II SA/Gl 190/04
WyrokWSA w Gliwicach2005-11-09
Skład orzekający: Bonifacy Bronkowski, Łucja Franiczek, Włodzimierz Kubik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy modernizacja istniejącego przepustu okularowego, polegająca na ułożeniu rur o większej średnicy, stanowi przebudowę urządzenia wodnego wymagającą pozwolenia wodnoprawnego?Ratio decidendi
Modernizacja przepustu okularowego poprzez ułożenie rur o większej średnicy stanowi przebudowę urządzenia wodnego. Wykonanie takiego urządzenia wodnego, w tym jego przebudowa, wymaga pozwolenia wodnoprawnego, a jego wykonanie bez wymaganego pozwolenia uzasadnia orzeczenie rozbiórki na podstawie art. 64 ust. 5 Prawa wodnego.Stan faktyczny
Starosta nakazał Gminie Ś. rozbiórkę przepustu okularowego pod drogą gminną, uznając go za urządzenie wodne wykonane bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego. Gmina Ś. odwołała się, twierdząc, że przepust istnieje od dawna i został jedynie zmodernizowany. Wojewoda utrzymał decyzję Starosty. Gmina wniosła skargę do WSA, podtrzymując swoje argumenty i wskazując na negatywne skutki likwidacji przepustu. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.) Sędziowie NSA Łucja Franiczek WSA Włodzimierz Kubik Protokolant sek. sąd. Beata Malcharek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2005 r. sprawy ze skargi Gminy Ś. na decyzję Wojewody Ś. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki urządzenia wodnego o d d a l a s k a r g ę
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną na podstawie art. 104 kpa oraz art. 64 ust. 5 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r.- Prawo wodne / Dz. U. Nr 115, poz. 1229 ze zm. - zwanej dalej prawem wodnym/, Starosta Ż. nakazał Gminie Ś. rozbiórkę przepustu okularowego pod drogą gminną biegnącą po działce nr [...] w Ś., jako urządzenia wodnego wykonanego bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego.
W uzasadnieniu decyzji organ powołując się na przeprowadzone
postępowanie w sprawie zalewania gruntów na terenie Ż. wodami kierowanymi
z terenu przysiółka "A" w Ś., wszczętego z wniosku Urzędu
Miejskiego w Ż. oraz S. M., stwierdził, że z dokonanych ustaleń
wynika, iż prawie cała ilość wód deszczowych z terenu w/w przysiółka wprowadzana jest do betonowego rowu (o głębokości ok. 0,80 m i szerokości ok. 0,80 m) przy
powołanej na wstępie drodze gminnej. Rów ten przebiega dalej wzdłuż tej drogi, gdzie przechodzi za pomocą przepustu okularowego na jej drugą stronę i łączy się z rowem usytuowanym już na terenach Ż. Jednocześnie Starosta Ż. poniósł, iż w/w obiekty wykonane zostały bez wymaganych przepisami prawa pozwoleń, a okoliczność tę potwierdził podczas przeprowadzonych w dniu [...] r. oględzin, przedstawiciel Gminy Ś. Organ wskazał, iż mimo przywołanych okoliczności orzeczono rozbiórkę jedynie w stosunku do przepustu okularowego, gdyż rowy wykonane zostały w okresie obowiązywania ustawy z dnia 24 października 1974 r.- Prawo wodne / Dz. U. Nr 38, poz. 230 ze zm. - zwanej dalej prawem wodnym z 1974 r./, a zgodnie z jej uregulowaniami rów nie stanowił urządzenia wodnego.
W odwołaniu od tej decyzji Gmina Ś. podniosła, iż przepust pod drogą gminną nr [...] istnieje od bardzo dawna, a ponadto działka, na której jest on usytuowany, zgodnie z zapisem w rejestrze gruntów, jest terenem na którym znajdują się wody płynące, zatem zadaniem przedmiotowego rowu jest m. in. odprowadzanie wód opadowych i taką też pełni on funkcję. Gmina ponadto zarzuciła organowi błędne wskazanie w uzasadnieniu decyzji lokalizacji rowu melioracyjnego, precyzując, iż rów ten biegnie także częściowo po terenie Ś.
Wojewoda Ś.nie uwzględnił odwołania i decyzją z dnia [...] r.
nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 4 ust. 4 pkt 2 Prawa wodnego z 2001 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy w całości podzielił ustalenia poczynione w
postępowaniu pierwszoinstancyjnym, dodatkowo wskazując, iż przepust wykonany
został przez mieszkańców Gminy Ś., natomiast środki finansowe na ten cel
pochodziły od Gminy. Zdaniem organu przedmiotowy stan odpowiada treści art. 64
ust. 5 – Prawa wodnego z 2001r., wobec czego przepust podlega rozebraniu na koszt podmiotu, który wzniósł urządzenie wodne bez wymaganego prawem pozwolenia wodnoprawnego.
