II SA/Gl 190/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Sędzia WSA Andrzej Matan, Protokolant Agnieszka Jurczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2017 r. sprawy ze skargi E. O. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym oddala skargę. W wyniku kontroli przedsiębiorcy, decyzją z dnia [...] r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na skarżącego E.O. karę pieniężną w kwocie [...] zł, z tytułu stwierdzonych naruszeń ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2013 r. poz. 1414 ze zm.): 1) nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu (lp. 6.3.7 zał. nr 3 do ustawy) w kwocie łącznej [...] zł ([...] zł), 2) niezarejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi (lp. 6.2.1 zał. nr 3 do ustawy) w łącznej kwocie [...] zł (2 przypadki dotyczące pojazdów nr rej. [...] x [...] zł), 3) nieuzasadnione użycie kilku wykresówek w ciągu tego samego 24-godzinnego okresu (lp. 6.3.1 zał. nr 3 do ustawy) w łącznej kwocie [...] zł ([...] zł), 4) przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy (5.2 zł. nr 3 do ustawy) w łącznej kwocie [...] zł (9 przypadków), 5) przekroczenie maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu (lp. 5.1 zał. nr 3 do ustawy) w łącznej kwocie [...] zł (6 przypadków), 6) skrócenie dziennego czasu odpoczynku (lp. 5.3 zał. nr 3 do ustawy) w łącznej kwocie[...] zł (9 przypadków), 7) brak w okazanej wykresówce przepisanych wpisów (lp. 6.3.6 zał. nr 3 do ustawy) w kwocie [...] zł (1 przypadek), 8) naruszenie obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy (lp. 6.3.11 zał. nr 3 do ustawy) w łącznej kwocie [...] zł (13 przypadków x 500 zł), 9) naruszenie obowiązku wczytywania danych z urządzenia rejestrującego (lp. 6.3.12 zał. nr 3 do ustawy) w łącznej kwocie [...] zł (8 pojazdów x 500 zł), 10) nieprzeprowadzenie ewidencji czasu pracy kierowców (lp. 8.3 zał. nr 3 do ustawy) w łącznej kwocie [...] zł (3 przypadki x 1.000 zł), 11) niezgłoszenie zmiany danych, objętych licencją lub zezwoleniem (lp. 1.4 zał. nr 3 do ustawy) w kwocie [...] zł za 4 pojazdy. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji powołał się na ustalenia protokołu kontroli z dnia [...] r., obejmującej okres od [...] r. oraz analizę okazanych przez przedsiębiorcę dokumentów. W toku postępowania strona nie złożyła jednak wyjaśnień dotyczących stwierdzonych naruszeń, które opisano w decyzji. Jednocześnie organ nie dopatrzył się przesłanek z art. 92b i art. 92c ustawy, zwalniających przedsiębiorcę od odpowiedzialności administracyjnej. Łączna kara pieniężna wyniosła [...] zł, jednakże z uwagi na treść art. 92a ust. 3 pkt 2 ustawy, należało ją nałożyć w wysokości 20.000 zł. W odwołaniu od decyzji przedsiębiorca zarzucił naruszenie art. 7, 77 § 1 i 80 kpa poprzez zaniechanie zebrania i oceny materiału dowodowego, co doprowadziło do błędnych ustaleń, a w szczególności błędnego ustalenia dni zarejestrowanej działalności w związku z wyznaczeniem terminów granicznych do sczytywania danych z kart kierowców i tachografów, nieprowadzeniem ewidencji czasu pracy kierowców, nierejestrowania aktywności na karcie kierowcy D.W., w sytuacji jej uszkodzenia oraz nieokazaniem plików z tachografów, podczas gdy pliki z pojazdów nr rej. [...], zostały przekazane. Do odwołania dołączono płytę CD, zawierającą pliki cyfrowe z kart kierowców i tachografów, wnosząc o ich uwzględnienie w postępowaniu odwoławczym. W odwołaniu przedstawiono też daty sczytania danych z tachografów i kart kierowców, kwestionując ustalenia organu I instancji w zakresie przekroczenia terminów. Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy orzekł o uchyleniu decyzji organu I instancji w całości i nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości [...] zł z tytułu następujących naruszeń: 1) lp. 6.3.7 zał. nr 3 do ustawy – 7 przypadków, dotyczących wymienionych w odwołaniu pojazdów – łącznie kwota [...] zł, lecz z uwagi na błędne zsumowanie kar przez organ I instancji i art. 139 kpa – w kwocie [...] zł, 2) lp. 6.2.1 zał. nr 3 do ustawy – łącznie 2 przypadki – kwota [...] zł, 3) lp. 6.3.1 zał. nr 3 do ustawy – łącznie 3 przypadki – kwota [...] zł, 4) lp. 5.2 zał. nr 3 do ustawy – łącznie 9 przypadków – kwota [...] zł, 5) lp. 5.1 zał. nr 3 do ustawy – łącznie 6 przypadków – kwota [...] zł, 6) lp. 5.3 zał. nr 3 do ustawy – łącznie 9 przypadków – kwota [...] zł, 7) lp. 6.3.11 zał. nr 3 do ustawy – łącznie 13 przypadków – kwota [...] zł, 8) lp. 6.3.12 zał. nr 3 do ustawy – 1 przypadek – kwota [...] zł, 9) lp. 1.4 zał. nr 3 do ustawy – kwota [...] zł za dwa pojazdy. Organ odwoławczy zważył, że łączna kara za wszystkie opisane w decyzji naruszenia wyniosła [...] zł, lecz z uwagi na liczbę zatrudnionych kierowców (średnio [...] przed dniem rozpoczęcia kontroli), kwotę kary należało ograniczyć do [...] zł. Po ponownej analizie materiału dowodowego organ odwoławczy uznał za niezasadne nałożenie kary w pozostałych przypadkach, opisanych w decyzji organu I instancji. Uwzględniono też zarzut strony co do nieprawidłowego wyliczenia okresów do wczytywania danych z kart kierowców oraz pojazdów. Stąd też okresy te obliczono po analizie danych z plików cyfrowych, obejmujących jedynie dni zarejestrowanej działalności (lp. 6.3.12 zał. nr 3 do ustawy). Brak dokumentu potwierdzającego złożenie wniosku o wymianę karty kierowcy D.W. Zdaniem organu, strona nie przestawiła też dowodów na zastosowanie art. 92b i art. 92c ustawy. Fakt licznych naruszeń w zakresie przestrzegania przepisów dotyczących czasu jazdy, przerw i odpoczynków, dowodzi o braku skuteczności działań nadzorczych i kontrolnych wobec kierowców. Zgodnie z art. 12 Rozporządzenia 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. zastosowanie odstępstwa od czasu pracy wymaga udokumentowania przyczyn poprzez naniesienie na wykresówkę. Późniejsze wyjaśnienia przedsiębiorcy nie pozwalają na zastosowanie tego przepisu. Tymczasem podczas kontroli nie okazano opisanych wydruków. Zdaniem organu odwoławczego, postępowanie przed organem I instancji było też przeprowadzone z poszanowaniem reguł kpa. W skardze do sądu administracyjnego E.O. zarzucił wydanie decyzji z naruszeniem: 1) art. 1 pkt 3 lit. a Rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/2010 (Dz. Urz. UE.L 168/16 z dnia 2 lipca 2010 r.) – poprzez nieuwzględnienie w analizie plików z tachografów cyfrowych wyłącznie dni zarejestrowanej działalności. 2) art. 7, 77 § 1 i 80 kpa z powodu błędnego ustalenia dni zarejestrowanej działalności, nieuwzględnienia uszkodzenia karty kierowcy i błędnego stwierdzenia nieokazania plików z tachografów cyfrowych, podczas gdy zostały przekazane w toku kontroli. 3) art. 15 w zw. z art. 127 § 1 kpa – z powodu nieodniesienia się przez organ odwoławczy do zarzutów, podniesionych w odwołaniu. W uzasadnieniu skarżący przedstawił fakty odnośnie sczytania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców. Podał, że tachograf w pojeździe nr rej. [...], uległ awarii, polegającej na uszkodzeniu pamięci i po stwierdzeniu tego faktu został wymieniony na nowy, co wyczerpuje przesłanki z art. 92c ust. 1 ustawy. Organ odwoławczy nie dokonał też analizy zapisów z kart kierowców, które zostały przekazane wraz z odwołaniem, a z których wynika że nie przekroczono terminu [...] na sczytanie danych w przypadku 9 kierowców. W przypadku kierowcy D.W., niezasadne było nałożenie kary z powodu niezarejestrowania aktywności na karcie, bowiem karta ta uległa uszkodzeniu i otrzymał on kartę zastępczą. Co prawda błędem kierowcy było niezachowanie wydruków, ale stanowi to innego rodzaju naruszenie. Wreszcie z protokołu kontroli z dnia [...] r. wynika, że okazano wszystkie dane z tachografów cyfrowych, zaś kontrolujący pomimo takiego obowiązku, nie wezwał o okazanie brakujących danych, co upewniło go, że przekazał wszystkie pliki. Nadto, organ odwoławczy nie uwzględnił przesłanych płyt CD, dołączonych ponownie do odwołania. