II SA/Gl 192/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik po rozpoznaniu w dniu 10 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu A.K. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 4 lipca 2018 r. sygn. akt II SA/Gl 192/18 w sprawie ze skargi A. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności aktu własności ziemi p o s t a n a w i a : zmienić postanowienie referendarza sądowego z dnia 4 lipca 2018 r. i przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. W dniu 7 maja 2018 r. skarżący złożył do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. W uzasadnieniu wniosku podał, że wraz z żoną zamieszkuje w budynku mieszkalnym o pow. 100 m2 i nie posiada żadnego innego majątku. Źródłem utrzymania się rodziny wnioskodawcy jest emerytura skarżącego w wysokości 2269 zł netto miesięcznie, natomiast jego małżonka nie otrzymuje żądnych świadczeń i pozostaje na jego utrzymaniu. Na wezwanie referendarza nadesłał także szereg dokumentów obrazujących ponoszone wydatki na utrzymanie rodziny. Postanowieniem z dnia 4 lipca 2018 r. referendarz sądowy oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy. W jego uzasadnieniu wskazano, że udokumentowane wydatki utrzymania rodziny skarżącego wynoszą około 600 zł (wraz z zakupem węgla) co w zestawieniu z dochodami skarżącego w wysokości 2260 zł netto pozostawia kwotę pozwalającą na uiszczenie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Odmowę ustanowienia adwokata uzasadniono tym, że na obecnym etapie postępowania nie jest on niezbędny, bowiem dopiero na etapie skargi kasacyjnej obowiązuje przymus adwokacko – radcowski. Powyższe postanowienie skarżąca zaskarżyła sprzeciwem. W sprzeciwie zarzucono błędną ocenę sytuacji finansowej skarżącego, poprzez zaniżenie wydatków strony ponoszonych na utrzymanie rodziny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył , co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, iż w myśl art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), dalej w skrócie p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 245 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy może nastąpić bądź w zakresie całkowitym, bądź częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przysługuje ono osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub części, albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie fachowego pełnomocnika, przy czym częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Przyznaje się je takim osobom, które wykażą, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie skarżący wniósł o zwolnienie z kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu, czyli o prawo pomocy w zakresie całkowitym, zatem do przyznania prawa pomocy konieczne jest uznanie, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Odnosząc powyższe uregulowania do przedmiotowej sprawy, należy stwierdzić, iż sprzeciw zasługuje na uwzględnienie. Skarżący wykazał bowiem, że koszty utrzymania jego rodziny są istotnie wyższe niż wynika to z orzeczenia referendarza. Zakup opału w skali roku to nie 2500 zł lecz 4300 zł. Z zestawienia dochodu skarżącego (2260 zł) oraz stałych udokumentowanych wydatków (po skorygowaniu około 750 zł miesięcznie) wynika, że skarżącemu zostaje kwota około 1500 zł na bieżące utrzymanie dwuosobowej rodziny. Zdaniem sądu jest to kwota, która pozwala skarżącemu zaspokoić jedynie najważniejsze potrzeby rodziny, nie pozwala natomiast na pokrycie kosztów sądowych w niniejszej sprawie, jak również kosztów pomocy prawnej. Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 260 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.