazdu w oparciu o przedłożone przez skarżącą niekompletne dokumenty i niemożność ich uzyskania przez organ administracji. Zatem nie stwierdzając naruszenia prawa materialnego, ani też uchybienia regułom procedury administracyjnej w stopniu skutkującym wznowieniem tego postępowania, bądź mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718). im