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, bowiem przekroczono [...] dniowy termin wczytania danych z jednostki pojazdowej. Podtrzymał też dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie mogła odnieść skutku. Suma kar za naruszenia przepisów o transporcie drogowym, stwierdzonych w wyniku ponownej analizy materiału dowodowego przez organ odwoławczy, wyniosła bowiem [...] zł, podczas gdy skarżący zakwestionował jedynie część naruszeń. Zatem nawet przy założeniu, że organ odwoławczy błędnie zakwalifikował opisane w skardze przypadki i uwzględnieniu zarzutów skargi w całości, suma niespornych kar przekraczałaby kwotę [...] zł jako górną granicę kary w niniejszej sprawie. Zatem zarzuty skargi nie mają żadnego wpływu na wynik sprawy. Tymczasem z mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji następuje w razie stwierdzenia przez sąd administracyjny naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź też uchybienia przez organy administracji przepisom procedury w stopniu skutkującym wznowieniem postępowania, bądź mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Po analizie zarzutów skargi sąd administracyjny stwierdził, że skarżący nie zakwestionował następujących naruszeń: 1) nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie danych cyfrowych wczytanych z tachografu cyfrowego zainstalowanego w pojeździe nr [...] (7 dni x [...] zł) – kara pieniężna [...] zł, 2) niezarejestrowanie wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi przez kierowcę B.U. w dniu [...] r. – kara pieniężna [...], 3) niedozwolone użycie przez kierowców dwóch wykresówek w ciągu tego samego 24-godzinnego okresu (3 przypadki) – kara pieniężna [...] zł, 4) przekroczenie maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy (9 przypadków) – kara pieniężna [...] zł, 5) przekroczenie maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu (6 przypadków) – kara pieniężna [...] zł, 6) skrócenie dziennego czasu odpoczynku (9 przypadków) – kara pieniężna [...] zł, 7) naruszenie obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy (4 przypadki, dotyczące kierowców D.W., A.B., R.P. i P.K.) – kara pieniężna [...] zł, 8) niezgłoszenie zmian danych, dotyczących wykazu pojazdów (2 przypadki) – kara pieniężna – [...] zł, 9) niedopełnienie terminowego wczytania danych urządzenia rejestrującego (12 przypadek, dotyczący pojazdu nr rej. [...], kiedy dane wczytano po upływie [...] dni) – kara pieniężna [...] zł. Zatem skarżący nie kwestionował naruszeń, za które kary wynosiły łącznie [...] zł. Działając z urzędu sąd administracyjny nie dopatrzył się zaś podstaw do kwestionowania ustaleń faktycznych organu odwoławczego jako opartych na ponownej analizie materiału dowodowego oraz szczegółowo opisanych z motywach zaskarżonej decyzji. Prawidłowo organ odwoławczy powyższe przypadki zakwalifikował jako naruszenia, podlegające sankcji na podstawie powołanych w decyzji podstaw prawnych, zawartych w zał. nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, wyżej powołanej – przy braku przesłanek z art. 92b i art. 92c tej ustawy. Już z tych względów skarga nie mogła odnieść skutku, a to w sytuacji, gdy zaskarżoną decyzją nałożono na skarżącego karę pieniężną w wysokości [...] zł jako maksymalną z mocy art. 92a ust. 1 i ust.3 pkt 2 ustawy (zatrudnienie średnio od [...] kierowców w okresie [...] przed dniem rozpoczęcia kontroli). Odnosząc się zaś do zarzutów skargi w zakresie nieuwzględnienia przez organy administracji faktu awarii tachografu w pojeździe nr rej. [...], co zdaniem skarżącego spowodowało nieprawidłowe rejestrowanie zapisów aktywności, sąd administracyjny podzielił stanowisko organu odwoławczego, że skarżący nie wykazał przesłanek z art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy. Faktem jest, że przedsiębiorca nie ma wpływu na awarię urządzenia. Jednak na żadnym etapie postępowania skarżący nie przedłożył dokumentu, potwierdzającego uszkodzenie pamięci tachografu cyfrowego, (np. pisma serwisanta) oraz wymiany z tej przyczyny na nowy z podaniem daty tej czynności. Skarżący nie wykazał też w żaden sposób, że doszło do uszkodzenia karty kierowcy