Decyzję tę Gmina Ś. zaskarżyła do sądu administracyjnego, wnosząc o jej uchylenie. Uzasadniając swoje żądanie Gmina nawiązała do swoich wcześniejszych wywodów zawartych w odwołaniu, dodatkowo akcentując, iż rzeczony rów
odwadniający oraz przepust okularowy funkcjonując od dawna, zawsze odprowadzały wody opadowe zgodnie ze spadkiem terenu. Skarżąca podkreśliła, że przepust został jedynie zmodernizowany poprzez założenie większej średnicy rur. Ponadto wskazała na ujemne skutki likwidacji przepustu oraz że jego usunięcie nie rozwiąże zaistniałego
problemu, gdyż wody opadowe nadal będą płynąć zgodnie ze spadkiem terenu.
Skarżąca zauważyła także, iż teren powyżej ulicy H., graniczący
bezpośrednio z rowem nr [...] w mieście Ż., był zawsze terenem zalewowym, na dowód czego Gmina Ś. powołała się na fakt rozpoczęcia budowy budynków mieszkalnych na tym terenie dopiero w latach 80- tych i 90- tych, gdyż do tego czasu teren ten był wielokrotnie zalewany przez wody rowu melioracyjnego, co według
skarżącej, ma miejsce do dnia dzisiejszego.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z dnia [...] r. uczestnik postępowania S. M. zarzucił Gminie Ś. działanie na szkodę ludzi i ich mienia, gdyż jego
zdaniem skarżąca nie doprowadziła do właściwego uregulowania odprowadzenia wód opadowych z terenu Ś., mimo prowadzonych na tym terenie prac w zakresie
budowy nowych domów i dróg. Uczestnik wskazując na wykonanie przedmiotowego przepustu oraz rowu bez wymaganego pozwolenia, podniósł, iż Gmina powinna wykonać projekt odprowadzenia wód do rzeki K. Jednocześnie powołał się na
fakt istnienia na tym terenie, we wcześniejszym okresie, szerokiego rowu
odprowadzającego wody bezpośrednio do w/w rzeki. Rów ten jednakże został
zasypany.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem brak jest zdaniem Sądu dostatecznych podstaw do przyjęcia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem obowiązującego prawa, a tylko pod tym względem podlega ona kontroli w postępowaniu sądowym zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 listopada 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/. W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie budzi w sprawie zastrzeżeń ustalenie, że objęty nakazem rozbiórki przepust okularowy został wybudowany bez pozwolenia wodnoprawnego w czasie obowiązywania prawa wodnego z 1974 r. Został on wybudowany przy tym ze środków finansowych skarżącej Gminy. Ustaleń tych również skarżąca nie kwestionowała. Zdaniem Sądu zasadne jest też stanowisko organów orzekających, że wykonanie przepustu /również jego przebudowy/ jako urządzenia wodnego służącego do szczególnego korzystania z wód wymagało pozwolenia wodnoprawnego (art. 20 ust. 1 w zw. z art. 18 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 pkt 5 prawa wodnego z 1974 r.). Również na gruncie prawa wodnego z 2001 r. wykonanie takiego urządzenia wodnego wymagało takiego pozwolenia (art. 122 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 19 lit. c i ust. 2 pkt 2 tego prawa). Jak wynika bowiem z treści tego ostatniego przepisu, przepisy ustawy dotyczące urządzeń wodnych stosuje się odpowiednio do odbudowy, rozbudowy i przebudowy tych urządzeń. Nie ma zatem istotnego znaczenia akcentowana przez skarżącą Gminę okoliczność, że przepust istniał w tym miejscu już wcześniej a został jedynie "zmodernizowany" przez ułożenie rur o większej średnicy. Tego rodzaju prace należało uznać bowiem za przebudowę urządzenia wodnego. W świetle treści art. 9 ust. 1 pkt 25 prawa wodnego skarżącą Gminę należało też uznać za zakład w rozumieniu art. 64 ust. 5 tego aktu prawnego, skoro była ona wykonawcą przepustu. Z punktu widzenia treści tego przepisu /art. 64 ust. 5/ nie ma też znaczenia akcentowana przez skarżącą Gminę okoliczność, że po likwidacji przepustu pogorszy się stan stosunków wodnych na przyległym terenie. Informacyjnie jedynie należy w tym przedmiocie zauważyć, że kwestia ta powinna być rozwiązana przez Gminę przez podjęcie działań zgodnych z prawem. Nie ma też znaczenia dla rozstrzygnięcia skargi kwestia czy przyległy teren był i jest terenem zalewowym. Zaskarżona decyzja rozstrzyga bowiem sprawę jedynie odnośnie konkretnego urządzenia wodnego. W tym zaś przedmiocie znajduje ona zdaniem Sądu podstawę w treści art. 64 ust. 5 prawa wodnego.
Z tych też względów skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./.
SJ/
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło