II SA/Gl 193/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W.R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności odwołania w sprawie odpadów w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: 1) zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2) ustanowić dla skarżącego adwokata z urzędu W. R., po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu od skargi, w piśmie procesowym z dnia 27 lutego 2013 r. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu, powołując się na bardzo trudną sytuację materialną, brak środków oraz problemy zdrowotne. Następnie, na wezwanie Sądu wniosek ów złożył na druku urzędowego formularza. Z jego treści wynika, ze skarżący nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani też przedmiotów, których wartość przekraczałaby 3.000 euro. W skład jego majątku wchodzi jedynie nieruchomość gruntowa o pow. 1,75 ha oraz budynek mieszkalny w złym stanie technicznym. Na wezwanie referendarza sądowego W. R. wyjaśnił, że wsparcia materialnego udzielają mu znajomi i korzysta z posiłków przygotowywanych przez [...]. Oprócz tego skarżący nadesłał rachunki za wodę oraz dokumentację medyczną. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. Poz. 270. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Mając na uwadze treść powołanych wyżej przepisów uznano, że w realiach rozpoznawanej sprawy wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie. Z uzyskanych od strony informacji wynika, że jest on osobą bardzo ubogą, pozbawioną stałych źródeł dochodu, która egzystuje dzięki wsparciu osób trzecich oraz organizacji charytatywnych. Wnioskodawca nie posiada przy tym żadnych osób pozostających wraz nim we wspólnym gospodarstwie domowym. W opisywanej sytuacji skarżący nie ma możliwości zdobycia środków na opłacenie kosztów sądowych jak również na samodzielne skorzystanie z usług fachowego pełnomocnika. Lektura akt sprawy, w tym treści pism procesowych redagowanych przez W. R. uzasadnia tezę o konieczności ustanowienia pełnomocnika z urzędu nie tylko ze względu na brak środków materialnych lecz również z uwagi na nieporadność strony w formułowaniu wniosków procesowych. Dodatkowym argumentem przemawiającym za przyznaniem prawa pomocy jest stan zdrowia strony, który wskazuje na istnienie schorzeń wymagających stałego leczenia oraz opieki medycznej, co pociąga za sobą określone wydatki. W opisywanej sytuacji bezwzględne egzekwowanie obowiązku ponoszenia kosztów sądowych mogłoby w rezultacie doprowadzić do sytuacji, w której skarżący musiałby zrezygnować z zaspokojenia swoich potrzeb egzystencjalnych na rzecz daniny publicznoprawnej. W konsekwencji mogłoby dojść do naruszenia zasady zawartej w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Z tych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.