D.W. już w dniu [...] r., podczas gdy kierowca nie zachował wymaganych wydruków i kontynuował jazdę, mimo że tachograf w dniu rozpoczęcia przewozu nie przyjął karty. Przedsiębiorca nie wykazał, aby wniosek o wydanie karty zastępczej złożył w terminie 7 dni kalendarzowych, ani też, aby kontynuowanie jazdy bez karty miało na celu odprowadzenie pojazdu do bazy zgodnie z art. 29 rozporządzenia (UE) nr 165/2014, powołanego w odwołaniu. Twierdzenie skarżącego, że organ administracji winien z urzędu wystąpić do właściwego organu, do którego złożono wniosek o wydanie karty zastępczej, jest nieuzasadnione. Skarżący nie złożył takiego wniosku w toku postępowania administracyjnego i nie wykazał, aby chodziło o odprowadzenie pojazdu do bazy. Nadto, warunkiem kontynuowania jazdy jest legitymowanie się przez kierowcę m.in. potwierdzeniem złożenia wniosku o dokonanie wymiany karty. Oznacza to, że przedsiębiorca (kierowca) musi dysponować dowodem złożenia wniosku o wymianę karty kierowcy z powodu jej uszkodzenia. Treść odwołania wskazuje, że skarżącemu znane są wymogi art. 29 rozp. (UE) nr 165/2014. Bezpodstawny jest więc zarzut, że obowiązkiem organów było zwrócenie się do właściwego organu o podanie daty złożenia wniosku o wymianę karty kierowcy z powodu jej uszkodzenia, zwłaszcza w sytuacji, gdy skarżący nie przedłożył także wydruków i zapisów odręcznych, sporządzonych przez kierowcę, utrzymując że zostały przez niego zagubione. Kierowca nie rejestrował zaś działalności w dniach [...] r., a nową kartę wydano z datą ważności od dnia [...] r. (w skardze błędnie podano rok [...]). Zestawienie powyższych dat podważa samo w sobie twierdzenie skarżącego o dochowaniu wymogów przywołanego rozp. Zasadne zatem było nałożenie kary z lp. 6.2.1 zał. nr 3 do ustawy w kwocie [...] zł. Gdy idzie o zarzut nieuwzględnienia przez organ odwoławczy przesłanych wraz z odwołaniem danych z tachografów 6 pojazdów, sąd administracyjny stwierdził, że wbrew twierdzeniom skarżącego organ I instancji pismem z dnia [...] r. (k. 23 akt adm.), wezwał go o uzupełnienie braków w zakresie danych. W aktach postępowania brak dowodu, aby w dniu [...] r. skarżący przesłał pocztą elektroniczną plik z pojazdu nr rej. [...]. Do protokołu kontroli z dnia [...] r. pełnomocnik skarżącego złożył zaś oświadczenie o kompletności przekazanej dokumentacji. W tym stanie rzeczy pismem z dnia [...] r. organ I instancji powiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania w sprawie opisanych w protokole kontroli naruszeń oraz pouczył go o możliwości złożenia wyjaśnień. Pomimo tego skarżący do dnia wydania decyzji organu I instancji ([...] r.), nie złożył żadnych wyjaśnień, a w szczególności nie zaoferował brakujących danych, opisanych w protokole kontroli. W takim stanie rzeczy brak podstaw do uwzględnienia danych, które dołączono dopiero do odwołania. Organ odwoławczy zaakcentował, że skarżący nie okazał podczas kontroli danych wczytanych z tachografów cyfrowych. Odrębne wezwanie przedsiębiorcy do uzupełnienia braków w zakresie danych i brak reakcji po zawiadomieniu o wszczęciu postępowania w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu stwierdzonych naruszeń, wyklucza zasadność zarzutów strony, gdy idzie o naruszenia z lp. 6.3.7 oraz lp. 6.3.11 zał. nr 3 do ustawy. Zresztą, nawet przy odmiennym rozumowaniu co do możliwości uzupełnienia brakujących danych z kart kierowców i tachografów cyfrowych dopiero na etapie postępowania odwoławczego, z uwagi na wysokość kary z tytułu niekwestionowanych naruszeń, przekraczającą kwotę [...] zł i niezasadności zarzutów co do awarii tachografu oraz naruszenia przypisanego kierowcy D.W. skarga nie mogła odnieść skutku. Naruszenie prawa materialnego, a to art. 1 pkt 3 lit. a Rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/2010 oraz uchybienie art. 7, 77 § 1, 80 oraz 15 i art. 127 § 1 kpa – poprzez nieuwzględnienie materiałów, dołączonych do odwołania, nie mogło mieć żadnego wpływu na wynik sprawy. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.