II SA/Gl 192/11

PostanowienieWSA w Gliwicach2011-08-12

Skład orzekający: Łukasz Strzępek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna w podeszłym wieku, utrzymująca się z renty rodzinnej i ponosząca bieżące koszty utrzymania, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania sądowego, może zostać przyznana pomoc prawna w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu. W przypadku osoby w podeszłym wieku, utrzymującej się z niskiej renty i ponoszącej bieżące wydatki, konieczność uiszczenia kosztów sądowych oraz opłacenia usług pełnomocnika przekracza jej możliwości finansowe, a odmowa przyznania pomocy mogłaby pozbawić ją prawa do sądu.
Stan faktyczny
Skarżąca S. W. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu, motywując go trudną sytuacją materialną. Strona jest 70-letnią osobą samotnie prowadzącą gospodarstwo domowe, utrzymującą się z renty rodzinnej w kwocie 1087 zł netto miesięcznie, z której pokrywa bieżące koszty utrzymania. Wnioskodawczyni nie posiada oszczędności ani przedmiotów o znacznej wartości. Wcześniejszy wyrok sądu oddalił jej skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego.
Rozstrzygnięcie
1) zwolniono skarżącą od kosztów sądowych, 2) ustanowiono dla skarżącej radcę prawnego z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 12 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu postanawia: 1) zwolnić skarżącą od kosztów sądowych, 2) ustanowić dla skarżącej radcę prawnego z urzędu Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy S. W. wystąpiła o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Swój wniosek strona umotywowała trudną sytuacją materialną. Z treści formularza wynika, że strona jest osobą w podeszłym wieku (70 lat) prowadzącą samotnie gospodarstwo domowe. Wnioskodawczyni zamieszkuje bowiem w budynku mieszkalnym o pow. 84 m2, którym w ¼ udziału stanowi jej własność. S. W. zadeklarowała, że nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani też przedmiotów, których wartość przekraczałaby 3.000 euro. Strona utrzymuje się z renty rodzinnej uzyskiwanej w kwocie 1289 zł. Na wezwanie referendarza sądowego wnioskodawczyni nadesłała szereg dokumentów obrazujących jej sytuacje materialną. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Stan majątkowy S. W. uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Strona utrzymuje się bowiem z renty rodzinnej uzyskiwanej w kwocie 1087 zł netto miesięcznie. Z tego świadczenia wnioskodawczyni pokrywa bieżące koszty utrzymania, tj. wydatki na dostawy gazu (208 zł w ujęciu dwumiesięcznym), energii elektrycznej (230 zł na dwa miesiące) wywozu nieczystości (48 zł na kwartał). Jeśli pod uwagę weźmie się również fakt, że strona jest osobą w podeszłym wieku (70 lat), co uzasadnia wyższe od przeciętnych potrzeby (zakup lekarstw wizyty lekarskie), konieczność uiszczenia kosztów sądowych oraz opłacenia usług fachowego pełnomocnika leży w zasadzie poza zakresem możliwości finansowych strony. Trzeba zarazem zauważyć, że wyrokiem z dnia 29 czerwca 2011 r. Sąd oddalił skargę S. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. Chcąc zaskarżyć to orzeczenie strona będzie zmuszona do skorzystania z usług fachowego pełnomocnika, a wobec tego odmowa przyznania jej prawa pomocy mogłaby pozbawić ją prawa do sądu. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło